ਦੀਨਦਿਆਲ ਅੰਤਯੋਦਯ ਯੋਜਨਾ – ਕੌਮੀ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਮਿਸ਼ਨ (DAY-NRLM, ਆਜੀਵਿਕਾ)
Deendayal Antyodaya Yojana – National Rural Livelihoods Mission (DAY-NRLM, Aajeevika)
2026-27 ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ: ਕੇਂਦਰੀ ਖ਼ਰਚ ਬਜਟ 2026-27 (ਫ਼ਰ 2026, Demand No. 87 (Department of Rural Development), item 12 Deendayal Antyodaya Yojana-National Rural Livelihoods Mission (DAY-NRLM), BE 2026-27 ₹19,200.00 crore; Notes item 12)
DAY-NRLM ਹੇਠ ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ (SHG) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਲਗਭਗ ₹20,000–30,000 ਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਫ਼ੰਡ, ਆਪਣੀ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਫ਼ੰਡ ਤੋਂ ਹਰ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ₹2.5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਕਰਜ਼ਾ, ਅਤੇ ₹3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ਾ 7% ਵਿਆਜ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਮੁੱਖ ਲਾਭ
- ₹20,000–30,000ਹਰ SHG ਲਈ ਘੁੰਮਦਾ ਫ਼ੰਡ (ਔਸਤ)
- ਹਿੱਸੇ
- 6ਹਰ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੀ
- ਕੌਣ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ
- 2ਅਰਜ਼ੀਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
- ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼
- ਕੋਈ ਨਹੀਂਕਦੇ ਵੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ
ਇਹ ਕੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਹਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ SHG ਨੂੰ ਰਿਵਾਲਵਿੰਗ ਫ਼ੰਡ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਔਸਤਨ ₹20,000 ਤੋਂ ₹30,000,, ਜੋ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਗਰੁੱਪ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ
ਪੰਨਾ ਔਸਤ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਅ ਰਕਮ ਨਹੀਂ; ਪੱਕੀ ਰਕਮ ਤੁਹਾਡਾ ਸੂਬਾ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।
“This is a permanent fund of the SHG. It resides with Self Help Group and is used for interloaning among the members of the Self Help Group. The average size of the Revolving Fund is Rs. 20,000/- to Rs. 30,000/- per Self Help Group.”ਪ੍ਰਤੀ SHG ₹2.5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਕਲੱਸਟਰ ਪੱਧਰੀ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਸੰਗਠਨ) ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ SHG ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ-ਕਰਜ਼ਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਖੇਤੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਸਮੇਤ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ
ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਫ਼ੰਡ ਹੈ, SHG ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟ ਨਹੀਂ: ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ (RBI ਮਾਸਟਰ ਸਰਕੂਲਰ ਪੈਰਾ 5, ਪੰਨਾ 3)।
“Community Investment Fund is extended to SHG federations which will be used to advance the loans to SHGs for undertaking socio-economic activities as per micro – credit /investment plan (MCP). An amount up to Rs. 2.50 lakh per SHG is given directly to the Cluster Level Federations (Village Organisations, in case CLF is not yet formed).”ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ DAY-NRLM ਹੇਠ ਔਰਤਾਂ ਦਾ SHG ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 7% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ₹3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ; ਬਾਕੀ 4.5% ਸਾਲਾਨਾ ਸਰਕਾਰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ₹3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਬਕਾਏ 'ਤੇ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ
ਸਰਕੂਲਰ 4.5% ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਛੋਟ ਛਾਪਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ; ਖ਼ਰਚ ਬਜਟ 2026-27 (ਨੋਟਸ ਮੱਦ 12, ਪੰਨਾ 291) ₹3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ 7% ਉੱਤੇ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, 2026-27 ਲਈ। ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਰਜ਼ਾ ਖਾਤਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਹੈ, NPA ਨਹੀਂ (Annex II(iv))।
“ii. For loans up to ₹3 lakh under the scheme, banks will extend credit at a concessional interest rate of 7% per annum. For outstanding credit balance up to ₹3 lakh, banks will be subvented at a uniform rate of 4.5% per annum during FY 2025-26.”₹3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ SHG ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ 1-ਸਾਲਾ MCLR (ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਦਰ) ਜਾਂ 10% ਸਾਲਾਨਾ, ਜੋ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ
