આ પાનું AI દ્વારા અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદિત છે. યોજનાઓનાં નામ, રકમો અને દસ્તાવેજોમાંથી ટાંકેલા શબ્દો છપાયા મુજબ જ રાખ્યા છે — અરજી કરતાં પહેલાં દસ્તાવેજ સાથે ખાતરી કરો.
ખાનગી, મફત માર્ગદર્શિકા — સરકારી વેબસાઇટ નથી. અરજી ફક્ત સરકારી પોર્ટલ પર જ કરો.
પાક નુકસાન માટે વીમો, અને ખેડૂત પરિવારો માટે અકસ્માત કે જીવન વીમો — મોટા ભાગનો ખર્ચ સરકાર ભરે છે.
પાક અને ખેડૂત વીમોતમે ખરીફ અનાજ અને તેલીબિયાં માટે વીમા રકમના વધુમાં વધુ 2%, રવિ માટે 1.5%, અને વ્યાપારી અને બાગાયતી પાક માટે 5% ચૂકવો છો. બાકીનું પ્રીમિયમ સરકાર ચૂકવે છે.
પાક અને ખેડૂત વીમોમૃત્યુ સામે તમારાં પશુઓનો તેમના બજાર મૂલ્ય માટે વીમો લેવા સરકાર પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે છે; તમે 15% ચૂકવો છો. સબસિડી પરિવાર દીઠ 10 પશુ એકમ સુધી આવરી લે છે (ભૂંડ અને સસલાં માટે 5; 10 ઘેટાં, બકરાં, ભૂંડ કે સસલાં = 1 પશુ એકમ).
મત્સ્યોદ્યોગજો તમે પૂર્ણ સમયના સક્રિય માછીમાર, BPL, 18–60 વર્ષના અને માછીમાર સહકારી મંડળીમાં હો, તો માછીમારી પ્રતિબંધ/મંદીની મોસમમાં તમને ₹4,500 (3 મહિના માટે મહિને ₹1,500) મળે છે: તમે બચાવો તે ₹1,500 માં સરકાર ₹3,000 ઉમેરે છે.
પાક અને ખેડૂત વીમોબોર્ડ પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે છે; વીમાવાળા જોખમથી ગુમાવેલા ઝાડ માટે ₹1,900 (ઝાડ 4–15 વર્ષ) કે ₹3,700 (16–60 વર્ષ) ચૂકવાય છે.
પાક અને ખેડૂત વીમોવર્ષે ₹143 માં (₹956 ના પ્રીમિયમનો બાકીનો ભાગ બોર્ડ ભરે) તમને મૃત્યુ કે સંપૂર્ણ અપંગતા માટે ₹7,00,000 નું અકસ્માત કવર મળે.
પાક અને ખેડૂત વીમોતમે ખરીફ અનાજ અને તેલીબિયાં માટે વીમા રકમના વધુમાં વધુ 2%, રવિ માટે 1.5%, અને વ્યાપારી અને બાગાયતી પાક માટે 5% ચૂકવો છો; બાકીનું પ્રીમિયમ સરકાર ચૂકવે છે.
મત્સ્યોદ્યોગએક પાક ચક્ર માટે મત્સ્ય ઉછેર વીમાના તમે ભરેલા પ્રીમિયમના 40%, પાણી વિસ્તારના હેક્ટર દીઠ વધુમાં વધુ ₹25,000 અને કુલ ₹1 લાખ, 4 હેક્ટર સુધીના ફાર્મ માટે.
પાક અને ખેડૂત વીમોવર્ષે ₹436 માં, કવર દરમિયાન કોઈ પણ કારણે તમારું મૃત્યુ થાય તો તમારા પરિવારને ₹2 લાખ મળે.
પાક અને ખેડૂત વીમોવર્ષે ₹20 માં: અકસ્માતે મૃત્યુ કે બંને આંખ, હાથ કે પગ ગુમાવવા પર ₹2 લાખ; એક આંખ, હાથ કે પગ ગુમાવવા પર ₹1 લાખ.
પાક અને ખેડૂત વીમોખેડૂતનું અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય તો પરિવારને, કે સંપૂર્ણ અપંગતા કે બંને હાથ, બંને પગ, બંને આંખો, કે એક હાથ અને એક પગ ગુમાવવા પર ખેડૂતને ₹5,00,000.
પાક અને ખેડૂત વીમોગુમાવેલા મોસમી પાક માટે મોસમ દીઠ હેક્ટરે ₹40,000 સુધી (શેરડી હેક્ટરે ₹60,000 સુધી), વધુમાં વધુ 4 હેક્ટર માટે.
પાક અને ખેડૂત વીમોખેડૂત કે ખેત મજૂરનું ખેત-મશીનરી અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય ત્યારે કાનૂની વારસદારને ₹3,00,000.
આવક સહાયતમારી પાસે એક એકર કે વધુ ખેતીલાયક જમીન હોય તો વર્ષે ₹10,000; એક એકરથી ઓછી હોય તો પ્રમાણસર હિસ્સો, પણ ક્યારેય ₹4,000 થી ઓછો નહીં.
પાક અને ખેડૂત વીમોતમે કોઈ પાક વીમા પ્રીમિયમ ચૂકવતા નથી: દરેક જાહેર કરેલા પાક માટે ખેડૂતનો હિસ્સો પુડુચેરી સરકાર ચૂકવે છે.
પાક અને ખેડૂત વીમોવરસાદ આધારિત (બિન-પિયત) પાક વિસ્તાર: હેક્ટરે ₹8,500, 2 હેક્ટર સુધી.
પાક અને ખેડૂત વીમોઅકસ્માતે મૃત્યુ પર, કે બંને આંખો, બંને હાથ કે બંને પગ, કે એક આંખ અને એક હાથ કે પગ ગુમાવવા પર પરિવારને ₹2,00,000.
