આ પાનું AI દ્વારા અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદિત છે. યોજનાઓનાં નામ, રકમો અને દસ્તાવેજોમાંથી ટાંકેલા શબ્દો છપાયા મુજબ જ રાખ્યા છે — અરજી કરતાં પહેલાં દસ્તાવેજ સાથે ખાતરી કરો.
ખાનગી, મફત માર્ગદર્શિકા — સરકારી વેબસાઇટ નથી. અરજી ફક્ત સરકારી પોર્ટલ પર જ કરો.
ફળ બાગ, શાકભાજી, ફૂલ અને મસાલા.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલખેડૂત જૂથની માલિકીની અસ્તરવાળી સામૂહિક પાણીની ટાંકી માટે પ્રતિ ઘન મીટર રૂ. 80 (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં રૂ. 100) ના 75%, 30,000 ઘન મીટર સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલવ્યાપારી ખુલ્લા ખેતરના બાગાયતી પ્રોજેક્ટના પાત્ર ખર્ચના 35% (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 45%), રૂ. 100 લાખ સુધીના ખર્ચ પર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવા નાળિયેર બાગ માટે હેક્ટરે ₹56,000 (₹1.60 લાખના 35%), 2 હેક્ટર સુધી, બે વાર્ષિક અડધા ભાગમાં.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલકાપીને દૂર કરેલા દરેક જૂના કે રોગી ઝાડ માટે ₹1,000, હેક્ટર દીઠ 32 ઝાડ (₹32,000) સુધી, 1 હેક્ટર પર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલહેક્ટરે ₹42,000 સુધીની સામગ્રી, મફત, 2 હેક્ટર સુધી, બે વાર્ષિક અડધા ભાગમાં.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલSC/ST ઉગાડનારાઓને ફરી વાવેતર ખર્ચના 75% મળે છે, તમિલનાડુ અને કેરળમાં હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹2,10,000, બીજે ₹1,68,000, કે મોટી એલચી માટે ₹75,000.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલજૂની અરેબિકા કૉફી ફરી વાવવા હેક્ટરે ₹3,25,000 ના 40% (₹1,30,000), વર્ષે 25 હેક્ટર સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલયાદીમાંના પાકનો ભાવ ટ્રિગર ભાવથી નીચે જાય ત્યારે, તેને ઉત્પાદન વિસ્તારની બહાર લઈ જવાના વાહનવ્યવહાર ખર્ચના, અથવા 3 મહિના સુધી સંગ્રહ ભાડે લેવાના ખર્ચના 50%.
સંગ્રહ અને કોલ્ડ ચેઇનનિકાસ પેક-હાઉસ, રીફર વાહનવ્યવહાર, કેળાની કેબલ વ્યવસ્થા કે પ્રોસેસિંગ લાઇનના ખર્ચના 40% (ઉત્તર-પૂર્વ, હિમાલયી રાજ્યો, ટાપુ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, SC/ST અને મહિલાઓ માટે 75%), ₹2 કરોડ સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલતમારા આખા પામ તેલ વિસ્તાર માટે વાવેતર સામગ્રી: દેશી રોપા માટે હેક્ટરે ₹20,000 સુધી કે આયાતી રોપા માટે હેક્ટરે ₹29,000 (હેક્ટરે 150 છોડ).
સિંચાઈ અને સોલર પંપનાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે ટપક, મિની કે માઇક્રો ફુવારાના એકમ ખર્ચના 90%; બીજા ખેડૂતો માટે 80%.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલએક 1,500 ચો. મી. પાન બરેજાના ₹1,51,360 ખર્ચના 50% — ₹75,680 — વિવિધ ઇનપુટ તરીકે અપાય.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવા ફળ બાગના હેક્ટર દીઠ મહિને ₹3,000, 36 મહિના સુધી — હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹1,08,000 — છોડ જીવતા હોય ત્યાં સુધી જ ચૂકવાય.
પાક અને બિયારણરાજ્ય ₹15 અને તમને નાળિયેર દીઠ મળેલા ભાવ વચ્ચેનો તફાવત ચૂકવે છે (નાળિયેર દીઠ વધુમાં વધુ ₹9), 50,000 નાળિયેર સુધી — ખેડૂત દીઠ ક્યારેય ₹3.5 લાખથી વધુ નહીં.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલમંજૂર એકમ ખર્ચના 45% સુધી શરૂઆતમાં રાજ્ય સબસિડી તરીકે, 45% સુધીની બેંક લોન સાથે; તમે ઓછામાં ઓછા 10% નાખો છો.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલC-ગ્રેડ સફરજન તમારી પાસેથી કિલોએ ₹12 ના ભાવે ખરીદાય, 2026 ઋતુ દરમિયાન.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલકરા-રોધક જાળીના ખર્ચના 80% (નાના અને સીમાંત ખેડૂત) અથવા 50% (બીજા), 5,000 ચોરસ મીટર સુધી.
પ્રોસેસિંગ અને મૂલ્યવર્ધનનવા વ્યાપારી કૃષિ-ઉદ્યોગના સ્થિર મૂડી ખર્ચના 40%, જમીન સિવાય (SC, ST અને મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો માટે 50%), પરિવાર દીઠ ₹1 કરોડ સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલઘનિષ્ઠ સફરજન બાગ માટે એકરે ₹12,00,000 ના 80% — એક એકર માટે ₹9,60,000.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલતમારા ફળ બાગની વાડના ખર્ચના 50%, હેક્ટરે ₹1,00,000 સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલલદ્દાખમાંથી તાજાં ફળ કે ફૂલ હવાઈ કાર્ગો કે રસ્તા માર્ગે બહાર મોકલવા તમે ખરેખર ચૂકવો તેના 75%.
પાક અને બિયારણજૈવિક ખાતર, દવાઓ, કલ્ચર, હોર્મોન અને સૂક્ષ્મ પોષક તત્વો મફત, ₹5,000 સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપ્રતિ હેક્ટર ₹80,000 ના એકમ ખર્ચના 50% — હેક્ટરે ₹40,000 — 0.1 થી 2 હેક્ટર ગલગોટા માટે.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપ્રતિ હેક્ટર ₹1,25,150 ના એકમ ખર્ચ (બિયારણ સાથે) ના 75% — હેક્ટરે ₹93,863 — 0.1 થી 2 હેક્ટર માટે.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલઓછામાં ઓછા 5 એકર (2 હેક્ટર) પર ચા ઉગાડતા ખેડૂતો માટે પાંદડાં એકઠાં કરવાના શેડના ખરેખર ખર્ચના 50%, વધુમાં વધુ ₹37,500,.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવા ફળ બાગ માટે ખાડા, કલમ, વાવેતર, છોડ સંરક્ષણ, ખાલી જગ્યા પૂરવા અને ટપકના ખર્ચના 100%, પાક પ્રમાણેના ખર્ચના ધોરણની અંદર, ત્રણ વર્ષમાં ચૂકવાય.
પાક અને ખેડૂત વીમોતમે વીમા રકમના 2.5% ચૂકવો છો: શાકભાજી કે મસાલા માટે એકરે ₹750, ફળ માટે એકરે ₹1,000.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલવાવેલી કલમી આમલીના હેક્ટર દીઠ ₹20,000.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલતમારા નાળિયેરીના બાગ માટે Apertochrysa શિકારી કીટ અને Cococon સૂક્ષ્મજીવ મિશ્રણના ખર્ચના 75%.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવા શેતૂર બાગના એકર દીઠ ₹45,000, 2 એકર સુધી (₹90,000).
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલતમે ઉત્પન્ન કરો તે બાયવોલ્ટાઇન રીલિંગ કોશેટાના કિલો દીઠ ₹50.
પોલીહાઉસ અને શેડ નેટરાજ્યની વધારાની સહાય: એકમ ખર્ચના 20% (કુદરતી હવાઉજાસવાળા ટ્યુબ્યુલર પોલીહાઉસ માટે કદ મુજબ ચો.મી. દીઠ ₹1,200, ₹1,050 કે ₹1,000; શેડ-નેટ હાઉસ માટે ચો.મી. દીઠ ₹710), કે પેઢીનો દર જો ઓછો હોય તો તેના, 2,000 ચો.મી. સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલદરેક ફળ પાક માટે કલમ કે છોડ દીઠ નક્કી રકમ (દા.ત. આંબો ₹100, જામફળ ₹80, દાડમ ₹30, ખજૂર ₹1,750), અથવા ખરેખર ખર્ચ ઓછો હોય તો તે, 500 થી 2,600 છોડ પર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલઆદુ કે હળદરના હેક્ટર દીઠ (એકમ ખર્ચ ₹1,00,000): મોટા સામાન્ય ખેડૂતો માટે 50%, નાના/સીમાંત સામાન્ય ખેડૂતો માટે 65%, ST અને SC ખેડૂતો માટે 75%, 2 હેક્ટર સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલખેતર ઢાંકવાના માળખાના ખર્ચના 40%, હેક્ટરે ₹5,00,000 સુધી ગણીને (વધુમાં વધુ હેક્ટરે ₹2,00,000), 0.20 થી 1 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલઘનિષ્ઠ કેરી: કલમ દીઠ ₹100 સુધી (કે તેની ખરેખર કિંમત, જો ઓછી હોય), હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹40,000, હેક્ટરે ઓછામાં ઓછી 400 કલમ, 0.20 થી 2 હેક્ટર પર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપ્રાકૃતિક ખેતીથી ઉગાડેલાં શાકભાજી: બીજ, કુદરતી સામગ્રી અને ખેતી માટે હેક્ટરે ₹20,000 સુધી, 0.20 થી 2 હેક્ટર પર પ્રમાણસર, જીવનમાં એક વાર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલટામેટાં, મરચાં અને બીજાં શાકભાજી માટે લાકડા કે વાંસના થાંભલા અને તારની કામચલાઉ (કાચી) ટ્રેલીસ: હેક્ટરે ₹52,000 ના 50% (₹26,000/હેક્ટર), 2 હેક્ટર સુધી.
સંગ્રહ અને કોલ્ડ ચેઇનબાગાયતી પેદાશ માટે નવું નિસ્યંદન કે પ્રોસેસિંગ યુનિટ (બોઇલર, કટર, ડ્રાયર, મિક્સર, પલ્પર, પેકિંગ મશીન…): ₹2.50 લાખ સુધીના ખર્ચના 50%; FPO, ખેડૂત જૂથો, SHG અને સહકારી મંડળીઓ 75% ₹3.75 લાખ સુધી; એક વાર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલફળ, શાકભાજી, ફૂલો અને છોડની નિકાસ માટે દરિયાઈ ભાડું: ભાડા બિલના 25%, બિલ દીઠ વધુમાં વધુ ₹50,000 અને વર્ષે ₹2.50 લાખ, પાંચ વર્ષ સુધી.