“iii. For loans above ₹3 lakh and up to ₹5 lakh under the scheme, banks will extend credit at interest rate equivalent to their 1 year-MCLR or any other external benchmark-based lending rate or 10% per annum, whichever is lower. For outstanding credit balance above ₹3 lakh and up to ₹5 lakh, banks will be subvented at a uniform rate of 5% per annum during FY 2025-26.”DAY-NRLM SHG ਦੀ ਔਰਤ ਮੈਂਬਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੋੜਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ 2% ਵਿਆਜ ਛੋਟ, ₹1.5 ਲੱਖ ਤੱਕ 'ਤੇ, 3 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ
ਸਿਰਫ਼ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ DAY-NRLM ਹੇਠ SHG ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰ 1-ਸਾਲਾ MCLR + 3% ਜਾਂ 14% ਸਾਲਾਨਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ (2(i), (iii)); ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ (2(ii))।
“(viii) Lending Institutions can claim interest subvention of 2% per annum on maximum outstanding loan of ₹1.5 lakh per borrower for a maximum tenure of 3 years. In case of loan outstanding amount exceeding ₹1.5 lakh, interest subvention will be limited to the ceiling of ₹1.5 lakh only.”ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਔਰਤ ਉਤਪਾਦਕ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ₹2 ਲੱਖ ਤੱਕ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ
“The Producer Groups are small-sized, unregistered entities with scope for significant business transactions. At the village level, PGs can aggregate the commodities and collectively sell them in the market, with better price negotiation and higher price realization. There is a provision of Rs. 2 Lakh per PG which includes working capital and infrastructure fund, for sustaining their business.”ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਇਹ ਧਾਰਾ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ (Revolving Fund (RF)).
ਪੰਨਾ ਔਸਤ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਅ ਰਕਮ ਨਹੀਂ; ਪੱਕੀ ਰਕਮ ਤੁਹਾਡਾ ਸੂਬਾ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੌਣ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ
- ਔਰਤ ਕਿਸਾਨ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼
- ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇ KYC ਕਾਗ਼ਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਬੈਂਕ RBI ਦੇ KYC ਨਿਯਮਾਂ ਹੇਠ ਮੰਗੇ
- ਗਰੁੱਪ ਦਾ PAN ਕਾਰਡ, ਜਾਂ ਜੇ ਗਰੁੱਪ ਕੋਲ PAN ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫ਼ਾਰਮ 60
- ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜੋ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਮਹੀਨੇ ਨਿਯਮਤ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿਖਾਉਣ (ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ)
ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਈਏ
- ਬਲਾਕ ਦੇ DAY-NRLM (ਆਜੀਵਿਕਾ / ਸੂਬਾ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਮਿਸ਼ਨ) ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਬਣਾਓ; ਗਰੁੱਪ DAY-NRLM SHG ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (RBI ਮਾਸਟਰ ਸਰਕੁਲਰ ਅਨੁਲੱਗ II(v))।
- ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਬੱਚਤ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹੋ; ਘੁੰਮਦਾ ਫ਼ੰਡ SHG ਵੱਲੋਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਪੱਕਾ ਫ਼ੰਡ ਹੈ (ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪੰਨਾ)।
- ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੂਖਮ-ਕਰਜ਼ਾ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਪਿੰਡ ਸੰਗਠਨ ਜਾਂ ਕਲੱਸਟਰ ਪੱਧਰੀ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਫ਼ੰਡ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ (ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪੰਨਾ)।
- ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ, ਗਰੁੱਪ ਦੇ DAY-NRLM ਕੋਡ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ; ਬੈਂਕ ਹਰ ਸਾਲ 7% ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ₹3 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਛੋਟ ਦਾ ਕਲੇਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਅਨੁਬੰਧ II(ii), (vii))।
ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਅਰਜ਼ੀ ਲਈ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਨਾ ਦਿਓ।
ਅਰਜ਼ੀ ਕਦੋਂ ਦੇਣੀ ਹੈ
ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕੋਈ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਹੋਰ ਸਕੀਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈਣਾ
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਕੀਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।