10,000 शेतकरी उत्पादक कंपन्यांची (FPO) स्थापना व प्रोत्साहन
Formation and Promotion of 10,000 Farmer Producer Organizations (FPOs)
2026-27 च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात निधी: केंद्रीय खर्च अर्थसंकल्प 2026-27 (फेब्रु 2026, Demand No. 1 (Department of Agriculture and Farmers Welfare), item 11 Formation and Promotion of 10,000 Farmer Producer Organizations (FPOs), BE 2026-27 ₹500.00 crore; Notes item 11)
योजनेंतर्गत स्थापन शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना मदत: प्रति शेतकरी सदस्य ₹2,000 पर्यंत समतुल्य भागभांडवल अनुदान (प्रति FPO जास्तीत जास्त ₹15 लाख), ₹2 कोटींपर्यंतच्या बँक कर्जावर पत हमी, आणि चालू खर्चासाठी ₹18 लाखांपर्यंत.
- मुख्य लाभ
- ₹2,000प्रति शेतकरी सदस्य, जास्तीत जास्त
- घटक
- 3प्रत्येक दस्तऐवजातून वाचलेले
- कोण अर्ज करू शकतो
- 1अर्जदारांचे प्रकार
- शेवटची तारीख
- काहीही नाहीकेव्हाही अर्ज करा
हे किती देते
सदस्यांच्या स्वतःच्या भागभांडवलाइतके अनुदान — प्रति शेतकरी सदस्य ₹2,000 पर्यंत, प्रति FPO जास्तीत जास्त ₹15 लाख — FPO ला दिले जाते, आणि FPO तेवढ्याच मूल्याचे अतिरिक्त भाग सदस्यांना देते.
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
हे समतुल्य अनुदान आहे: ₹2,000 पेक्षा कमी रक्कम घातलेल्या सदस्याला फक्त त्याच्या स्वतःच्या भाग रकमेइतकेच मिळते. शेतकरी अनेक FPO चा सदस्य असला तरी त्याला हे एकदाच मिळते (कलम 11.3(vi)). FPO ने 45 दिवसांत अतिरिक्त समभाग द्यावेत (कलम 11.4(i)) आणि अनुदान टप्प्याटप्प्याने घेऊ शकते.
“11.1 … Equity Grant shall be in the form of matching grant upto Rs. 2,000 per farmer member of FPO subject to maximum limit of Rs. 15.00 lakh fixed per FPO. … 11.4 (ii) Individual Shareholder – up to Rs 2,000/- per member.”FPO ला दिलेल्या बँक कर्जाला हमी मिळते: ₹1 कोटींपर्यंतच्या प्रकल्प कर्जाच्या 85% (जास्तीत जास्त ₹85 लाख), किंवा ₹1 कोटी ते ₹2 कोटींमधील कर्जाच्या 75% (जास्तीत जास्त ₹150 लाख), त्यामुळे बँक तारणाशिवाय कर्ज देऊ शकते.
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
बँक NABARD किंवा NCDC ला हमी शुल्क देते, 0.75% पर्यंत (₹1 कोटींपर्यंतची कर्जे) किंवा 0.85% (₹1–2 कोटी) (कलम 12.9). एका FPO साठी बँकेला 5 वर्षांत जास्तीत जास्त दोनदा संरक्षण मिळू शकते (कलम 12.8(ii)).
“12.8 (i) The credit guarantee cover per FPO will be limited to the project loan of Rs. 2 crore. In case of project loan up to Rs. 1 crore, credit guarantee cover will be 85% of bankable project loan with ceiling of Rs. 85 lakh; while in case of project loan above Rs.1 crore and up to Rs. 2 crore, credit guarantee cover will be 75% of bankable project loan with a maximum ceiling of Rs. 150 lakh.”स्थापनेपासून तीन वर्षांत FPO च्या चालू खर्चासाठी ₹18 लाखांपर्यंत (किंवा प्रत्यक्ष खर्च कमी असल्यास तेवढा); वेळेत वापरता न आलेली FPO ते पाच वर्षांत वापरू शकते.