ખેત ઓજારોમિની રોટાવેટર: ખર્ચના 50%, ₹80,000 સુધી ગણાય (વધુમાં વધુ ₹40,000).
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલસ્વરોજગાર બાગાયત નર્સરી (500 ચો.મી. માટે માળખું ₹3 લાખ + સ્ટાર્ટર કિટ ₹50,000): ખર્ચના 65%, 200 થી 500 ચો.મી. માટે વધુમાં વધુ ₹2,27,500,, જીવનમાં એક વાર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપ્રોજેક્ટમાં બારમાસી ફળ બાગ: વ્યક્તિગત ખેડૂતો અને ટ્રસ્ટ માટે ખર્ચના 50% (4 હેક્ટર સુધી), સાથે ખેતી કરતા FPO/સહકારી સભ્યો માટે 75% (50 હેક્ટર સુધી), MIDH-NHM ના પાક દીઠ એકમ ખર્ચ પર.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલવેચેલા ઓઇલ-પામના તાજા ફળ ઝૂમખાંના દરેક ટન માટે, ₹8,500 અને ગોવા સમિતિના માસિક ભાવ વચ્ચેનો તફાવત તમને ચૂકવાય.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલહાઇ-ટેક નર્સરી: ખર્ચના વધુ 15%, મોટી નર્સરી (1–2 હેક્ટર) માટે હેક્ટરે ₹30 લાખ કે નાની (0.4–1 હેક્ટર) માટે હેક્ટરે ₹20 લાખ સુધી ગણાય.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલકાપણીનાં ઓજારો: ખર્ચના 50%, ₹2,00,000 સુધી ગણાય — પાંચ વર્ષમાં એક વાર વધુમાં વધુ ₹1,00,000,.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપ્રોજેક્ટ ગામોમાં 0.10–5 હેક્ટરવાળા ખેડૂતો: ખાડા, વાવેતર, છોડ સંરક્ષણ, ખાલી જગ્યા પૂરવા અને ખાતર માટે પરિશિષ્ટ-A ની હેક્ટર દીઠ પૂરી રકમ (ખરેખર ખર્ચથી ક્યારેય વધુ નહીં), 3 વર્ષમાં.
મરઘાં, બકરી અને ભૂંડ ઉછેરશેતૂર વાવેતર: એકરે ₹60,000 ના 75% (SC/ST 90%) — એકરે ₹45,000 કે ₹54,000.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલએકમ ખર્ચના 40–50%, ટપક વગર હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹30,000–₹50,000 અથવા ટપક સાથે ₹40,000–₹80,000 (સામાન્ય, ઘનિષ્ઠ કે અતિ-ઘનિષ્ઠ વાવેતર), ¼ થી 4 હેક્ટર માટે.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલએકમ ખર્ચના 50%, બીજ મસાલા માટે હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹10,000 અથવા મૂળ અને કંદ મસાલા (હળદર, આદુ, લસણ) માટે હેક્ટરે ₹50,000, 0.25 થી 2 હેક્ટર માટે.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવા ફળ બાગમાં આંતરપાક તરીકે ઉગાડેલાં શાકભાજી માટે હેક્ટરે પૂરા ₹30,000, 1 થી 2 હેક્ટર માટે.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલજૈવિક ખાતર કે સૂક્ષ્મ પોષક તત્વો માટે ₹500 અને છોડ સંરક્ષણ રસાયણો માટે ₹500 — કુલ હેક્ટરે ₹1,000.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલ0.40 હેક્ટર માટે 800 કિલો બટાકા બીજનો ખર્ચ, ₹40,000 સુધી ચૂકવાય.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનાળિયેરીના રોપા: ₹85 ના 75% (છોડ દીઠ ₹63.75), લાભાર્થી દીઠ 5 થી 712 છોડ.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલબીજ મસાલા: હેક્ટરે ₹50,000 ના 40% (હેક્ટરે ₹20,000), 2 હેક્ટર સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલજામફળ, લીંબુ, એપલ બોર, બીલી, ફણસ, પપૈયાં, આમળાં, દાડમ કે સુગંધિત છોડ: એકરે ₹1,00,000 સહાય, 10 એકર સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલબરેજામાં પાન: 100 ચો.મી. (0.01 હેક્ટર) માટે ખેડૂત દીઠ ₹11,750.
સંગ્રહ અને કોલ્ડ ચેઇન100 MT સુધીના બહુહેતુક ગોડાઉન, કોલ્ડ સ્ટોરેજ કે પેકિંગ કેન્દ્રના ખર્ચના 35%.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલહાઇબ્રિડ, વધુ ઉત્પાદન આપતા અને ખુલ્લા પરાગનયનવાળા શાકભાજીના બીજ તમને 75% ઓછા ભાવે વેચાય છે.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલફૂલો માટે ઓછામાં ઓછા 100 ચો. મી.નું ઓછા ખર્ચનું પોલીહાઉસ, મફત.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલફળની વાવેતર સામગ્રી અડધી કિંમતે; જૂના લીંબુ વર્ગના બાગને નવજીવન આપવા ઇનપુટ.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલચાના હેક્ટર દીઠ ₹10,000, એક વાર ચૂકવાય, 2 હેક્ટર સુધી ધરાવતા ઉગાડનારાઓ માટે.
સંગ્રહ અને કોલ્ડ ચેઇન₹10,000 થી ઓછી કિંમતના કાપણી પછીના સાધન માટે રાજ્ય અડધું ચૂકવે; ₹10,000 કે વધુ કિંમતના માટે ત્રણ-ચતુર્થાંશ ચૂકવે.
ડેરી અને પશુજંગલી પ્રાણી મારી નાખે તે દરેક પશુ માટે નક્કી રકમ: ગાય કે બળદ ₹24,000, ભેંસ ₹25,000, વાછરડું ₹10,000, બકરી ₹12,000, ઘેટું ₹20,000, ભૂંડ ₹12,000, ટટ્ટુ ₹15,000, યાક કે ઝો ₹30,000, મરઘી ₹350 પ્રતિ કિલો.
સિંચાઈ અને સોલર પંપબાગાયત પાક ઉગાડતા દરેક વર્ગના ખેડૂત માટે, પહેલા 2 હેક્ટર માટે ટપક કે ફુવારાના મંજૂર ખર્ચના 90%.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવા નાળિયેર વાવેતરના 0.20 થી 1 હેક્ટર માટે, દરેક વર્ગના ખેડૂતને હેક્ટરે ₹9,225 (₹75 પર 123 રોપાનો ખર્ચ).
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલનવો કાળાં મરીનો બાગ સ્થાપવા હેક્ટરે ₹17,000 (વાવેતર સામગ્રી, સામગ્રી અને છોડ સંરક્ષણ).
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલકેરાગ્રામમમાં કાપીને દૂર કરેલા દરેક રોગી, જૂના કે ઘરડા નાળિયેર ઝાડ માટે ₹1,000.
સિંચાઈ અને સોલર પંપનાળિયેર બાગમાં ટપક કે ફુવારાના પાત્ર ખર્ચના 30% સુધી, કેન્દ્રની પર ડ્રોપ મોર ક્રોપ સબસિડી ઉપરાંત; બંને મળીને 85% (નાના અને સીમાંત) કે 75% (બીજા) થી વધી શકે નહીં.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપહાડોમાં ઑફ-સીઝન શાકભાજી: હેક્ટરે ₹50,000 ના 75%, 1 હેક્ટર સુધી — વધુમાં વધુ ₹37,500.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલસારી ગુણવત્તાનાં લાલ મરચાંના દરેક ક્વિન્ટલ માટે ₹700.
પોલીહાઉસ અને શેડ નેટફૂલો માટે ગ્રીનહાઉસ, શેડ-નેટ હાઉસ કે ટનલ: MIDH ધોરણ પ્રમાણે ખર્ચના 85%, 4,000 m² સુધી.
ફળ, શાકભાજી અને ફૂલપસંદ થયેલા ઉદ્યોગસાહસિક દ્વારા સંરક્ષિત ખેતી માટે ચોરસ મીટરે ₹7,000 ના (અથવા ખરેખર ખર્ચ ઓછો હોય તો તેના) 80% — ચોરસ મીટરે ₹5,600 સુધી.
ચાલુ યોજનાઓમાંથી કોઈ પણ આ પ્રકારના કામ માટે ખર્ચનો જે સૌથી વધુ હિસ્સો ચૂકવે છે, અરજદાર મુજબ. રકમ તો પણ દરેક યોજનાના ખર્ચ ધોરણની મર્યાદામાં રહે છે.
નવા આંબા, જામફળ, લીંબુ વર્ગ કે એવા ફળ બાગ માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 1.25 લાખના 40%, 2 હેક્ટર સુધી.
Rs 1.25 લાખ/હેક્ટર સબસિડી ગણવા માટેના ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે (પરિશિષ્ટ V, "* ખર્ચનાં ધોરણો એટલે ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા"); જો તમે ઓછો ખર્ચ કરો, તો સબસિડી તમે ખર્ચો તેના પર મળે છે. ઘનિષ્ઠ વાવેતર અને સફરજનના બાગનાં ધોરણ વધુ છે, જે અહીં બતાવ્યાં નથી. ટપક માટે PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગ ભંડોળ મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“C) New orchards of Apple, Mango, Guava, Litchi, Pomegranate, Citrus etc. a) Without drip irrigation (drip will be in convergence with other schemes) (i). Regular spacing Rs. 1.25lakh/ha. Assistance @ 40% in general area for an area upto2 ha. on pro rata basis for meeting the expenditure on planting material and other input costin 2 instalments of 60:40 subject to survival rate of 80% in 2nd year.”1 થી 2 હેક્ટરની ખાનગી મોટી ફળ-છોડ નર્સરી માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 30 લાખ સુધીના 40%.