પાક અને ખેડૂત વીમોઅકસ્માતે મૃત્યુ કે કાયમી અપંગતા પર ₹4 લાખ સુધીનો મફત અકસ્માત વીમો, પ્રીમિયમ રાજ્ય ભરે.
પાક અને ખેડૂત વીમોતમે વીમા રકમના 2.5% ચૂકવો છો: શાકભાજી કે મસાલા માટે એકરે ₹750, ફળ માટે એકરે ₹1,000.
ડેરી અને પશુ2 દુધાળી ગાય કે ભેંસ સુધી એક વર્ષનો મફત વીમો, દરેકની કિંમત રોજના દૂધના લિટર દીઠ ₹3,000 (ગાય) કે ₹4,000 (ભેંસ) ગણીને, પશુ દીઠ ₹40,000 સુધી.
ડેરી અને પશુપુખ્ત માદા દુધાળી ગાય કે ભેંસ માટે, રાજ્ય વીમા પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે; રાજ્યનો હિસ્સો જોવા પ્રીમિયમ દાખલ કરો.
ડેરી અને પશુદૂધાળી ગાય, ભેંસ કે ઊંટ: દરેક ₹37,500, પરિવાર દીઠ 3 સુધી.
મત્સ્યોદ્યોગનોંધાયેલા માછીમારનું કોઈ પણ કારણે મૃત્યુ થાય તો પરિવારને ₹50,000 સુધી.
મત્સ્યોદ્યોગદરિયા કે ખાડીમાં આફત, આગ કે અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા સક્રિય માછીમારના કાનૂની વારસદારને એક વાર ₹5 લાખ.
ડેરી અને પશુરાજ્ય પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે છે (વીમા રકમના 2.65% 1 વર્ષ માટે, 4.505% 2, માટે 6.36% 3 માટે); તમે 15% ચૂકવો છો.
પાક અને ખેડૂત વીમોખેતીકામ દરમિયાન કે માર્કેટ યાર્ડમાં પેદાશ લઈ જતાં અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા ખેડૂતના વારસદારોને ₹1,00,000.
ચાલુ યોજનાઓમાંથી કોઈ પણ આ પ્રકારના કામ માટે ખર્ચનો જે સૌથી વધુ હિસ્સો ચૂકવે છે, અરજદાર મુજબ. રકમ તો પણ દરેક યોજનાના ખર્ચ ધોરણની મર્યાદામાં રહે છે.
તમે ખરીફ અનાજ અને તેલીબિયાં માટે વીમા રકમના વધુમાં વધુ 2%, રવિ માટે 1.5%, અને વ્યાપારી અને બાગાયતી પાક માટે 5% ચૂકવો છો. બાકીનું પ્રીમિયમ સરકાર ચૂકવે છે.
આ મહત્તમ મર્યાદા છે: જો એક્ચ્યુરિયલ દર ઓછો હોય, તો તમે ઓછો દર ભરો છો. માત્ર જાહેર કરેલા વિસ્તારોમાં જાહેર કરેલા પાક જ આવરી લેવાય છે.
“Table 1 — Maximum Premium Rate payable by farmer (% of Sum Insured): Kharif, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 2.0% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Rabi, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 1.5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Kharif and Rabi, Annual Commercial/ Annual Horticultural crops: 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Perennial horticultural / commercial crops (pilot basis): 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less”મૃત્યુ સામે તમારાં પશુઓનો તેમના બજાર મૂલ્ય માટે વીમો લેવા સરકાર પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે છે; તમે 15% ચૂકવો છો. સબસિડી પરિવાર દીઠ 10 પશુ એકમ સુધી આવરી લે છે (ભૂંડ અને સસલાં માટે 5; 10 ઘેટાં, બકરાં, ભૂંડ કે સસલાં = 1 પશુ એકમ).
દેશી અને સંકર દુધાળાં પશુઓ, ભાર વહેતાં પશુઓ (ઘોડા, ગધેડાં, ખચ્ચર, ઊંટ, ટટ્ટુ, નર ગાય/ભેંસ) અને બકરાં, ઘેટાં, ભૂંડ, સસલાં, યાક અને મિથુનને આવરે છે (આઇટમ 2). બે વર્ષ અને ત્રણ વર્ષની પૉલિસીનો ખર્ચ વધુમાં વધુ કિંમતના 8% અને 11% (NE અને હિમાલયી રાજ્યોમાં 9% અને 11.5%). આખું પ્રીમિયમ જાતે ભરીને વધુ પશુઓનો વીમો લઈ શકો છો. ગાયની લઘુતમ કિંમત રોજના દૂધના લિટર દીઠ ₹3,000, અને ભેંસની ₹4,000,, અથવા સરકારે જાહેર કરેલો સ્થાનિક બજાર ભાવ (પરિશિષ્ટ VI, ફકરો 2). માર્ગદર્શિકામાં દાવો ચૂકવવાનો સમય 21–25 દિવસ અને 15 દિવસ બંને છપાયા છે, વીમા કંપની મોડું કરે તો વર્ષે 12% ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ સાથે (પરિશિષ્ટ VI, ફકરો 3).
“Rate of premium: One year (Normal area) 4.5% NER/Himalayan States 5.5% Two year (Normal area) 8% NER/Himalayan States 9% Three year (Normal area) 11% NER/Himalayan States 11.5% Share of premium: Beneficiary 15% Central and state share 85%”માછીમારો, મત્સ્ય કામદારો અને મત્સ્ય ઉછેરનારાઓને મૃત્યુ કે કાયમી સંપૂર્ણ અપંગતા સામે ₹5 લાખ અને કાયમી આંશિક અપંગતા સામે ₹2.5 લાખનો વીમો મળે, આખું પ્રીમિયમ સરકાર ભરે.