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
फक्त या योजनेंतर्गत स्थापन FPO नाच ही मदत मिळते. मार्गदर्शक सूचनांत समाविष्ट बाबींची यादी आहे: CEO/व्यवस्थापकाचा पगार दरमहा ₹25,000 पर्यंत, लेखापाल दरमहा ₹10,000 पर्यंत, एकदाची नोंदणी ₹40,000, पर्यंत कार्यालय भाडे वर्षाला ₹48,000 पर्यंत, आणि इतर (कलम 10.1, पृ.19).
“FPO Management Cost (modified guideline for cl. 10.0): Under the scheme, financial support to Farmer Producer Organization (FPO) @ upto maximum of Rs. 18 Lakh / FPO or actual, whichever is lesser is to be provided during three years from the year of formation. However, if any of the FPO promoted under 10K FPO scheme was unable to avail/ utilize Rs 18 Lakh within the period of three years (due to initial corona restrictions or any other reason); then the respective FPO to utilize the same within the period of five years from its formation, subject to overall ceiling of assistance of Rs 18 Lakhs per FPOs.”मला किती मिळू शकते?
हे कलम या प्रकारच्या अर्जदाराला निधी देत नाही (11.1; 11.4(i)–(ii)).
हे समतुल्य अनुदान आहे: ₹2,000 पेक्षा कमी रक्कम घातलेल्या सदस्याला फक्त त्याच्या स्वतःच्या भाग रकमेइतकेच मिळते. शेतकरी अनेक FPO चा सदस्य असला तरी त्याला हे एकदाच मिळते (कलम 11.3(vi)). FPO ने 45 दिवसांत अतिरिक्त समभाग द्यावेत (कलम 11.4(i)) आणि अनुदान टप्प्याटप्प्याने घेऊ शकते.
कोण अर्ज करू शकतो
- FPO
तुम्हाला लागणारी कागदपत्रे
- सनदी लेखापाल किंवा सहकारी लेखापरीक्षकाने प्रमाणित केलेली भागधारकांची यादी व प्रत्येक सदस्याचे भागभांडवल (कलम 11.5(i))
- इक्विटी अनुदान मागण्यासाठी संचालक मंडळाचा / नियामक मंडळाचा ठराव (कलम 11.5(ii))
- अतिरिक्त समभागांच्या बदल्यात अनुदान FPO च्या बँक खात्यात जमा करण्यास भागधारकांची संमती (कलम 11.5(iii))
अर्ज कसा करावा
- FPO ही नोंदणीकृत उत्पादक कंपनी किंवा सहकारी संस्था असली पाहिजे; तिचे किमान अर्धे भागधारक लहान, अत्यल्प भूधारक किंवा भूमिहीन कुळ शेतकरी असले पाहिजेत, आणि कोणत्याही सदस्याकडे 10% पेक्षा जास्त भांडवल असू नये (कलम 11.3).
- इक्विटी अनुदानासाठी, CA किंवा सहकारी लेखापरीक्षकाने प्रमाणित केलेली भागधारक यादी, संचालक मंडळाचा ठराव व भागधारकांच्या संमतीसह परिशिष्ट-I मधील नमुन्यात अंमलबजावणी संस्थेकडे अर्ज करा (कलम 11.5).
- कर्ज हमीसाठी, तुमची बँक FPO च्या प्रकल्प कर्जावर संरक्षणासाठी NABARD किंवा NCDC कडे अर्ज करते (कलम 12.3, 12.9).
अर्ज करणे मोफत आहे. तुमच्यासाठी अर्ज करायला कधीही कोणालाही पैसे देऊ नका.
अर्ज केव्हा करायचा
मार्गदर्शक सूचनांमध्ये शेवटची तारीख दिलेली नाही.
इतर योजनांसोबत एकत्र लाभ
ही योजना इतर योजनांसोबत एकत्र घेता येते की नाही हे दस्तऐवजांत सांगितलेले नाही. दोन्हींवर अवलंबून राहण्याआधी अंमलबजावणी करणाऱ्या कार्यालयात विचारा.