પ્રોજેક્ટ આધારિત; નર્સરીએ વર્ષે હેક્ટરદીઠ ઓછામાં ઓછા 1,00,000 પ્રમાણિત છોડ ઉત્પન્ન કરવા પડે અને છેલ્લા હપ્તાના 18 મહિનામાં માન્યતા મેળવવી પડે. ઉત્તર-પૂર્વ અને હિમાલયનાં રાજ્યો, અનુસૂચિત વિસ્તારો, વાઇબ્રન્ટ ગામો, આંદામાન અને નિકોબાર અને લક્ષદ્વીપમાં નીચલી મર્યાદા 0.5 હેક્ટર છે — અમે બધે 1 હેક્ટરની મર્યાદા લાગુ કરીએ છીએ, તેથી ત્યાં નાની નર્સરી પણ પાત્ર હોઈ શકે.
“i. Large Nursery (1 to 2 ha) Upto Rs. 30 lakhs/ Ha. Cost of large nursery on pro rata basis: 1 ha. - 30.00 lakh 2 ha. - 30.00 lakh x 2 Assistance @ 100% to public sector and @ 40% to private sector for an area from 1 to 2 ha. as project based activity, on pro-rata basis.”0.4 થી 1 હેક્ટરની ખાનગી નાની નર્સરી માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 20 લાખ સુધીના 50%.
પ્રોજેક્ટ આધારિત; નર્સરીએ વર્ષે હેક્ટરદીઠ ઓછામાં ઓછા 50,000 પ્રમાણિત છોડ ઉત્પન્ન કરવા પડે અને છેલ્લા હપ્તાના 18 મહિનામાં માન્યતા મેળવવી પડે.
“ii. Small Nursery (0.4 to 1 ha) Rs. 20 lakhs/Ha. Assistance @ 100% to public sector and @ 50% to private sector for an area from 0.4 to 1 ha. as a project based activity, on pro rata basis.”ખાનગી નર્સરીને માન્યતા ધોરણ સુધી સુધારવા પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 4 લાખ સુધીના 50%, 2 હેક્ટર સુધી.
માધ્યમનું હોટ-બેડ જંતુરહિતકરણ, કામનો શેડ, વાયરસ ઇન્ડેક્સિંગ (લીંબુ વર્ગ, સફરજન), હાર્ડનિંગ ચેમ્બર / નેટ હાઉસ, મિસ્ટ ચેમ્બર, મધર બ્લોક અને સિંચાઈ / ફર્ટિગેશનને આવરે છે. છેલ્લા હપ્તાના 18 મહિનામાં માન્યતા (એક્રેડિટેશન) ફરજિયાત છે.
“iii. Upgrading nursery infrastructureto meet accreditation norms (upto 2 ha) Need based upto a maximum of Rs. 4.00 lakh/ha Assistance @ 100% to public sector and @ 50% to private sector for a nursery of an area upto 2 ha on pro-rata basis.”નવા ખાનગી ટિશ્યુ-કલ્ચર એકમના ખર્ચના 40%, રૂ. 250 લાખ સુધીના ખર્ચ પર, બેંક લોન સાથે જોડાયેલ સબસિડી તરીકે.
Rs 250 લાખ વર્ષે 25 લાખ છોડના એકમ માટે છે; નાના એકમ (ઓછામાં ઓછા 10 લાખ છોડ)ને પ્રમાણસર ધોરણ મળે છે, જે અમે લાગુ કરતા નથી — તમારો પ્રોજેક્ટ ખર્ચ દાખલ કરો. છેલ્લા હપ્તાના 18 મહિનામાં માન્યતા.
“iv. Setting up new TC unit Project based upto Rs 250 lakh per project for a capacity of 25 lakh plants or on pro-rata basis for minimum 10 lakh plants. Assistance @ 100% to public sector and in case of private sector, credit linked back-ended assistance @ 40% as project based activity.”1 થી 2 હેક્ટર પર શાકભાજી કે મસાલાના બિયારણ ઉત્પાદન માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 50,000 (ખુલ્લા પરાગનયનવાળી જાત) અથવા રૂ. 1.80 લાખ (હાઇબ્રિડ) ના 35% (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
રાજ્ય ભંડોળ છૂટું કરતાં પહેલાં દરેક લાભાર્થી માટે બીજ ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક નક્કી કરે છે. વાઇબ્રન્ટ ગામો 0.5 હેક્ટરથી શરૂ કરી શકે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“vi. Seed Production for Vegetables and Spices a) Open pollinated crops (1 to 2 ha) Rs 50,000 /ha. b) Hybrid Seeds (1 to 2 ha) Rs. 1.80 lakh/ha Assistance @ 100% to public sector and in case of private sector assistance @ 35% in general areas and 50% in NE & Himalayan States, Scheduled areas, Andaman & Nicobar and Lakshadweep Islands for an area from 1 to 2 ha. on pro rata basis.”FPO, SHG અને સહકારી મંડળીઓ માટે, મધર બ્લોક માટે વાવેતર સામગ્રી આયાત કરવાના ખર્ચના 50%, વર્ષે રૂ. 150 લાખ સુધીના ખર્ચ પર.
લોન સાથે જોડાયેલ અને પ્રોજેક્ટ આધારિત. છાપેલું વાક્ય FPO, FIG, SHG અને સહકારી મંડળીઓનાં નામ આપે છે પણ "SHG ને" પર પૂરું થાય છે; FPO કે સહકારી મંડળી તરીકે અરજી કરતાં પહેલાં તમારું રાજ્ય બાગાયત મિશન તેનો અર્થ શું કરે છે તે પૂછો.
“vii. Import of planting material, mother block for mass multiplications. Project based for a project cost upto Rs. 150 lakh/year. Assistance @ 100% to State Govt. / Public Sector and in case of FPOs, FIGs, SHGs and Cooperatives credit linked subsidy @ 50% to SHGs as project-based activity.”ગુણવત્તાવાળા બાગાયતી બિયારણ અને વાવેતર સામગ્રીનું ઉત્પાદન, પ્રોસેસિંગ અને સંગ્રહ કરતા ખાનગી પ્રોજેક્ટના ખર્ચના 50%, વર્ષે રૂ. 300 લાખ સુધીના ખર્ચ પર.
લોન સાથે જોડાયેલ અને પ્રોજેક્ટ આધારિત.
“viii. Production of quality Seed and Planting Material including handling, processing, packing& storage for identified horticulture crops Project based for a project cost upto Rs. 300 lakh/year. Assistance @ 100% to State Govt. / Public Sector and in case of private sector, credit linked subsidy @ 50% including FPOs, FIGs, SHGs and Cooperatives as project based activity.”નવા ફળ બાગ (સ્ટ્રોબેરી, ડ્રેગન ફ્રૂટ, કીવી, દ્રાક્ષ, કેળાં, ઘનિષ્ઠ સફરજન અને બીજાં) માટે પ્રતિ હેક્ટર ધોરણના 40%, 2 હેક્ટર સુધી (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
60:40ના બે હપ્તામાં ચૂકવાય છે; બીજો હપ્તો માત્ર ત્યારે જ, જો બીજા વર્ષે 80% છોડ જીવતા રહે. ધોરણ હેક્ટરદીઠ ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે; સબસિડી લાભાર્થી દીઠ 2 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર છે, જે રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે ચૂકવાય છે (પરિશિષ્ટ V, B.2). ટપક સિંચાઈ PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગથી મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“B. 2 Establishment of New Gardens (Area expansion- for a maximum area of 2 ha per beneficiary). I. Fruits … Assistance @ 40% in general areas for an area upto 2 ha. on pro rata basis … In the case of NE & Himalayan States, Scheduled areas, vibrant villages, Andaman & Nicobar and Lakshadweep Islands, assistance will be @ 50% for an area upto 2 ha. on pro rata basis”હાઇબ્રિડ શાકભાજી માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 60,000, અથવા ખુલ્લા પરાગનયનવાળી ડુંગળી અને લસણ માટે રૂ. 50,000 ના 40%, 2 હેક્ટર સુધી, એક હપ્તામાં (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
વાઇબ્રન્ટ ગામોને મહત્તમ ખર્ચના 80% મળે છે; તે રાજ્યની અંદરનાં જાહેર કરેલાં સરહદી ગામો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી. ધોરણ હેક્ટરદીઠ ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે; સબસિડી લાભાર્થી દીઠ 2 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર છે, જે રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે ચૂકવાય છે (પરિશિષ્ટ V, B.2). ટપક સિંચાઈ PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગથી મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“II. Vegetables (For maximum area of 2 ha. per beneficiary) Hybrid vegetables Rs.60,000/-ha … i. Onion and Garlic in open pollinated Rs. 50,000/ ha. Assistance @ 40% in general areas for an area upto 2 ha. on pro-rata basis in single instalment. In the case of NE & Himalayan States, Scheduled areas, vibrant villages, Andaman & Nicobar and Lakshadweep Islands, assistance will be @ 50% for an area upto 2 ha. on pro rata basis. In case of vibrant villages assistance will be @ 80% of the maximum cost.”કટ, કંદવાળાં કે છૂટાં ફૂલો માટે પ્રતિ હેક્ટર ધોરણના 40%, 2 હેક્ટર સુધી, બે હપ્તામાં (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
60:40ના બે હપ્તામાં ચૂકવાય છે. ધોરણ હેક્ટરદીઠ ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે; સબસિડી લાભાર્થી દીઠ 2 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર છે, જે રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે ચૂકવાય છે (પરિશિષ્ટ V, B.2). ટપક સિંચાઈ PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગથી મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“IV. Flowers (For a maximum area of 2 ha per beneficiary) i. Cut Flowers Rs. 1.25 lakh/ha ii) Bulbous and Rhizomatic Flowers Rs. 2.50 lakh/ha iii) Loose Flowers Rs. 50,000 /ha Assistance @ 40% in general areas for an area upto2 ha. on pro rata basis in 2 instalments of 60:40. In the case of NE & Himalayan States, Scheduled areas, vibrant villages, Andaman & Nicobar and Lakshadweep Islands, assistance will be @ 50%”બીજ, કંદ (રાઇઝોમ) કે બહુવર્ષાયુ મસાલા માટે પ્રતિ હેક્ટર ધોરણના 40%, 2 હેક્ટર સુધી, બે હપ્તામાં (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
