राजे यशवंतराव होळकर महामेष योजना — भटक्या मेंढपाळांसाठी मेंढी युनिट, मेंढे, निवारा व खाद्य
Raje Yashwantrao Holkar Mahamesh Yojana — sheep units, rams, shelter and feed for nomadic shepherds
सुरू असल्याचे दाखवणारे: महाराष्ट्र शासन निर्णय दि. 9 मार्च 2026: मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजना (राज्यस्तर) (9 मार्च, 2026, प्रस्तावना para 6: the Raje Yashwantrao Holkar Mahamesh scheme “राबविण्यात येणारी” through the Punyashlok Ahilyadevi corporation is kept outside the 2026 merger of animal-husbandry schemes (read with GR 05.08.2024, decision 1: “यापूढे चालू ठेवण्यात येत आहे”))
धनगर व इतर NT-C मेंढपाळ कुटुंबांसाठी राज्य 75% देते: पायाभूत सुविधांसह 20 + 1 मेंढ्यांचे युनिट (स्थायी ₹2,49,750 / स्थलांतरित ₹1,51,875), सुधारित नर मेंढे (प्रत्येकी ₹7,500), सध्याच्या कळपांसाठी निवारा व साहित्य (₹24,375 ते ₹2,37,750) आणि संतुलित खाद्य (₹18.75 प्रति किलो); शिवाय मिनी सायलेज बेलरवर (₹4 लाखांपर्यंत) किंवा खाद्य कारखान्यावर (₹5 लाखांपर्यंत) 50%.
- मुख्य लाभ
- 75%खर्चाच्या, जास्तीत जास्त
- घटक
- 6प्रत्येक दस्तऐवजातून वाचलेले
- कोण अर्ज करू शकतो
- सर्वअर्जदार
- शेवटची तारीख
- काहीही नाहीकेव्हाही अर्ज करा
हे किती देते
पायाभूत सुविधांसह 20 मेंढ्या + 1 नर मेंढा: 75% — ₹3,33,000 चे (स्थायी, ₹2,49,750) किंवा ₹2,02,500 चे (स्थलांतरित, ₹1,51,875).
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
मेंढीला ₹8,000 / मेंढ्याला ₹10,000 पेक्षा जास्त किंमत खरेदीदाराने स्वतः भरायची (7(अ)(5)). मेंढ्यांचा विमा आवश्यक (सर्वसाधारण 13). फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील — धनगर व तत्सम समाज — 18–60 वयोगटातील मेंढपाळांसाठी; 30% जागा महिलांसाठी व 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर सोडून सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
“20 मेंढ्या + 1 मेंढानर या स्थायी मेंढी गटाची एकूण किंमत रु. 3,33,000 - आणि स्थलांतरीत मेंढी गटाची एकूण किंमत रु. 2,02,500 - राहील. … उर्वरित 75 टक्के रक्कम स्थायी गटासाठी रु. 2,49,750 - आणि स्थलांतरीत गटासाठी रु. 1,51,875 - एवढे शासनाचे अनुदान अनुज्ञेय असेल.”सुधारित जातीचे नर मेंढे: प्रत्येकी ₹10,000 च्या 75% (₹7,500) — स्वतःच्या 20–39 मेंढ्यांसाठी 1 नर मेंढा, 100 किंवा जास्तसाठी 5 नर मेंढ्यांपर्यंत.
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
ज्या मेंढपाळांना मेंढी युनिट मिळाले नाही त्यांच्यासाठी: 1 मेंढा 20–39 मेंढ्यांसाठी, 2 — 40–59, साठी, 3 — 60–79, साठी, 4 — 80–99 साठी आणि 5 — 100+ साठी (7(ब)(3)). फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील — धनगर व तत्सम समाज — 18–60 वयोगटातील मेंढपाळांसाठी; 30% जागा महिलांसाठी व 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर सोडून सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
“सुधारीत प्रजातीच्या एका नर मेंढ्याची किंमत रु. 10,000 - एवढी असेल. सदर किंमतीमधील 25 टक्के हिस्सा म्हणजे रु. 2,500 - एवढी रक्कम स्वहिस्सा म्हणून लाभधारकाने भरावयाची आहे, आणि उर्वरित 75 टक्के हिस्सा म्हणजे रु. 7,500 - एवढ्या रकमेचे शासनाचे अनुदान अनुज्ञेय असेल.”आधीच मेंढ्या असलेल्या मेंढपाळांसाठी निवारा, कुंपण, भांडी, तंबू व इतर साहित्य: 75% — 21–39 मेंढ्यांसाठी ₹1,22,250 / ₹24,375 (स्थायी / स्थलांतरित) आणि 42 किंवा जास्तसाठी ₹2,37,750 / ₹36,000.
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
स्थिर युनिटना शेड, कुंपण, खाद्य/पाणी कुंड, बादल्या, जंतनाशके, खनिज विटा, विमा व चारा बियाणे मिळते; स्थलांतरित युनिटना कुंड, तंबू, सुती कापड, सामान वाहण्यासाठी ओझ्याचे जनावर, बादल्या, औषधे, विमा व चारा खरेदी किंवा चराई भाडे मिळते (सर्वसाधारण 4–5). मेंढी युनिट मिळालेल्यांसाठी नाही. फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील — धनगर व तत्सम समाज — 18–60 वयोगटातील मेंढपाळांसाठी; 30% जागा महिलांसाठी व 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर सोडून सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
“मेंढीपालनासाठी पायाभूत सोई-सुविधा उपलब्ध करुन देण्यासाठी अनुदान वाटप … 75 टक्के अनुदान तत्वावर”संतुलित खाद्य (प्रति मेंढी दररोज 100 ग्रॅम; स्थलांतरित कळपांसाठी जून–जुलै, स्थायी कळपांसाठी एप्रिल–जुलै): 75% — प्रति किलो ₹25 चे, म्हणजे प्रति किलो ₹18.75.