અહીં “માછીમારો”માં માછલી કામદારો, મત્સ્ય ખેડૂતો અને માછીમારી અને સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓમાં સીધા જોડાયેલા કોઈ પણ સામેલ છે (આઇટમ 14.1(ii)). કવર 12 મહિના માટે છે અને દર વર્ષે રિન્યૂ થાય છે (આઇટમ 14.1(iii)). નોંધણી કેવી રીતે ચલાવવી તે મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગ રાજ્યો સાથે મળીને નક્કી કરે છે (આઇટમ 14.1(v)).
“The fishers shall be eligible for insurance and insurance coverage under the PMMSY is as below: (a) Rs.5.00 lakh against death or permanent total disability (b) Rs. 2.50 lakh against permanent partial disability … The entire premium amount will be shared between the centre and state as per the funding pattern of the PMMSY which means that no beneficiary contribution is envisaged.”બોર્ડ પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે છે; વીમાવાળા જોખમથી ગુમાવેલા ઝાડ માટે ₹1,900 (ઝાડ 4–15 વર્ષ) કે ₹3,700 (16–60 વર્ષ) ચૂકવાય છે.
માર્ગદર્શિકા ઝાડ દીઠ પ્રીમિયમ ખાલી રાખે છે, તેથી અમે તમારો હિસ્સો રૂપિયામાં બતાવી શકતા નથી. રિબેટ: 7% (2-વર્ષની પૉલિસી પર) અને 12% (3-વર્ષની પૉલિસી પર). ઠીંગણાં/હાઇબ્રિડ ઝાડ 4–60 વર્ષ અને ઊંચાં ઝાડ 7–60 વર્ષ; ઘરડાં કે બીમાર ઝાડ બાકાત છે. ઉત્પાદન ન આપતું થયા પછી ઊભું રખાયેલું ઝાડ 50%એ ચૂકવાય છે. દાવા માત્ર ફ્રેન્ચાઇઝથી ઉપર જ શરૂ થાય છે: 1 ઝાડ ગુમાવ્યું (10–30 વીમાકૃત), 2 (31–100), 3 (100 થી વધુ).
“The farmer or grower is responsible for paying 15% of the premium, while the Board would cover the remaining 85% as a subsidy.”વર્ષે ₹143 માં (₹956 ના પ્રીમિયમનો બાકીનો ભાગ બોર્ડ ભરે) તમને મૃત્યુ કે સંપૂર્ણ અપંગતા માટે ₹7,00,000 નું અકસ્માત કવર મળે.
₹956નું પ્રીમિયમ અને લાભ દર બે વર્ષે ટેન્ડરથી નક્કી થાય છે અને નવેમ્બર 2026 સુધીના સમયગાળા માટે જણાવેલા છે. બોર્ડના કૌશલ્ય કાર્યક્રમોના તાલીમાર્થીઓને પહેલું વર્ષ મફત મળે છે; DSP ખેતમજૂરોને બોર્ડ પૂરેપૂરા આવરી લે છે.
“For the Scheme Period up to November 2026, the total premium payable, inclusive of GST, shall be Rs.956. Out of this, the beneficiary shall be required to pay only the subsidized premium of Rs.143, and the balance shall be borne by the Board.”તમે ખરીફ અનાજ અને તેલીબિયાં માટે વીમા રકમના વધુમાં વધુ 2%, રવિ માટે 1.5%, અને વ્યાપારી અને બાગાયતી પાક માટે 5% ચૂકવો છો; બાકીનું પ્રીમિયમ સરકાર ચૂકવે છે.
આ મહત્તમ મર્યાદા છે: જો એક્ચ્યુરિયલ દર ઓછો હોય, તો તમે એ ભરો છો. દાવા હવામાનની માહિતી અને તમારું રાજ્ય દરેક વિસ્તાર માટે અપલોડ કરે તે ટર્મ શીટ પરથી ગણાય છે (કલમ 2.10), પાક કાપણી પ્રયોગો પરથી નહીં.
“13.1 The Actuarial Premium Rate (APR) would be charged under PMFBY& RWBCIS by the implementing Insurance Company. The rate of premium payable by the farmer will be as per the following Table 1: Kharif, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 2.0% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Rabi, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 1.5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Kharif and Rabi, Annual Commercial/ Annual Horticultural crops: 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Perennial horticultural / commercial crops (pilot basis): 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less”એક પાક ચક્ર માટે મત્સ્ય ઉછેર વીમાના તમે ભરેલા પ્રીમિયમના 40%, પાણી વિસ્તારના હેક્ટર દીઠ વધુમાં વધુ ₹25,000 અને કુલ ₹1 લાખ, 4 હેક્ટર સુધીના ફાર્મ માટે.
એક વાર, માત્ર એક પાક ચક્ર માટે ચૂકવાય છે. પાંજરા ઉછેર, RAS, બાયોફ્લોક, રેસવે અને એવાં સઘન એકમો માટે પ્રોત્સાહન પ્રીમિયમના 40% છે, ₹1 લાખ સુધી, 1,800 ઘન મીટર સુધીનાં એકમો માટે. SC, ST અને મહિલાઓને સામાન્ય વર્ગને મળતા પ્રોત્સાહનના વધારાના 10% મળે છે.
“1-B Incentivising aquaculture insurance — ‘Onetime incentive’ through NFDP will be provided in following manner: At the rate of 40% of the cost of premium subject to a limit of ₹ 25,000 per hectare of water spread area of the aquaculture farm. Maximum incentive payable to single farmer will be ₹ 1 lakh and maximum farm size eligible for incentive is 4 hectares of water spread area.”વર્ષે ₹436 માં, કવર દરમિયાન કોઈ પણ કારણે તમારું મૃત્યુ થાય તો તમારા પરિવારને ₹2 લાખ મળે.