રોપણ સામગ્રી અને INM/IPM ઇનપુટ માટે 60:40,ના બે હપ્તામાં ચૂકવાય છે. ધોરણ હેક્ટરદીઠ ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે; સબસિડી લાભાર્થી દીઠ 2 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર છે, જે રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે ચૂકવાય છે (પરિશિષ્ટ V, B.2). ટપક સિંચાઈ PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગથી મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“V. Spices (For a maximum area of 2 ha per beneficiary) i. Seed Spices Rs. 50,000/ha ii.Rhizomatic and bulbous Spices (Ginger, Turmeric, and Garlic) Rs. 1.00 Lakh/ ha. iii. Perennial Spices Rs. 1.00 lakh/ha Assistance @ 40% in general areas for an area upto2 ha. on pro rata basis for meeting the expenditure on planting material and cost of material for INM/IPM etc. in 2 instalments of 60:40.”સુગંધિત કે ઔષધીય છોડ માટે પ્રતિ હેક્ટર ધોરણના 40%, 2 હેક્ટર સુધી, બે હપ્તામાં (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
રોપણ સામગ્રી અને INM/IPM ઇનપુટ માટે 60:40,ના બે હપ્તામાં ચૂકવાય છે. ધોરણ હેક્ટરદીઠ ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે; સબસિડી લાભાર્થી દીઠ 2 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર છે, જે રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે ચૂકવાય છે (પરિશિષ્ટ V, B.2). ટપક સિંચાઈ PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગથી મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“VI. Aromatic and Medicinal Plants (For a maximum area of 2 ha per beneficiary) (i) Cost intensive aromatic plants Rs1.25 lakh/ha (ii) Other aromatic plants Rs 50,000/ha (iii) Medicinal plants Rs. 1.5 lakh/ha Assistance @ 40% in general areas for an area upto2 ha. on pro rata basis for meeting the expenditure on planting material and cost of material for INM/IPM etc. in 2 instalments of 60:40”નવા કાજુ, કોકો, બદામ કે અખરોટના વાવેતર માટે પ્રતિ હેક્ટર ધોરણના 40%, 2 હેક્ટર સુધી (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
60:40ના બે હપ્તામાં ચૂકવાય છે; બીજો હપ્તો માત્ર ત્યારે જ, જો બીજા વર્ષે 80% છોડ જીવતા રહે. ધોરણ હેક્ટરદીઠ ખર્ચની ઉપલી મર્યાદા છે; સબસિડી લાભાર્થી દીઠ 2 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર છે, જે રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે ચૂકવાય છે (પરિશિષ્ટ V, B.2). ટપક સિંચાઈ PDMCનાં ધોરણો હેઠળ અલગથી મળે છે. અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ વધુ દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, તેથી માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને વધુ દર આપ્યો નથી: HMNEHની આવરી લેવાની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, તેથી અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“VII. Plantation crops (For a maximum area of 2 ha per beneficiary). (A) Cashew and Cocoa (a) Without drip Irrigation (i) Regular Spacing Rs 75,000 /ha. (b) With Intercropping Rs 50,000 /ha. (ii) High Density (Minimum 400 plants per hectare) (Cashew Only) Rs. 1.5 lakh/ha (B) New Orchards of Almond and Walnut Almond: Rs. 3.00 lakh/ha. Walnut: Rs. 4.00 lakh/ha. Assistance @40% in general areas for an area upto 2 ha. on pro-rata basis … in 2instalments of 60:40 subject to survival rate of 80% in 2nd year.”જૂના, ઓછું ઉત્પાદન આપતા ફળ બાગને નવજીવન આપવા પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 10,000 થી રૂ. 40,000 (વસ્તુ પ્રમાણે) ના 40%, 2 હેક્ટર સુધી (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 50%).
દરેક વસ્તુનું અલગ ધોરણ છે; ત્રણેય લો તો સરવાળો કરો (કુલ હેક્ટરે રૂ. 60,000). માત્ર સાબિત ટેકનોલોજીથી નવજીવન અપાયેલા જૂના, ઉત્પાદન ન આપતા ફળ બાગ અને વાવેતર જ પાત્ર છે (કલમ 7.20). અનુસૂચિત વિસ્તારો અને વાઇબ્રન્ટ ગામોને પણ ઊંચો દર મળે છે, પણ તે રાજ્યની અંદરના જાહેર કરેલા વિસ્તારો છે, એટલે માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે લાગુ કરી શકતા નથી — તમારી જિલ્લા બાગાયત કચેરીને પૂછો. અહીં લદ્દાખને ઊંચો દર આપ્યો નથી: HMNEH ની યાદી 2019, માં લદ્દાખ અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યું તે પહેલાંની છે, એટલે અમે ઓછો અર્થ લઈએ છીએ.
“B.3. Rejuvenation/ replacement of senile plantation, canopy management (i) Removal of dead/dying/old plants Rs. 10,000/ha (ii) Top-working and gap filling with new plant Rs. 10,000/ha (iii) Cost of input towards nutrient management, pest management and irrigation Rs. 40,000/ha Assistance @ 40% in general areas for an area upto 2 ha on pro-rata basis In the case of NE & Himalayan States, Scheduled areas, vibrant villages, Andaman & Nicobar and Lakshadweep Islands, assistance will be @ 50% for an area upto 2 ha. on pro-rata basis”સારી કૃષિ પદ્ધતિઓ (Bharat GAP) અપનાવવા અને પ્રમાણપત્ર મેળવવા પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 20,000 ના 50%, 2 હેક્ટર સુધી.
“B.9 Adoption and Certification for Good Agricultural Practices (GAP) /Bharat GAP Rs. 20,000/ha. Assistance @ 50% subject to a maximum of 2 ha/ beneficiary or on pro-rata basis for smaller areas.”વ્યાપારી ખુલ્લા ખેતરના બાગાયતી પ્રોજેક્ટના પાત્ર ખર્ચના 35% (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 45%), રૂ. 100 લાખ સુધીના ખર્ચ પર.
પરિપત્રે દર 40%/50% (માર્ગદર્શિકા યોજના 1, આઇટમ 1(i), પા.6)થી ઘટાડીને 35%/45% કર્યો; પ્રોજેક્ટ દીઠ Rs 100 લાખનું ધોરણ અને બીજી શરતો યથાવત્ રહે છે. પ્રોજેક્ટ 2 હેક્ટરથી વધુ (ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્રમાં 1 હેક્ટરથી વધુ) આવરી લેતા હોવા જોઈએ. 21 ઑગ 2026થી પરિવારના માત્ર એક જ સભ્ય (જીવનસાથી, માતા-પિતા, પુત્રો, પુત્રીઓ)ને જ, NHBની બધી યોજનાઓ મળીને, એક જ વાર NHBની સહાય મળી શકે છે; ખેડૂતોનાં જૂથો અને નોકરી કરતા સરકારી કર્મચારીઓ અરજી કરી શકતા નથી (પરિપત્ર કલમ 1–2). જમીનનો ખર્ચ ગણાતો નથી (કલમ 5). અનુસૂચિત વિસ્તારોને પણ વધુ દર મળે છે — NHBને પૂછો, કારણ કે માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે કહી શકતા નથી.
“Open Field Cultivation Projects — General Area 35% — NER/Himalayan States, Scheduled Areas and specified UTs* 45%”સફરજન, અખરોટ, બદામ, કાજુ, કીવી કે ખજૂરના 20 હેક્ટરથી મોટા હાઇ-ટેક ફળ બાગ પ્રોજેક્ટના પાત્ર ખર્ચના 35% (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 45%), રૂ. 200 લાખ સુધીના ખર્ચ પર.
આ માર્ગદર્શિકા યોજના 1 આઇટમ 1(ii) છે, "ઓળખાયેલા ઊંચા મૂલ્યના બાગાયતી પાકો (સફરજન, અખરોટ, બદામ, કાજુ, કીવી અને ખજૂર)ની પ્રોજેક્ટ સ્વરૂપે મોટા પાયે હાઇ-ટેક ખુલ્લા ખેતરની ખેતી": પ્રોજેક્ટ દીઠ Rs. 200.00 લાખ, 20 હેક્ટરથી વધુ વિસ્તારના પ્રોજેક્ટ માટે (પા.6). પરિપત્રે તેનો દર 40% / 50%થી ઘટાડીને 35% / 45% કર્યો. ગણાતો ખર્ચ પાકવાર હેક્ટરદીઠ મહત્તમ મર્યાદા (પા.11–15) × તમારો વિસ્તાર છે, વધુમાં વધુ Rs 200 લાખ. 21 ઑગ 2026થી પરિવારના માત્ર એક જ સભ્ય (જીવનસાથી, માતા-પિતા, પુત્રો, પુત્રીઓ)ને જ, NHBની બધી યોજનાઓ મળીને, એક જ વાર NHBની સહાય મળી શકે છે; ખેડૂતોનાં જૂથો અને નોકરી કરતા સરકારી કર્મચારીઓ અરજી કરી શકતા નથી (પરિપત્ર કલમ 1–2). જમીનનો ખર્ચ ગણાતો નથી (કલમ 5). અનુસૂચિત વિસ્તારોને પણ વધુ દર મળે છે — NHBને પૂછો, કારણ કે માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે કહી શકતા નથી.
“Open Field Cultivation Projects — General Area 35% — NER/Himalayan States, Scheduled Areas and specified UTs* 45%”નવા ખાનગી ટિશ્યુ-કલ્ચર એકમના ખર્ચના 35%, રૂ. 250 લાખ સુધીના ખર્ચ પર (NE અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં 45%), બેંક લોન સાથે જોડાયેલ સબસિડી તરીકે.
માર્ગદર્શિકા યોજના 1 આઇટમ 1(v), "નવું ટિશ્યુ કલ્ચર એકમ સ્થાપવું": મહત્તમ રૂ. 250 લાખ/એકમ; એકમે વર્ષે ઓછામાં ઓછા 10 લાખ હાર્ડન કરેલા છોડ (25 લાખ સુધી) ઉત્પન્ન કરવા જોઈએ અને છેલ્લા હપ્તાના 18 મહિનામાં માન્યતા મેળવવી જોઈએ (પાનું 7). પરિપત્રે અગાઉના 40% ની જગ્યાએ 35% / 45% કર્યા. 21 ઑગ 2026 થી કુટુંબનો (જીવનસાથી, માતા-પિતા, પુત્રો, પુત્રીઓ) માત્ર એક જ સભ્ય, બધી NHB યોજનાઓમાં મળીને, એક જ વાર NHB મદદ મેળવી શકે છે; ખેડૂત જૂથો અને નોકરી કરતા સરકારી કર્મચારીઓ અરજી કરી શકતા નથી (પરિપત્ર કલમ 1–2). જમીનનો ખર્ચ ગણાતો નથી (કલમ 5). અનુસૂચિત વિસ્તારોને પણ ઊંચો દર મળે છે — NHB ને પૂછો, કારણ કે માત્ર તમારા રાજ્ય પરથી અમે તે કહી શકતા નથી.