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
अनुदान तुम्ही प्रत्यक्ष घेतलेल्या खाद्यानुसार मिळते (7(ड)(7)). फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील मेंढपाळांसाठी — धनगर व तत्सम समाज — वय 18–60; 30% जागा महिलांसाठी आणि 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर वगळता सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
“प्रति किलो पशुखाद्याची किंमत रु. 25 - एवढी असून, त्यापैकी 25 टक्के लाभार्थी हिस्सा म्हणजे रु. 6.25 - आणि 75 टक्के शासनाचा हिस्सा म्हणजे रु. 18.75 - एवढा राहील.”मिनी सायलेज बेलर व रॅपर: किमतीच्या 50%, ₹4,00,000 पर्यंत (राज्यभरात 25 यंत्रे).
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
पशुसंवर्धन आयुक्तांच्या अध्यक्षतेखालील राज्य समिती निवड करते (कलम 11); NT-C बचत गट व पशुधन उत्पादक कंपन्यांना प्राधान्य (सर्वसाधारण 3). फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील — धनगर व तत्सम समाज — 18–60 वयोगटातील मेंढपाळांसाठी; 30% जागा महिलांसाठी व 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर सोडून सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
“कुट्टी केलेल्या हिरव्या चाऱ्याचा मूरघास बनविण्याकरीता गासड्या बांधण्याचे यंत्र (Mini Silage Baler cum Wrapper) … रु. 8.00 लक्ष … त्यापैकी 50 टक्के म्हणजेच रु. 4.00 लक्ष इतक्या मर्यादेपर्यंत किंवा प्रत्यक्ष यंत्राच्या किमतीच्या 50 टक्के यापैकी जे कमी असेल”लहान पशुखाद्य कारखाना: खर्चाच्या 50%, ₹5,00,000 पर्यंत (राज्यभरात 5 कारखाने).
दस्तऐवज काय म्हणतो, शब्दशः
राज्य समिती निवड करते (कलम 11). फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील — धनगर व तत्सम समाज — 18–60 वयोगटातील मेंढपाळांसाठी; 30% जागा महिलांसाठी व 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर सोडून सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
“पशुखाद्य कारखाने उभारण्यासाठी अनुदान वाटप … रु. 10.00 लक्ष एवढा खर्च ग्राह्य धरुन, त्यापैकी 50 टक्के म्हणजेच रु. 5.00 लक्ष मर्यादेपर्यंत”मला किती मिळू शकते?
Enter मेंढीपालनाचा प्रकार to see the figure.
मेंढीला ₹8,000 / मेंढ्याला ₹10,000 पेक्षा जास्त किंमत खरेदीदाराने स्वतः भरायची (7(अ)(5)). मेंढ्यांचा विमा आवश्यक (सर्वसाधारण 13). फक्त भटक्या जमाती (NT-C) प्रवर्गातील — धनगर व तत्सम समाज — 18–60 वयोगटातील मेंढपाळांसाठी; 30% जागा महिलांसाठी व 3% दिव्यांगांसाठी (कलम 7, 9(1)–(3)). पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी महाराष्ट्र मेंढी व शेळी विकास महामंडळ, पुणे मार्फत मुंबई व मुंबई उपनगर सोडून सर्व जिल्ह्यांत राबवली जाते; लाभ महामंडळाच्या वार्षिक अर्थसंकल्पाच्या मर्यादेत (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 2).
कोण अर्ज करू शकतो
- सर्व अर्जदार
तुम्हाला लागणारी कागदपत्रे
- NT-C जातीचा दाखला व आधार (कलम 9(1), 9(5))
- स्थायी युनिटसाठी, गोठ्यासाठी तुमच्या स्वतःच्या जमिनीचा पुरावा (सर्वसाधारण 7)
- मूळ खरेदी पावत्या व खरेदी समितीसोबतचा फोटो (शासन निर्णय 05.08.2024, निर्णय 4(ii))
अर्ज कसा करावा
- पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी मेंढी व शेळी विकास महामंडळाकडे अर्ज करा; जिल्हा उपायुक्त (पशुसंवर्धन) यांच्या अध्यक्षतेखालील जिल्हा समिती लाभार्थी निवडते (कलम 10).
- तुमचा 25% वाटा भरा; 2024 पासून तुम्ही आधी खरेदी समितीसमोर, महामंडळाच्या फार्ममधून किंवा मान्यताप्राप्त जनावरांच्या बाजारातून मेंढ्या व नर मेंढे स्वतः खरेदी करता (GR 05.08.2024, निर्णय 4(i)).
- जिल्हा उपायुक्त मूळ पावत्या व फोटो अहवाल पाठवतात; महामंडळ 7 दिवसांत DBT ने 75% अनुदान देते (निर्णय 4(ii)–(iii)).
अर्ज करणे मोफत आहे. तुमच्यासाठी अर्ज करायला कधीही कोणालाही पैसे देऊ नका.
अर्ज केव्हा करायचा
मार्गदर्शक सूचनांमध्ये शेवटची तारीख दिलेली नाही.
इतर योजनांसोबत एकत्र लाभ
ही योजना इतर योजनांसोबत एकत्र घेता येते की नाही हे दस्तऐवजांत सांगितलेले नाही. दोन्हींवर अवलंबून राहण्याआधी अंमलबजावणी करणाऱ्या कार्यालयात विचारा.