18 અને 50 વર્ષની ઉંમર વચ્ચે જોડાઓ; કવર 55 વર્ષે પૂરું થાય છે (ફકરો 7, 9(1)). જો તમે પહેલી વાર જોડાઓ, તો પહેલા 30 દિવસમાં અકસ્માત સિવાયના કારણે થયેલું મૃત્યુ આવરી લેવાતું નથી (ફકરો 4). પ્રીમિયમ દર વર્ષે દાવાના અનુભવ પરથી ફરી ચકાસાય છે (ફકરો 6).
“5. Benefits: Rs.2 lakh is payable on member’s death due to any cause. 6. Premium: Rs.436/- per annum per member.”વર્ષે ₹20 માં: અકસ્માતે મૃત્યુ કે બંને આંખ, હાથ કે પગ ગુમાવવા પર ₹2 લાખ; એક આંખ, હાથ કે પગ ગુમાવવા પર ₹1 લાખ.
કવર 70 વર્ષે, અથવા ખાતું બંધ થાય કે તેમાં બેલેન્સ ન હોય તો પૂરું થાય છે (કવરની સમાપ્તિ 1–2). માત્ર એક જ ખાતા પર કવર રહી શકે છે. દાવાના અનુભવ પરથી દર વર્ષે પ્રીમિયમની સમીક્ષા થાય છે.
“Table of Benefits Sum Insured a Death Rs. 2 Lakh b Total and irrecoverable loss of both eyes or loss of use of both hands or feet or loss of sight of one eye and loss of use of hand or foot Rs. 2 Lakh c Total and irrecoverable loss of sight of one eye or loss of use of one hand or foot Rs. 1 Lakh Premium: Rs. 20/- per annum per member.”ખેડૂતનું અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય તો પરિવારને, કે સંપૂર્ણ અપંગતા કે બંને હાથ, બંને પગ, બંને આંખો, કે એક હાથ અને એક પગ ગુમાવવા પર ખેડૂતને ₹5,00,000.
PM જીવન જ્યોતિ વીમા, PM સુરક્ષા વીમા કે બીજી કોઈ કેન્દ્ર કે રાજ્યની યોજનાના પૈસા બાદ થાય છે, અને માત્ર તફાવત ચૂકવાય છે; કુદરતી આપત્તિમાં રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળની રકમ (મૃત્યુ માટે ₹4 લાખ) બાદ થાય છે. જો તે પહેલેથી ₹5 લાખ સુધી પહોંચે, તો આ યોજના હેઠળ કંઈ ચૂકવાતું નથી (કલમ 7). આત્મહત્યા કે ગુનો કરતી વખતે થયેલી ઈજા માટે ચૂકવાતું નથી (કલમ 5(3)). અકસ્માતની તારીખે ઉંમર 18 થી 70 (કલમ 4).
“इस योजना के अन्तर्गत कृषक की दुर्घटनावश मृत्यु/दिव्यांगता की दशा में अधिकतम रू0 5,00,000/-(रूपये पांच लाख मात्र) की सहायता राशि निम्नानुसार देय होगी, जो कि राज्य सरकार द्वारा वहन की जायेगी:- 1- मृत्यु अथवा पूर्ण शारीरिक अक्षमता की स्थिति 100 प्रतिशत; 2- दोनों हाथ अथवा दोनों पैर अथवा दोनों आंखों की क्षति 100 प्रतिशत; 3- एक हाथ तथा एक पैर की क्षति 100 प्रतिशत”અકસ્માતથી એક હાથ, એક પગ કે એક આંખ ગુમાવવા, કે 50% થી વધુ પણ 100% થી ઓછી કાયમી અપંગતા માટે ₹2,50,000.
PM જીવન જ્યોતિ વીમા, PM સુરક્ષા વીમા કે બીજી કોઈ કેન્દ્ર કે રાજ્યની યોજનાના પૈસા બાદ થાય છે, અને માત્ર તફાવત ચૂકવાય છે; કુદરતી આપત્તિમાં રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળની રકમ (મૃત્યુ માટે ₹4 લાખ) બાદ થાય છે. જો તે પહેલેથી ₹5 લાખ સુધી પહોંચે, તો આ યોજના હેઠળ કંઈ ચૂકવાતું નથી (કલમ 7). આત્મહત્યા કે ગુનો કરતી વખતે થયેલી ઈજા માટે ચૂકવાતું નથી (કલમ 5(3)). અકસ્માતની તારીખે ઉંમર 18 થી 70 (કલમ 4).
“4- एक हाथ या एक पैर या एक आंख की क्षति 50 प्रतिशत; 5- स्थायी दिव्यांगता 50 प्रतिशत से अधिक होने पर किन्तु 100 प्रतिशत से कम होने पर 50 प्रतिशत”25% થી વધુ પણ 50% થી ઓછી અકસ્માતી કાયમી અપંગતા માટે ₹1,25,000.
PM જીવન જ્યોતિ વીમા, PM સુરક્ષા વીમા કે બીજી કોઈ કેન્દ્ર કે રાજ્યની યોજનાના પૈસા બાદ થાય છે, અને માત્ર તફાવત ચૂકવાય છે; કુદરતી આપત્તિમાં રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળની રકમ (મૃત્યુ માટે ₹4 લાખ) બાદ થાય છે. જો તે પહેલેથી ₹5 લાખ સુધી પહોંચે, તો આ યોજના હેઠળ કંઈ ચૂકવાતું નથી (કલમ 7). આત્મહત્યા કે ગુનો કરતી વખતે થયેલી ઈજા માટે ચૂકવાતું નથી (કલમ 5(3)). અકસ્માતની તારીખે ઉંમર 18 થી 70 (કલમ 4).