“New Tissue Culture Units – Private Sector — General Area 35% — NER/Himalayan States, Scheduled Areas and specified UTs* 45%”નવા નાળિયેર બાગ માટે હેક્ટરે ₹56,000 (₹1.60 લાખના 35%), 2 હેક્ટર સુધી, બે વાર્ષિક અડધા ભાગમાં.
લાભાર્થી દીઠ ઓછામાં ઓછું 0.08 હેક્ટર (20 સેન્ટ), હેક્ટરદીઠ 160 રોપા ગણીને; ખરેખર ઊભા રોપા પર ચૂકવાય છે. CDB યોજનાઓ 2014થી MIDHની પેટા યોજના તરીકે ચાલે છે (પ્રસ્તાવના, પા.6), 2026માં સુધારેલાં ખર્ચ ધોરણો પર.
“Expansion of area under coconut — Cost Norm Rs.1.60 lakh/ ha — Subsidy (35%) Rs.56,000/ ha — 35% of cost for a maximum of 2 ha per beneficiary in two equal installments.”કાપીને દૂર કરેલા દરેક જૂના કે રોગી ઝાડ માટે ₹1,000, હેક્ટર દીઠ 32 ઝાડ (₹32,000) સુધી, 1 હેક્ટર પર.
માત્ર વર્ષે 10 થી ઓછાં નાળિયેર આપતાં, બેઝલાઇન સર્વેમાં નિશાન કરેલાં ઝાડ; તમારે નિશાન કરેલાં બધાં ઝાડ દૂર કરવાં પડશે, 32-ઝાડની મહત્તમ મર્યાદાથી વધુ હોય તે પણ. બધા ઘટકો હેઠળની સહાય લાભાર્થી દીઠ 1 હેક્ટર સુધી મર્યાદિત છે. છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં LoDP, PICCS કે R&Rની સહાય લેનાર કોઈ માટે નહીં.
“(i) Cutting and removal of old, senile, unproductive and disease advanced palms: Subsidy @ Rs. 1,000 per palm, subject to a maximum of Rs. 32,000/ ha (maximum 32 palms per hectare) is provided, as reimbursement, during the first year after cutting and removal”1 હેક્ટર પરનાં બાકીનાં ઝાડને ફરી જીવંત કરવા ₹17,500 (₹70,000 ના 25%) ની સામગ્રી, બે વર્ષ સુધી વર્ષે ₹8,750 તરીકે અપાય.
વસ્તુ રૂપે અપાય છે: CDB એ માન્ય એજન્સીઓ પાસેથી ખરીદેલાં છાણિયું ખાતર, રાસાયણિક ખાતર, છોડ સંરક્ષણ અને બીજા ઇનપુટ, તમારી સબસિડી સામે સરભર (લાભ આપવા).
“(ii) Rejuvenation of the remaining coconut palms by Integrated Management: The subsidy @ 25% of the total cost of rejuvenation (Rs. 70,000); i.e., Rs. 17,500 per ha is provided in two annual installments of Rs. 8,750/- each. The maximum eligibility for availing assistance under this component is 1 ha per beneficiary.”નાળિયેરના નવા રોપાનો અડધો ખર્ચ, રોપા દીઠ વધુમાં વધુ ₹45 અને હેક્ટરે ₹4,500.
રોપાનું બિલ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ તરીકે દાખલ કરો. અહીંની મર્યાદા 1-હેક્ટરની મહત્તમ છે; ફરી વાવેતર કાપણી પછીની વાવેતર ઋતુમાં કરવું જરૂરી.
“(iii) Assistance for replanting: The subsidy @ 50% cost of coconut seedlings subject to a maximum of Rs 4,500/ha (Rs.45 per seedling) is extended, as reimbursement, for replanting during the first year.”હેક્ટરે ₹42,000 સુધીની સામગ્રી, મફત, 2 હેક્ટર સુધી, બે વાર્ષિક અડધા ભાગમાં.
જરૂરી ઇનપુટ, આંતરપાકની વાવેતર સામગ્રી, લીલા પડવાશનું બિયારણ, છોડ સંરક્ષણ અને જૈવિક ઇનપુટને આવરે છે — મજૂરી, ભાડાં કે માળખું નહીં. પસંદ થયેલા ક્લસ્ટરની અંદર 10 વર્ષ કે વધુ ઉંમરની ઓછામાં ઓછી 5 ફળ આપતી નાળિયેરી જોઈએ; છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં LoDP, PICCS કે R&R મદદ લેનાર માટે નહીં (પાત્રતા i, vi).
“The subsidy is 100% of the cost i.e. Rs. 42,000/- per hectare in two equal annual installments limited to max of 2 ha per beneficiary.”તમારા ફરી વાવેતરના ખર્ચના 33.33%, તમિલનાડુ અને કેરળમાં હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹1,00,000, બીજે ₹75,000, અથવા મોટી એલચી માટે ₹33,600.
માત્ર 4 હેક્ટર સુધી ધરાવતા નોંધાયેલા એલચી ઉત્પાદકો; ઉત્પાદક દીઠ વધુમાં વધુ 4 હેક્ટર અને વર્ષે 2 હેક્ટર; ઓછામાં ઓછા 1,100/હેક્ટર છોડ (નાની એલચી, તમિલનાડુ અને કેરળ) કે 4,000/હેક્ટર (મોટી એલચી). એ જ વિસ્તારને 8 વર્ષ પછી જ ફરી સહાય મળી શકે છે. બે વાર્ષિક હપ્તામાં ચૂકવાય છે. SPICED માત્ર 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી લંબાવાઈ હતી (કે 16મા નાણાપંચની યોજના મંજૂર થાય ત્યાં સુધી); તેના પર આયોજન કરતાં પહેલાં સ્પાઇસીસ બોર્ડ પાસે ખાતરી કરો.
“1.1.1 Replanting / New Planting (Tamil Nadu & Kerala) (Ha): 33.33% of cost of cultivation subject to a maximum of Rs 1,00,000/- per Ha for General Category … 1.1.2 Replanting/New Planting (Karnataka & other potential states) (Ha): 33.33% of cost of cultivation subject to a maximum of Rs 75,000/- per Ha for General Category … 2.1 Replanting/New Planting: 33.33% of cost of cultivation of large cardamom subject to a maximum of Rs 33,600/- per Ha for General Category”SC/ST ઉગાડનારાઓને ફરી વાવેતર ખર્ચના 75% મળે છે, તમિલનાડુ અને કેરળમાં હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹2,10,000, બીજે ₹1,68,000, કે મોટી એલચી માટે ₹75,000.
દર વર્ષનો હપ્તો મહત્તમ મર્યાદાનો અડધો છે — દા.ત. તમિલનાડુ અને કેરળમાં SC/ST માટે વર્ષે ₹1,05,000, સામાન્ય માટે ₹50,000 (1.1.1). માત્ર 4 હેક્ટર સુધીની જમીન ધરાવતા નોંધાયેલા એલચી ઉગાડનારાઓ; ઉગાડનાર દીઠ વધુમાં વધુ 4 હેક્ટર અને વર્ષે 2 હેક્ટર; ઓછામાં ઓછી છોડ સંખ્યા 1,100/હેક્ટર (નાની એલચી, TN અને કેરળ) કે 4,000/હેક્ટર (મોટી એલચી). એ જ વિસ્તારને 8 વર્ષ પછી જ ફરી મદદ મળી શકે છે. બે વાર્ષિક હપ્તામાં ચૂકવાય છે. SPICED માત્ર 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી (કે 16મા નાણાં પંચની યોજના મંજૂર થાય ત્યાં સુધી) લંબાવાઈ હતી; તેના પર આયોજન કરતાં પહેલાં સ્પાઇસીસ બોર્ડ પાસે ખાતરી કરો.
“75% of cost of cultivation Rs. 2,10,000/ per Ha for SC/ST payable in two annual installments of Rs. 50,000/- and 1,05,000/- respectively (1.1.1) … 75% of cost of cultivation Rs 1,68,000/- per Ha for SC/ST (1.1.2) … 75% of cost of cultivation Rs 75,000/- per Ha for SC/ST (2.1)”જૂની અરેબિકા કૉફી ફરી વાવવા હેક્ટરે ₹3,25,000 ના 40% (₹1,30,000), વર્ષે 25 હેક્ટર સુધી.
ઓછામાં ઓછી 25 વર્ષ જૂની અરેબિકા માટે (અરેબિકા ઠીંગણી જાત 15 વર્ષ). 2 હેક્ટર સુધીની જમીનવાળા SC/ST ઉગાડનારાઓને 90% મળે છે; અમે છાપેલા 75% બતાવીએ છીએ, જે 2 હેક્ટરથી વધુ જમીન માટે છે, જેથી ક્યારેય વધારે ન બતાવાય. 25 હેક્ટરથી વધુ જમીન અને કંપનીઓને 25% મળે છે. દર 2024-25 થી 2025-26 ની કાર્યપદ્ધતિના છે; ICDP 2026-27 સુધી લંબાવાઈ છે પણ અમે તપાસ્યું ત્યારે 2026-27 નો ઉગાડનાર પરિપત્ર પ્રકાશિત થયો ન હતો. બજેટ ઓછું હોય ત્યારે બોર્ડ દર ઘટાડી શકે છે (1.1.1.3 નોંધ 1).
“1.1.1.2. Unit Cost: i) For Arabica - Rs.3,25,000/- per ha … 1.1.1.3. Scale of Subsidy: General a) Up to 25 ha 40% b) >25 ha including Corporate / Partnership firms 25% c) ST / SC Growers a) Up to 2 Ha. 90% b) >2 ha. 75%”જૂની રોબસ્ટા કૉફી ફરી વાવવા હેક્ટરે ₹2,75,000 ના 40% (₹1,10,000), વર્ષે 25 હેક્ટર સુધી.
ઓછામાં ઓછી 40 વર્ષ જૂની રોબસ્ટા માટે. 2 હેક્ટર સુધીની જમીનવાળા SC/ST ઉગાડનારાઓને 90% મળે છે; અમે છાપેલા 75% બતાવીએ છીએ, જે 2 હેક્ટરથી વધુ જમીન માટે છે, જેથી ક્યારેય વધારે ન બતાવાય. 25 હેક્ટરથી વધુ જમીન અને કંપનીઓને 25% મળે છે. દર 2024-25 થી 2025-26 ની કાર્યપદ્ધતિના છે; ICDP 2026-27 સુધી લંબાવાઈ છે પણ અમે તપાસ્યું ત્યારે 2026-27 નો ઉગાડનાર પરિપત્ર પ્રકાશિત થયો ન હતો. બજેટ ઓછું હોય ત્યારે બોર્ડ દર ઘટાડી શકે છે (1.1.1.3 નોંધ 1).
“1.1.1.2. Unit Cost: ii) For Robusta - Rs.2,75,000/- per ha … 1.1.1.3. Scale of Subsidy: General a) Up to 25 ha 40% b) >25 ha including Corporate / Partnership firms 25% c) ST / SC Growers a) Up to 2 Ha. 90% b) >2 ha. 75%”યાદીમાંના પાકનો ભાવ ટ્રિગર ભાવથી નીચે જાય ત્યારે, તેને ઉત્પાદન વિસ્તારની બહાર લઈ જવાના વાહનવ્યવહાર ખર્ચના, અથવા 3 મહિના સુધી સંગ્રહ ભાડે લેવાના ખર્ચના 50%.
માત્ર ત્યારે જ ચૂકવાય છે જ્યારે ઉત્પાદન ક્લસ્ટરમાં પાકનો ભાવ MoFPIએ જાહેર કરેલા ટ્રિગર ભાવથી નીચે હોય (ટામેટાં, ડુંગળી અને બટાકા સિવાયના પાક માટે, રાજ્યનો ટ્રિગર ભાવ) (ફકરો 2.G). પાક પાત્ર ઉત્પાદન ક્લસ્ટરમાંથી આવવો જોઈએ (ફકરો 2.C) અને 22 ફળ અને 20 શાકભાજીમાંથી એક હોવો જોઈએ, જેની યાદી ફકરા 2.Bમાં છે. ઉત્તર-પૂર્વનાં રાજ્યો, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, J&K અને લદ્દાખનાં એરપોર્ટથી હવાઈ માર્ગે મોકલવા પર હવાઈ ભાડાના 50% ચૂકવાય છે (ફકરો 2.K, 2.L).
“The Ministry will provide subsidy @50 % of the cost of the following two components, subject to the cost norms notified by the Ministry: (i) Transportation of Eligible Crops from Eligible Production Cluster; and/or (ii) Hiring of appropriate storage facilities for Eligible Crops (for maximum period of 3 months);”તમારા આખા પામ તેલ વિસ્તાર માટે વાવેતર સામગ્રી: દેશી રોપા માટે હેક્ટરે ₹20,000 સુધી કે આયાતી રોપા માટે હેક્ટરે ₹29,000 (હેક્ટરે 150 છોડ).
પૈસા રોપા માટે ચૂકવાય છે અને રાજ્ય વિભાગ કે પ્રોસેસર મારફતે જાય છે, તમને રોકડમાં ચૂકવાતા નથી (કલમ 15.1).
“15.1 … Assistance will be provided to the farmers through the State Department of Agriculture/Horticulture/ Oil palm processors for purchasing of planting material @ Rs. 20,000/ha for domestic seedlings and Rs. 29,000/ha for imported seedlings (at the rate of 150 plants per ha) for the entire land holding and planting area of the farmer.”પહેલાં 4 વર્ષ નાનાં ઝાડની સંભાળ અને આંતરપાક ઉગાડવાનો અડધો ખર્ચ, કુલ હેક્ટરે ₹42,000 સુધી (હેક્ટરે વર્ષે ₹10,500).
ઉત્તર-પૂર્વનાં રાજ્યો અને આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓને હેક્ટરદીઠ ₹50,000 (₹6,250 + વર્ષે ₹6,250) મળે છે, ₹42,000ની જગ્યાએ (કલમ 16.1); દસ્તાવેજમાં રાજ્યોની યાદી નથી, તેથી અમે બધે ₹42,000નો આંકડો લાગુ કરીએ છીએ — જો તમે ઉત્તર-પૂર્વ કે A&Nમાં હો તો તમારા રાજ્ય વિભાગને પૂછો.
“16.1 … During gestation period of 4 years, assistance for maintenance to the farmers will be given @ 50% of the cost limited to Rs. 50,000/ha (Rs. 6,250/ha per year for Maintenance and Rs. 6,250/ha per year for Inter-cropping) in NE/A& N Islands & Rs. 42,000/ha (Rs. 5,250/ha per year for Maintenance and Rs. 5,250/ha per year for Inter-cropping) for General States.”ઓઇલ પામનાં તાજાં ફળ ઝૂમખાં માટે ટન દીઠ ₹15,488 નો ખાતરીપૂર્વકનો ભાવ, 1 નવેમ્બર 2025 થી 31 ઓક્ટોબર 2026 સુધી: જો પ્રોસેસર ઓછું ચૂકવે, તો તફાવત સરકાર ચૂકવે.
માત્ર એવાં રાજ્યોમાં ચૂકવાય છે જેમણે યોજનાનું ઉદ્યોગ ચુકવણી સૂત્ર અપનાવતો MoU કર્યો હોય; જ્યાં રાજ્ય પોતાનો ઑઇલ પામ ભાવ હુકમ રાખે છે, ત્યાં વાયબિલિટી ગેપ ચુકવણી થતી નથી (માર્ગદર્શિકા કલમ 29 V, PDF પા.21). દરેક ઑઇલ પામ વર્ષ માટે નવો વાયબિલિટી ભાવ જાહેર થાય છે.
“Viability Price for OPY 2025–26 — ₹ 15,488 (Rupees Fifteen Thousand Four Hundred Eighty-Eight only) per ton of FFBs. 2. The above Viability Price shall be effective from 1st November, 2025 to 31st October, 2026.”એક 1,500 ચો. મી. પાન બરેજાના ₹1,51,360 ખર્ચના 50% — ₹75,680 — વિવિધ ઇનપુટ તરીકે અપાય.
"વિવિધ ઇનપુટ" (विभिन्न निवेशों पर) પર ચૂકવાય છે, જરૂરી નથી કે રોકડમાં. 250–1,000 ચો.મી.ના નાના બરેજાને એ જ પત્રક પરની અલગ કેન્દ્રીય RKVY પાન યોજના હેઠળ ભંડોળ મળે છે.
“योजनान्तर्गत पान की खेती हेतु 1500 वर्गमी. में प्रति बरेजा निर्माण लागत की धनराशि रु. 1,51,360/- का 50 प्रतिशत धनराशि रु. 75,680/- विभिन्न निवेशों पर देय है।”નવા ફળ બાગના હેક્ટર દીઠ મહિને ₹3,000, 36 મહિના સુધી — હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹1,08,000 — છોડ જીવતા હોય ત્યાં સુધી જ ચૂકવાય.
આ પૂરા 36-મહિનાની રકમ છે; ઓછા છોડ જીવતા રહે કે ઓછા મહિના હોય તો ઓછું મળે. પત્રક 27 જિલ્લાઓનાં નામ આપતું નથી કે ખેડૂત દીઠ મહત્તમ વિસ્તાર નક્કી કરતું નથી — જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(i) गंगा से आच्छादित 27 जनपदों में नवीन उद्यान रोपण हेतु रु. 3000/- प्रतिमाह प्रति हेक्टेयर की दर से पौधों की जीवितता के अनुरूप 36 माह तक लाभार्थी को कुल रु. 108000/- प्रोत्साहन स्वरूप अनुदान देय है।”1 હેક્ટરની ખાનગી નાની નર્સરી: ₹15 લાખના એકમ ખર્ચના 50%, ₹7.50 લાખ સુધી, લોન સાથે જોડાયેલ અને કામ પછી ચૂકવાય (બેક-એન્ડેડ).
"લોન સાથે જોડાયેલ બેક-એન્ડેડ": નર્સરી માટે તમારે બેંક લોન જોઈએ, અને કામની ચકાસણી પછી સબસિડી તેની સામે સરભર થાય છે.
“(ii) निजी क्षेत्र में छोटी नर्सरी की स्थापना (1 हेक्टेयर) की इकाई लागत रु. 15 लाख का 50 प्रतिशत अधिकतम अनुदान रु. 7.50 लाख, क्रेडिट लिंक्ड बैक इण्डेड।”રાજ્ય ₹15 અને તમને નાળિયેર દીઠ મળેલા ભાવ વચ્ચેનો તફાવત ચૂકવે છે (નાળિયેર દીઠ વધુમાં વધુ ₹9), 50,000 નાળિયેર સુધી — ખેડૂત દીઠ ક્યારેય ₹3.5 લાખથી વધુ નહીં.
ઉત્પાદન ખરેખર મુજબ ગણાય છે પણ હેક્ટરદીઠ વધુમાં વધુ 10,000 નાળિયેર; ઓછો વિસ્તાર ધરાવતા ખેડૂતોને પ્રમાણસર જથ્થો. દાવો કરવા ઓછામાં ઓછાં 500 નાળિયેર વેચવાં પડે (ફકરો 4(ii)(b)–(c)). નાળિયેર માટે 1 એપ્રિલ 2023થી અમલમાં.
“(a) Benefit of assured price shall be provided to the coconut sold to registered traders to the extend of difference between assured rate of Rs. 15/- and the price received per nut by the farmer. (b) Benefit shall be limited to 50,000 nuts per beneficiary for a maximum area of 5 ha. with 800 bearing coconut trees. … (e) The average minimum price fixed per coconut will not be less than Rs. 6/- per nut and the maximum assured price to be paid to an individual farmers shall not exceed Rs. 3.5 lakhs.”કાચા કાજુ માટે રાજ્ય કિલો દીઠ ₹150 અને તમારા વેચાણ ભાવ વચ્ચેનો તફાવત ચૂકવે છે — કિલો દીઠ વધુમાં વધુ ₹40 — વર્ષે 2,000 કિલો સુધી.
ઓછામાં ઓછું 50 કિલો વેચવું જરૂરી; 5 હેક્ટરથી ઓછી જમીનવાળા ખેડૂતોને પ્રમાણસર જથ્થો (ફકરો 4(iii)(b)). કાજુ માટે 1 ફેબ્રુઆરી 2023 થી અમલમાં.