“6- स्थायी दिव्यांगता 25 प्रतिशत से अधिक होने पर किन्तु 50 प्रतिशत से कम होने पर 25 प्रतिशत”ગુમાવેલા મોસમી પાક માટે મોસમ દીઠ હેક્ટરે ₹40,000 સુધી (શેરડી હેક્ટરે ₹60,000 સુધી), વધુમાં વધુ 4 હેક્ટર માટે.
આવરી લીધેલાં કારણો: પૂર, દુષ્કાળ, વાવાઝોડાનો વરસાદ, ભૂસ્ખલન અને કાંપ, જીવાત કે રોગનો રોગચાળો, કમોસમી વરસાદ, આકસ્મિક આગ, વીજળી, વાદળ ફાટવું, ધરતીકંપ અને જંગલી પ્રાણીઓ (કલમ 2). બધા દાવા મળીને ખેડૂત દીઠ ₹1.60 લાખની મર્યાદા છે; આપત્તિ રાહત ભંડોળમાંથી કે વીમા કંપનીએ પહેલેથી ચૂકવેલું બાદ થાય છે (કલમ 5(a)–(c)). માન્ય કૃષિ કાર્ડ ફરજિયાત છે (કલમ 6(c)).
“(a) Crops like Paddy, Vegetables, Pulses, Flowers, Ragi (Nachni), including seasonal fruits like watermelons, tuber crops, turmeric etc. Rs. 40,000/- per ha. per season, per crop. … (f) Sugarcane: (i) Ready to harvest i.e. nine months and above: Maximum compensation Rs. 60,000/- per ha. (ii) Four to nine months maximum compensation Rs. 30,000/- per ha.”પૂરેપૂરાં નાશ પામેલાં ઝાડ અને છોડ માટે, ઝાડ દીઠ નક્કી રકમ — દા.ત. ફળ આપતી નાળિયેરી માટે ₹5,000, આંબાના ઝાડ માટે ₹8,000 (10 વર્ષથી મોટું), ફળ આપતી સોપારી માટે ₹1,500.
આવરી લીધેલાં કારણો: પૂર, દુષ્કાળ, વાવાઝોડાનો વરસાદ, ભૂસ્ખલન અને કાંપ, જીવાત કે રોગનો રોગચાળો, કમોસમી વરસાદ, આકસ્મિક આગ, વીજળી, વાદળ ફાટવું, ધરતીકંપ અને જંગલી પ્રાણીઓ (કલમ 2). બધા દાવા મળીને ખેડૂત દીઠ ₹1.60 લાખની મર્યાદા છે; આપત્તિ રાહત ભંડોળમાંથી કે વીમા કંપનીએ પહેલેથી ચૂકવેલું બાદ થાય છે (કલમ 5(a)–(c)). માન્ય કૃષિ કાર્ડ ફરજિયાત છે (કલમ 6(c)).
“(c) Coconut Palms: … (iii) Coconut palms yielding and above 7 years Rs. 5000/- per palm for total loss. (d) Cashew: (i) Yielding tree: Rs. 1000/- per tree for total loss. … (i) Mango: … (ii) Yielding tree above 10 years Rs. 8,000/- per tree for total loss.”પંપ, પાઇપલાઇન, ટપક/ફુવારા વ્યવસ્થા, વાડ, ખેત ઓજારો, કૂવા અને રક્ષણ દીવાલોને થયેલા આકારેલા નુકસાનના 25%, ખેડૂત દીઠ ₹1.60 લાખ સુધી.
આવરી લીધેલાં કારણો: પૂર, દુષ્કાળ, વાવાઝોડાનો વરસાદ, ભૂસ્ખલન અને કાંપ, જીવાત કે રોગનો રોગચાળો, કમોસમી વરસાદ, આકસ્મિક આગ, વીજળી, વાદળ ફાટવું, ધરતીકંપ અને જંગલી પ્રાણીઓ (કલમ 2). બધા દાવા મળીને ખેડૂત દીઠ ₹1.60 લાખની મર્યાદા છે; આપત્તિ રાહત ભંડોળમાંથી કે વીમા કંપનીએ પહેલેથી ચૂકવેલું બાદ થાય છે (કલમ 5(a)–(c)). માન્ય કૃષિ કાર્ડ ફરજિયાત છે (કલમ 6(c)).
“Losses of water Pumpsets, Pipe line, Drip system, Sprinkler system, all types of fence except stone wall fence … 25% of the losses to standard cost as per scheme guidelines or evaluated cost whichever is less, maximum upto Rs. 1.60 lakhs per farmer”ખેડૂત કે ખેત મજૂરનું ખેત-મશીનરી અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય ત્યારે કાનૂની વારસદારને ₹3,00,000.
ખેત મશીનરી — ટ્રેક્ટર, પાવર ટિલર, વીડર, થ્રેશર, ચાફ કટર, ઓજારો, ટ્યુબવેલ કે બોરવેલ પંપ, લિફ્ટ — સાથે ઘરે, ખેતરમાં કે તેને લઈ જતી વખતે કામ કરતાં મૃત્યુ કે ઈજા, અને પાવરથી ચાલતી ખેત મશીનરીથી વીજળીના આંચકાને આવરે છે (કલમ 2–3). ભોગ બનનારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 14 વર્ષ હોવી જોઈએ (કલમ 4). માત્ર હિમાચલના મૂળ નિવાસી ખેડૂતો અને ખેતમજૂરો; કંપની કે કોન્ટ્રાક્ટરના કામદારો નહીં (કલમ 2).
“Death — Compensation applicable as per existing guidelines 1,50,000/- — Revised compensation as per Budget Assurance 2019-20 3,00,000/-”ખેત-મશીનરી અકસ્માતથી કાયમી અપંગતા પર ₹1,00,000.