“(a) Benefit of assured price of Rs. 150/- shall be provided to raw cashewnut sold by farmers to the extend of difference between Rs. 150/- kg. and the price received per kg. by the farmer. … (b) Benefit of the scheme shall be provided to maximum of 2000 kgs. per individual cultivator, considering max. area of 05 ha. … (c) The maximum limit of difference amount between the assured price of Rs. 150/- and the actual sale price below the assured price shall be Rs. 40/- kg.”મંજૂર એકમ ખર્ચના 45% સુધી શરૂઆતમાં રાજ્ય સબસિડી તરીકે, 45% સુધીની બેંક લોન સાથે; તમે ઓછામાં ઓછા 10% નાખો છો.
વ્યક્તિઓ 0.5 થી 25 હેક્ટર, SHG અને FPO 1 થી 50 હેક્ટર લઈ શકે છે (ફકરો 5(xi)). બેંક ડિફૉલ્ટરો પાત્ર નથી, અને જો બીજી સરકારી યોજનાએ પહેલેથી ભંડોળ આપ્યું હોય તો એ જ ઘટક ફરી લઈ શકાતો નથી (ફકરો 5(vii), (xiii)). વ્યક્તિઓ માટે ₹1.60 લાખ સુધીની અને SHG માટે ₹10 લાખ સુધીની લોન પર કોઈ જામીનગીરી નહીં (ફકરો 7(b)). અરજી ફોર્મ ST પ્રમાણપત્ર માગે છે (પરિશિષ્ટ III.A).
“Funding Pattern — The beneficiaries under the scheme will be eligible for subsidy from Government of Arunachal Pradesh as follows: Beneficiary — Minimum 10%; Subsidy from Govt of A.P — Maximum 45% — Available front-ended and to be adjusted proportionately against each instalment; Bank finance — Maximum 45%.”C-ગ્રેડ સફરજન તમારી પાસેથી કિલોએ ₹12 ના ભાવે ખરીદાય, 2026 ઋતુ દરમિયાન.
એ જ તારીખના અલગ હુકમથી 15.07.2026 થી 31.08.2026 સુધી પ્રોસેસિંગ-ગ્રેડ કેરી કિલોએ ₹12 ના ભાવે ખરીદાઈ હતી; તે સમયગાળો પૂરો થઈ ગયો છે.
“Market Intervention Scheme (MIS) will be implemented in collaboration with the Central Government for the procurement of 1,50,000 M.T of C-Grade Apple for which procurement price will be ₹ 12.00/- per kg.”ઘનિષ્ઠ સફરજન બાગ માટે એકરે ₹12,00,000 ના 80% — એક એકર માટે ₹9,60,000.
વિભાગનું કોષ્ટક તારીખ વગરનું છે; તે રાજ્ય બાગાયત મિશનની સાઇટ પર હાલ રહેલી રાજ્ય સહાયની યાદી છે. 2026-27નું બજેટ મિશન એપલ માટે ₹42 કરોડ આપે છે. વાવેતર કરતાં પહેલાં હાલનું ખર્ચ ધોરણ તમારા જિલ્લા બાગાયત અધિકારી પાસે ચકાસો.
“मिशन एप्पल योजना — रू0 12 लाख प्रति एकड़ का 80% — अधिकतम सीमा 01 एकड़”તમારા ફળ બાગની વાડના ખર્ચના 50%, હેક્ટરે ₹1,00,000 સુધી.
મહત્તમ મર્યાદા હેક્ટરદીઠ ₹1,00,000 છે (₹33,300થી વધારી); અમે ગણતરી ₹1,00,000, પર, એટલે કે એક હેક્ટર પર, મર્યાદિત કરીએ છીએ. સ્થિતિ અજાણ: કોષ્ટક તારીખ વગરનું છે, અને 2026-27ના બજેટના “પાકના રક્ષણ માટે વાડ” માટેના ₹20 કરોડ આ બાગાયત યોજનાનું નામ આપતા નથી.
“उद्यानों की घेरबाड़ की योजना — जंगली जानवरों के बचाव हेतु उद्यानों की घेरबाड़ हेतु राजसहायता। — 50% — घेरबाड़ हेतु 50 प्रतिशत राज सहायता के अन्तर्गत अधिकतम रू0 33,300/प्रति है0 की दर फेन्सिंग निर्माण के लिये अनुदान को बढ़ाकर रू0 1.00 लाख प्रति है0 किया गया”લદ્દાખમાંથી તાજાં ફળ કે ફૂલ હવાઈ કાર્ગો કે રસ્તા માર્ગે બહાર મોકલવા તમે ખરેખર ચૂકવો તેના 75%.
માત્ર વિભાગમાં નોંધાયેલા ખેડૂતો, ઉદ્યોગસાહસિકો અને SHG માટે.
“75% subsidy on actual cost for freighting/transporting fresh fruit crop & fresh flower outside UT through Air cargo or by road (provision for registered farmers/entrepreneurs/SHG only)”નવો ફળ બાગ વાવવા 75%, 5 કનાલ સુધી, પાનું કનાલ દીઠ જે દર છાપે તે પ્રમાણે.
“Development of Individual Orchard: 75% subsidy @ Rs. 0.6825 lakhs per Kanal per beneficiary — Orchard size maximum of 5 kanals, to be administered on pro-rata basis”ફળ, ફૂલ, શાકભાજી, ઔષધીય અને મસાલાના છોડ મફત, ₹2,000 સુધી.
માત્ર દમણ અને દીવ જિલ્લા (હુકમ દાદરા અને નગર હવેલી સાથેના 2020 ના વિલીનીકરણ પહેલાંનો છે). જિલ્લા પંચાયત (આઇટમ 1–7) અને ગ્રામ પંચાયતો (સેન્દ્રિય ખાતર) ચલાવે છે. દમણ જિલ્લા પંચાયતના સપ્ટેમ્બર 2023 ના પરિપત્રે 2023-24 માટે એ જ દર ઓફર કર્યા હતા (જમીન રેકોર્ડ 25.09/2023, અને આધાર સાથે 1.14 સુધીમાં ફોર્મ, પહેલા આવો પહેલા મેળવો); 2025-26 કે 2026-27 ની કોઈ સૂચના મળી નથી.
“Distribution of Plants ( Horticultural, floriculture, Vegetables, Medicinal, Species — 100% cost limited to Rs. 2000/-.”પ્રતિ હેક્ટર ₹80,000 ના એકમ ખર્ચના 50% — હેક્ટરે ₹40,000 — 0.1 થી 2 હેક્ટર ગલગોટા માટે.
“एक किसान को अधिकतम 2 हेक्टेयर तथा न्यूनतम 0.1 हेक्टेयर तक योजना का लाभ मिल सकता है। योजना की इकाई दर ₹80000 प्रति हेक्टेयर है जिस पर अनुदान की राशि 50% है।”ગલગોટા લઈ જવાના માલવાહક વાહનની કિંમતના 50%, વધુમાં વધુ ₹3,25,000 (₹6,50,000 ના અંદાજિત ખર્ચના 50%).
માત્ર આ યોજના હેઠળ ગલગોટા ઉગાડતા ખેડૂતો માટે.
“मालवाहक वाहन (Carriage Vehicle) का अनुमानित लागत 650000 रूपये का 50 प्रतिशत 325000 रुपया या वाहन का वास्तविक मूल्य का 50 प्रतिशत, दोनों में से जो कम हो पर अनुदान देय होगा।”પ્રતિ હેક્ટર ₹1,25,150 ના એકમ ખર્ચ (બિયારણ સાથે) ના 75% — હેક્ટરે ₹93,863 — 0.1 થી 2 હેક્ટર માટે.
માત્ર પાના પર યાદીમાંના 30 જિલ્લાઓમાં: ઔરંગાબાદ, બાંકા, બેગુસરાઈ, ભાગલપુર, ભોજપુર, બક્સર, દરભંગા, પૂર્વ ચંપારણ, ગયાજી, ગોપાલગંજ, કૈમૂર, કટિહાર, ખગડિયા, લખીસરાય, મધેપુરા, મુઝફ્ફરપુર, મુંગેર, નાલંદા, નવાદા, પટના, પૂર્ણિયા, રોહતાસ, સમસ્તીપુર, સારણ, શેખપુરા, સીતામઢી, સિવાન, સુપૌલ, વૈશાલી અને પશ્ચિમ ચંપારણ. ઓછામાં ઓછું 0.25 એકર (0.1 હેક્ટર). પાનું હેક્ટરદીઠ ₹93,863 છાપે છે; અમારી હેક્ટરદીઠ ગણતરી નીચે તરફ ₹93,862 થાય છે.
“प्रति हेक्टेयर अनुमानित इकाई लागत बीज मूल्य सहित 1,25,150.00 रूपये मात्र पर 75 प्रतिशत अर्थात् 93,863.00 रूपये मात्र प्रति हेक्टेयर की दर से अनुदान दो किस्तों में 75:25 के अनुपात में दिया जायेगा। प्रथम किस्त के रूप में 70,397.00 रूपये इनपुट एवं उपादान क्रय के लिए तथा द्वितीय किस्त के रूप में 23,466.00 रूपये प्रति हेक्टेयर आलू रोपाई उपरांत स्थल निरीक्षण एवं भौतिक सत्यापन के पश्चात् दी जायेगी।”ઓછામાં ઓછા 5 એકર (2 હેક્ટર) પર ચા ઉગાડતા ખેડૂતો માટે પાંદડાં એકઠાં કરવાના શેડના ખરેખર ખર્ચના 50%, વધુમાં વધુ ₹37,500,.
હયાત ચાના બાગોના વ્યવસ્થાપન માટે. પાનામાં ચાના નવા વાવેતર માટે હેક્ટર દીઠ મદદ છાપી નથી, એટલે અમે તેનો કોઈ આંકડો બતાવતા નથી. નવા વાવેતરની મદદ લેનાર ખેડૂતો બાગાયતના બીજા ઘટકો લઈ શકતા નથી.
“लीफ कलेक्शन शेड:- इस मशीन को वैसे इच्छुक कृषक, जो न्यूनतम 5 एकड़(2 हेक्टेयर) में चाय की खेती कर रहे हों को अनुदानित दर पर उपलब्ध करायी जायेगी। लीफ कलेक्शन शेड हेतु वास्तविक मूल्य का 50 प्रतिशत/अधिकतम 37500.00 (सैंतीस हजार पाँच सौ) रूपये दोनों में से जो कम होगा, अनुदान देय होगा।”નવા ફળ બાગ માટે ખાડા, કલમ, વાવેતર, છોડ સંરક્ષણ, ખાલી જગ્યા પૂરવા અને ટપકના ખર્ચના 100%, પાક પ્રમાણેના ખર્ચના ધોરણની અંદર, ત્રણ વર્ષમાં ચૂકવાય.