ખેત મશીનરી — ટ્રેક્ટર, પાવર ટિલર, વીડર, થ્રેશર, ચાફ કટર, ઓજારો, ટ્યુબવેલ કે બોરવેલ પંપ, લિફ્ટ — સાથે ઘરે, ખેતરમાં કે તેને લઈ જતી વખતે કામ કરતાં મૃત્યુ કે ઈજા, અને પાવરથી ચાલતી ખેત મશીનરીથી વીજળીના આંચકાને આવરે છે (કલમ 2–3). ભોગ બનનારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 14 વર્ષ હોવી જોઈએ (કલમ 4). માત્ર હિમાચલના મૂળ નિવાસી ખેડૂતો અને ખેતમજૂરો; કંપની કે કોન્ટ્રાક્ટરના કામદારો નહીં (કલમ 2).
“Permanent disability due to breakage of backbone or otherwise — 50,000/- — 1,00,000/-”બે અંગ માટે ₹40,000, એક અંગ (કે ચાર આંગળીઓ) માટે ₹30,000, ત્રણ સુધી આખી આંગળીઓ માટે ₹20,000, આંગળી કે અંગૂઠાના ભાગ માટે ₹10,000.
ખેત મશીનરી — ટ્રેક્ટર, પાવર ટિલર, વીડર, થ્રેશર, ચાફ કટર, ઓજારો, ટ્યુબવેલ કે બોરવેલ પંપ, લિફ્ટ — સાથે ઘરે, ખેતરમાં કે તેને લઈ જતી વખતે કામ કરતાં મૃત્યુ કે ઈજા, અને પાવરથી ચાલતી ખેત મશીનરીથી વીજળીના આંચકાને આવરે છે (કલમ 2–3). ભોગ બનનારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 14 વર્ષ હોવી જોઈએ (કલમ 4). માત્ર હિમાચલના મૂળ નિવાસી ખેડૂતો અને ખેતમજૂરો; કંપની કે કોન્ટ્રાક્ટરના કામદારો નહીં (કલમ 2).
“Amputation of two limbs/ permanent serious injury 40,000; Amputation of one limb (amputation of four fingers shall be deemed as loss of one limb)/ permanent serious injury 30,000; Amputation of full finger (up to 3 fingers) 20,000; Partial Amputation of finger/thumb 10,000”કાયદેસર વારસદારોને એક વખતના ₹2,00,000, જો ખેડૂત કે નોંધાયેલા ભાગિયાનું 18 અને 60 વચ્ચે મૃત્યુ થાય.
2026-27 માટે સ્થિતિ અસ્પષ્ટ: કૃષિ વિભાગનો 03.07.2026નો પરિપત્ર કૃષક બંધુ (નતુન)ના બધા લાભાર્થીઓની ફરી ચકાસણી અને PM-KISAN સાથે મેળવણીનો હુકમ કરે છે, અને 2026-27નું બજેટ ભાષણ (22.06.2026) કૃષક બંધુનો ઉલ્લેખ કરતું નથી — તેના બદલે ખેડૂત પરિવારો માટે અલગ વર્ષે ₹3,000 જાહેર કરે છે. આ રકમ પર આધાર રાખતાં પહેલાં તમારા તાલુકાના મદદનીશ કૃષિ નિયામક પાસે ખાતરી કરો.
“Under Krishak Bandhu (Death Benefit) component, in the event of death of a farmer /recorded Bhagchasi (Share-cropper) in the age group of 18 - 60 years, the legal heirs of the deceased will be eligible for one time grant of Rs. 2,00,000/-(Rupees Two Lakh) only.”તમે કોઈ પાક વીમા પ્રીમિયમ ચૂકવતા નથી: દરેક જાહેર કરેલા પાક માટે ખેડૂતનો હિસ્સો પુડુચેરી સરકાર ચૂકવે છે.
આ વગર PMFBY તમારી પાસેથી વીમા રકમના 2% (ખરીફ), 1.5% (રવિ) કે 5% (વાર્ષિક/બાગાયતી પાક) લેત. બજેટ ભાષણ 2025-26 (ફકરો 9) RWBCIS હેઠળ નાળિયેરને પણ એ જ પ્રીમિયમ માફી આપે છે.
“by extending 100% subsidy on the premium payable by the farmers to cover all the loanee and non-loanee farmers under the scheme by the Government of Puducherry.”વરસાદ આધારિત (બિન-પિયત) પાક વિસ્તાર: હેક્ટરે ₹8,500, 2 હેક્ટર સુધી.
માત્ર 33%થી વધુ નુકસાન પામેલા પાક માટે, જે નુકસાન ઑગસ્ટ 2026ના અંતમાં આવેલા પૂરથી થયું હોય, અને માત્ર સાથેના પત્રમાં જણાવેલા જિલ્લાઓની અસરગ્રસ્ત પંચાયતોમાં (કલમ 2.1, 4.1(iv)). ખેડૂત દીઠ 2 હેક્ટર સુધી; ઓછામાં ઓછી ચુકવણી ₹1,000 (વરસાદ આધારિત), ₹2,000 (પિયત), ₹2,500 (બારમાસી) (કલમ 1.3). પરિવાર દીઠ એક અરજદાર (કલમ 1.4). દર આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગના પત્ર 6304 તારીખ 31.12.2022 મુજબ છે (કલમ 1.2).
“वर्षाश्रित (असिंचित) फसल क्षेत्र के लिए 8500 रूपये प्रति हेक्टेयर। यह अनुदान प्रति किसान अधिकतम दो हेक्टेयर के लिए ही देय होगा”પિયત વિસ્તાર: હેક્ટરે ₹17,000, 2 હેક્ટર સુધી.
માત્ર 33%થી વધુ નુકસાન પામેલા પાક માટે, જે નુકસાન ઑગસ્ટ 2026ના અંતમાં આવેલા પૂરથી થયું હોય, અને માત્ર સાથેના પત્રમાં જણાવેલા જિલ્લાઓની અસરગ્રસ્ત પંચાયતોમાં (કલમ 2.1, 4.1(iv)). ખેડૂત દીઠ 2 હેક્ટર સુધી; ઓછામાં ઓછી ચુકવણી ₹1,000 (વરસાદ આધારિત), ₹2,000 (પિયત), ₹2,500 (બારમાસી) (કલમ 1.3). પરિવાર દીઠ એક અરજદાર (કલમ 1.4). દર આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગના પત્ર 6304 તારીખ 31.12.2022 મુજબ છે (કલમ 1.2).
“सिंचित क्षेत्र के लिए 17000 रूपये प्रति हेक्टेयर। यह अनुदान प्रति किसान अधिकतम दो हेक्टेयर के लिए ही देय होगा”બારમાસી પાક: હેક્ટરે ₹22,500, 2 હેક્ટર સુધી.
માત્ર 33%થી વધુ નુકસાન પામેલા પાક માટે, જે નુકસાન ઑગસ્ટ 2026ના અંતમાં આવેલા પૂરથી થયું હોય, અને માત્ર સાથેના પત્રમાં જણાવેલા જિલ્લાઓની અસરગ્રસ્ત પંચાયતોમાં (કલમ 2.1, 4.1(iv)). ખેડૂત દીઠ 2 હેક્ટર સુધી; ઓછામાં ઓછી ચુકવણી ₹1,000 (વરસાદ આધારિત), ₹2,000 (પિયત), ₹2,500 (બારમાસી) (કલમ 1.3). પરિવાર દીઠ એક અરજદાર (કલમ 1.4). દર આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગના પત્ર 6304 તારીખ 31.12.2022 મુજબ છે (કલમ 1.2).
“शाश्वत/बहुवर्षीय फसल के लिए 22500 रू0 प्रति हेक्टेयर। यह अनुदान प्रति किसान अधिकतम दो हेक्टेयर के लिए ही देय होगा”અકસ્માતે મૃત્યુ પર, કે બંને આંખો, બંને હાથ કે બંને પગ, કે એક આંખ અને એક હાથ કે પગ ગુમાવવા પર પરિવારને ₹2,00,000.
ખેડૂત, જમીન વિહોણા ખેતમજૂર કે પ્રમાણિત મહિલા ખેડૂત અને 10–75 વર્ષના તેમના કુટુંબના સભ્યો (માતા, પિતા, જીવનસાથી, પુત્ર, અપરિણીત, છૂટાછેડા લીધેલી કે વિધવા પુત્રી) ને આવરે છે (ફકરો (I)). ગણાતા અકસ્માતોમાં રસ્તા કે રેલ અકસ્માત, ડૂબી જવું, જંતુનાશક કે બીજું ઝેર, વીજળીનો આંચકો, વીજળી પડવી, હત્યા, પડી જવું, સાપ કે વીંછીનો ડંખ, નક્સલ હત્યા, પ્રાણીનો હુમલો, પ્રસૂતિમાં મૃત્યુ, રમખાણો, અકસ્માતથી આંતરિક રક્તસ્રાવ અને લૂ લાગવી સામેલ છે (ફકરો (III)). આવરી લેવાતું નથી: કુદરતી મૃત્યુ, આત્મહત્યા કે જાતે ઈજા, યુદ્ધ, લશ્કરી સેવા, નજીકના લાભાર્થી દ્વારા હત્યા, ગુનો કરતી વખતે, 10–18, વર્ષની ઉંમરે નશામાં વાહન ચલાવતી વખતે, કે મોટર રેસિંગમાં અકસ્માત (ફકરો (IV)). બીજી સરકારી યોજનામાંથી અકસ્માત મદદ પહેલેથી મેળવનાર પાત્ર નથી (ફકરો (II)(ब)). જમીન વિહોણા મજૂરો ઇ-શ્રમ પર નોંધાયેલા હોવા જોઈએ (ફકરો (V)(आ)).
“अपघाती मृत्यू — रु.२,००,०००/-; अपघातामुळे दोन डोळे अथवा दोन हात किंवा दोन पाय निकामी होणे — रु.२,००,०००/-; अपघातामुळे एक डोळा व एक हात किंवा एक पाय निकामी होणे — रु.२,००,०००/-”અકસ્માતમાં એક આંખ, એક હાથ કે એક પગ ગુમાવવા પર ₹1,00,000.
ખેડૂત, જમીન વિહોણા ખેતમજૂર કે પ્રમાણિત મહિલા ખેડૂત અને 10–75 વર્ષના તેમના કુટુંબના સભ્યો (માતા, પિતા, જીવનસાથી, પુત્ર, અપરિણીત, છૂટાછેડા લીધેલી કે વિધવા પુત્રી) ને આવરે છે (ફકરો (I)). ગણાતા અકસ્માતોમાં રસ્તા કે રેલ અકસ્માત, ડૂબી જવું, જંતુનાશક કે બીજું ઝેર, વીજળીનો આંચકો, વીજળી પડવી, હત્યા, પડી જવું, સાપ કે વીંછીનો ડંખ, નક્સલ હત્યા, પ્રાણીનો હુમલો, પ્રસૂતિમાં મૃત્યુ, રમખાણો, અકસ્માતથી આંતરિક રક્તસ્રાવ અને લૂ લાગવી સામેલ છે (ફકરો (III)). આવરી લેવાતું નથી: કુદરતી મૃત્યુ, આત્મહત્યા કે જાતે ઈજા, યુદ્ધ, લશ્કરી સેવા, નજીકના લાભાર્થી દ્વારા હત્યા, ગુનો કરતી વખતે, 10–18, વર્ષની ઉંમરે નશામાં વાહન ચલાવતી વખતે, કે મોટર રેસિંગમાં અકસ્માત (ફકરો (IV)). બીજી સરકારી યોજનામાંથી અકસ્માત મદદ પહેલેથી મેળવનાર પાત્ર નથી (ફકરો (II)(ब)). જમીન વિહોણા મજૂરો ઇ-શ્રમ પર નોંધાયેલા હોવા જોઈએ (ફકરો (V)(आ)).
“अपघातामुळे एक डोळा अथवा एक हात किंवा एक पाय निकामी होणे — रु.१,००,०००/-”અકસ્માતે મૃત્યુ કે કાયમી અપંગતા પર ₹4 લાખ સુધીનો મફત અકસ્માત વીમો, પ્રીમિયમ રાજ્ય ભરે.
₹4 લાખ 2026-27ની બજેટ પ્રેસ નોંધમાં કવર ચૂકવે તે મહત્તમ રકમ તરીકે છાપેલા છે; અમે વાંચેલા ઠરાવો તેને મૃત્યુ અને દિવ્યાંગતાના પ્રમાણ વચ્ચે વહેંચતા નથી, તેથી તમારા કેસમાં ચોક્કસ રકમ જિલ્લા કૃષિ કચેરીને પૂછો. 2025-26નો ઠરાવ ખાતેદાર ખેડૂતો, તેમનાં જીવનસાથી અને તેમનાં બધાં બાળકોને આવરી લે છે (કલમ 11).
“A provision of ₹146 crore for a scheme providing insurance coverage up to ₹4 lakh in case of accidental death/permanent disability of land holding farmers.”તમે વીમા રકમના 2.5% ચૂકવો છો: શાકભાજી કે મસાલા માટે એકરે ₹750, ફળ માટે એકરે ₹1,000.
એકરદીઠ વીમા રકમ: શાકભાજી ₹30,000, મસાલા ₹30,000, ફળ ₹40,000 (કલમ 7). આવરી લેવાતા પાક: ટામેટાં, ડુંગળી, બટાકા, ફૂલકોબી, વટાણા, ગાજર, ભીંડા, દૂધી, કારેલાં, રીંગણ, મરચાં, કેપ્સિકમ, કોબી, મૂળા, હળદર, લસણ, કિન્નુ, જામફળ, કેરી, બોર અને લીચી (કલમ 4). જોખમો: કરા, હિમ, વરસાદ/પૂર/વાદળ ફાટવું/નહેર તૂટવી/પાણી ભરાવું, પવન, અને ઓછામાં ઓછા 50 એકરમાં ફેલાતી આગ (કલમ 5); ચોરી અને પશુથી નુકસાન બાકાત છે (કલમ 6). વળતરના સ્લેબ જાહેરનામાના પાના 4 પર છે, જે મુકાયેલી નકલમાં નથી, તેથી અમે માત્ર તમે શું ભરો છો તે બતાવીએ છીએ. 2026-27નું બજેટ ભાષણ (ફકરો 27(xxi)) વળતર ફળ માટે એકરદીઠ ₹50,000 અને શાકભાજી અને મસાલા માટે ₹40,000 કરવાની દરખાસ્ત કરે છે; હાલના આંકડા માટે બાગાયત કચેરીને પૂછો.
“MBBY shall charge to farmers per acre risk contribution @ 2.5% of Sum Assured value. The contributing amount for different crops shall be as under: Vegetables 30000 — 750; Spices 30000 — 750; Fruits 40000 — 1000”રાજ્ય પ્રીમિયમના 85% ચૂકવે છે (વીમા રકમના 2.65% 1 વર્ષ માટે, 4.505% 2, માટે 6.36% 3 માટે); તમે 15% ચૂકવો છો.
પ્રીમિયમ દાખલ કરો, વીમા રકમ નહીં. ગાય 2–8 વર્ષ, ભેંસ 3–8 વર્ષ; સબસિડી સાથે કુટુંબ દીઠ 5 પશુઓ સુધી (વધુ પૂરા પ્રીમિયમે). કિંમત: ₹90,000 સુધી — ગો-પાલન / ભેંસ ઉદ્યોગસાહસિકતા / MKUY હેઠળ ખરીદેલી 10+ લિટર આપતી ગાય કે 8+ લિટર આપતી ભેંસ માટે; બીજાં પશુઓ દૂધના લિટર દીઠ ₹6,500 (સંકર) કે ₹9,000 (દેશી) (NABARD ધોરણ). કેન્દ્રના NLM પશુધન વીમા ઉપરાંત ચાલે છે.
“85% of the insurance premium as Govt. share (Farmers share: 15% of the insurance premium) … 3 years 6.36% … 2 Years 4.505% … 1 Year 2.65%”ખેતીકામ દરમિયાન કે માર્કેટ યાર્ડમાં પેદાશ લઈ જતાં અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા ખેડૂતના વારસદારોને ₹1,00,000.
વીમા કંપની નહીં, માર્કેટિંગ બોર્ડ ચૂકવે છે. વિભાગનો 2022-23નો વાર્ષિક અહેવાલ ઉમેરે છે કે ખેડૂતો પાસેથી કોઈ પ્રીમિયમ લેવાતું નથી. ખુલાસામાં દાવા માટેના દસ્તાવેજોની યાદી નથી; APMCને પૂછો.
“ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳಿಗೆ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿ ಮೃತಪಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅವರ ವಾರಸುದಾರರು ರೂ.1,00,000-00 ಗಳನ್ನು … ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.”આવા અકસ્માતથી અપંગતા માટે, અપંગતાની માત્રા મુજબ ₹10,000 થી ₹50,000.
ખુલાસો કઈ દિવ્યાંગતાને કેટલી રકમ મળે તે છાપતો નથી, તેથી માત્ર શ્રેણી બતાવી છે.
“ಅಥವಾ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂ.10,000/-ರಿಂದ ರೂ.50,000/-ಗಳ ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.”