કોંકણમાં 10 હેક્ટર સુધી અને બાકીના મહારાષ્ટ્રમાં 6 હેક્ટર સુધી, એકથી વધુ ફળ ચાલે (કલમ 7.1); ઓછામાં ઓછી જમીન કોંકણમાં 10 ગુંઠા અને બીજે 20 ગુંઠા (કલમ 8.7). ફળ: કેરી, દાડમ, કાજુ, જામફળ, સીતાફળ, આમળાં, આમલી, જાંબુ, કોકમ, ફણસ, લીંબુ, ચીકુ, નારંગી, મોસંબી, અંજીર અને નાળિયેરના રોપા (કલમ 5). MGNREGA હેઠળ પાત્ર ખેડૂતો (જોબ કાર્ડવાળા નાના અને સીમાંત, SC/ST)ને પહેલાં 2 હેક્ટર સુધી MGNREGAની સહાય અપાય છે (કલમ 7.3, 8.3). ટપક માટે પહેલાં PMKSY પર ડ્રોપ મોર ક્રોપ અને રાજ્યની ટપક યોજનાઓમાંથી ચૂકવાય છે, અને માત્ર બાકીનું આ યોજનામાંથી (કલમ 9.4). બીજા અને ત્રીજા વર્ષના પૈસા માટે 80% અને 90% છોડ જીવતા હોવા જોઈએ (કલમ 11.2). જો તમારો ખરેખર ખર્ચ ધોરણથી ઓછો હોય, તો તમને ખરેખર ખર્ચ મળે છે (કલમ 11.4).
“सदर तक्त्यातील ब मधील अ.क्र. १ ते ५ येथील बाबींकरिता शासनातर्फे शेतकऱ्यांना १००% अनुदान देण्यात येईल. (ब. शासन अनुदानीत बाबी / कामे: १) खड्डे खोदणे २) कलमे लागवड करणे (नारळाच्या बाबतीत रोपे) ३) पीक संरक्षण ४) नांग्या भरणे ५) ठिबक सिंचनाद्वारे पाणी देणे)”વાવેલી કલમી આમલીના હેક્ટર દીઠ ₹20,000.
ભાષણ ખેડૂત દીઠ વિસ્તારની મર્યાદા છાપતું નથી અને ₹20,000 એકસાથે ચૂકવાય છે કે હપ્તામાં તે જણાવતું નથી.
“high-yielding grafted tamarind, which can withstand drought and thrive in areas receiving an annual rainfall of 500 to 700 mm, will be promoted for area expansion in an extent of 1,250 acres over five years with a total outlay of Rs.1 crore, and financial assistance of Rs.20,000 per hectare.”તમારા નાળિયેરીના બાગ માટે Apertochrysa શિકારી કીટ અને Cococon સૂક્ષ્મજીવ મિશ્રણના ખર્ચના 75%.
“Integrated Pest and Disease Management techniques along with sustainable biological control methods will be widely promoted among the coconut farmers for which the predatory insect Apertochrysa and the Cococon microbial mixture will be provided to farmers at 75 per cent subsidy covering an area of 1,350 acres, with an allocation of Rs.1 crore from the state fund.”નવા શેતૂર બાગના એકર દીઠ ₹45,000, 2 એકર સુધી (₹90,000).
“Development of Mulberry garden — 1.00 Acre 45,000/- ; 2.00 Acre 90,000/-”900–1,200 ચો. ફૂટના રેશમના કીડા ઉછેર શેડ માટે ₹2,43,750 સુધી, કે 1,200–1,500 ચો. ફૂટ માટે ₹3,37,500.
“Construction of Silkworm Rearing Shed — 900-1200 Sq.ft 2,43,750/- ; 1200-1500 Sq.ft 3,37,500/-”જંતુનાશન માટે લાભાર્થી દીઠ ₹3,750.
“Disinfectants — Per beneficiary 3,750/-”શેતૂર રોપાની નર્સરી સ્થાપવા એકરે ₹1,12,500.
નર્સરીનો કોઈ મહત્તમ વિસ્તાર છાપ્યો નથી.
“Assistance is provided to farmers for establishing mulberry nurseries to produce and supply quality mulberry saplings to farmers taking up new mulberry cultivation. A subsidy of Rs.1,12,500/- per acre is provided for the establishment of a mulberry nursery.”એક ચૉકી (નાના રેશમના કીડા) ઉછેર કેન્દ્ર માટે ખેડૂત કે ઉદ્યોગસાહસિકને ₹9,75,000.
“With a view to ensuring the continuous supply of quality chawkie worms to silk farmers, assistance is provided to farmers and entrepreneurs for establishing Chawkie Rearing Centres. A scheme assistance of Rs.9,75,000/- is provided for the establishment of one Chawkie Rearing Centre.”નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે વધુ ઉત્પાદન આપતા શેતૂરના રોપા: ₹14,000 ના 75% (₹10,500), કે SC/ST માટે 90% (₹12,600).
માત્ર નાના અને સીમાંત ખેડૂતો. પાનું જણાવતું નથી કે ₹14,000 એકરદીઠ છે કે નહીં.
“Supply of High Yielding Variety saplings — Farmer Type: Small and margi[nal]; Farmer Category: General (75%) SC (90%) ST (90%); Unit Cost: Rs 14000; DoS AP Share: General (Rs 10500) SC (Rs 12600) ST (Rs 12600)”SC/ST ખેડૂતો: રેશમના કીડા ઉછેર શેડના 90% — 1,000 ચો. ફૂટના ટાઇપ-I શેડ માટે ₹3,60,000 કે 600 ચો. ફૂટના ટાઇપ-II શેડ માટે ₹2,25,000.
પાનું એકમ ખર્ચ અને વિભાગનો હિસ્સો છાપે છે; બાકીનું ખેડૂત ભરે છે. તે તારીખ વગરનું વેબ પાનું છે.
“Construction of Rearing Sheds — Farmer Category: SC (90%) ST (90%); Unit Cost: Type - I (Rs 4,00,000) Type-II (Rs 2,50,000); DoS AP Share: Type - I (Rs 3,60,000) Type - II (Rs 2,25,000); Type Of Shed: Type - I (1000 sft) Type-II (600 sft)”દરેક ઉછેર શેડ માટે વર્ષે ₹5,000 ના જંતુનાશક: નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે 75% (₹3,750), SC/ST માટે 90% (₹4,500).
“For disinfecting one rearing shed along with appliances an amount of Rs.5,000/- per year for 3-5 crops the scheme is being implemented with 75% assistance (General) as per CSB norms for small and marginal farmers and 90% assistance for SC & ST farmers.”બાયવોલ્ટાઇન ચૉકી કીડા (રેશમ): 100 DFL દીઠ ₹2,000 ના 50% (₹1,000), અથવા SC/ST માટે 90% (₹1,800).
લખાણ 90% માટે SC ખેડૂતોનું નામ આપે છે; સારાંશ કોષ્ટક ST (90%) પણ બતાવે છે. આદિવાસી ટસર ખેડૂતોને ટસર DFL માટે અલગ દર મળે છે (ઉમેર્યો નથી).
“The scheme is under implementation with a unit cost of unit cost of Rs.2000/- per 100 DFLs with 50% assistance to General farmers and 90% assistance to SC farmers”તમે ઉત્પન્ન કરો તે બાયવોલ્ટાઇન રીલિંગ કોશેટાના કિલો દીઠ ₹50.
સુધારેલા સંકર કોશેટાને અનંતપુરમુ અને ચિત્તૂરમાં ₹10/કિલો અને બીજે ₹20/કિલો મળે છે; ટસર કોશેટાને ₹1,000, 1,000 કોશેટા દીઠ (ઉમેર્યું નથી).
“an incentive of Rs.50/- per kg for BV reeling cocoons and Rs.10/- per kg (for Anantapuramu and Chittor dists) and Rs.20/- per kg (for rest of the districts in the State) for Improved Cross breed Cocoons is provided under the scheme with 100% assistance.”SC/ST ખેડૂતો: ઝાડ શેતૂર માટે એકરે ₹50,000 ના 90% — એકરે ₹45,000.
“‘Assistance for Tree Mulberry plantations’ is being provided for SC & ST farmers with 90% assistance the Central Silk Board approved unit cost of Rs.0.50 lakhs per acre.”SC/ST ખેડૂતો: ઉછેર-શેડ ઠંડક પ્રણાલી (વેન્ટિલેટર, પંખા, ફોગર) માટે ₹50,000 ના 90% — ₹45,000.
“the scheme is now being implemented under State Development Schemes with a unit cost of Rs.0.50 lakhs for SC & ST farmers with 90% assistance.”દરેક ફળ પાક માટે કલમ કે છોડ દીઠ નક્કી રકમ (દા.ત. આંબો ₹100, જામફળ ₹80, દાડમ ₹30, ખજૂર ₹1,750), અથવા ખરેખર ખર્ચ ઓછો હોય તો તે, 500 થી 2,600 છોડ પર.
એક જ જમીન પર એકથી વધુ ફળ પાક વાવવા પડે (શરત 13). કોષ્ટક પાક મુજબ હેક્ટરદીઠ છોડની સંખ્યા પણ મર્યાદિત કરે છે (દા.ત. નાળિયેર 200, કેરી 1,600); માત્ર એ ઘનતાની અંદરના છોડ જ ગણો. HRT-2 0.20–4 હેક્ટર ધરાવતા બધા ખેડૂતો માટે છે; HRT-3 (ST અને વન અધિકાર ધારકો, આદિવાસી જિલ્લાઓ) અને HRT-4 (SC) 0.10–4 હેક્ટર પર (પરિશિષ્ટ-1, 1–2, 14). વાસ્તવિક ખર્ચની મર્યાદા લાગુ કરવા માટે છોડનો ખર્ચ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ તરીકે દાખલ કરો.
“પાકવાર નિયત થયેલ પ્રતિ રોપા/કલમ સહાય અથવા પ્રતિ કલમ/ ટીસ્યુ રોપા દીઠ ખરેખર થયેલ ખર્ચ બે માંથી જે ઓછું હોય તે ધ્યાને લઇ વાવેતર કરેલ રોપા/કલમો મુજબ સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”વાવેતર ખર્ચ (સામગ્રી અને મજૂરી) માટે હેક્ટરે ₹10,000, પ્રમાણસર, 4 હેક્ટર સુધી.
“વાવેતર ખર્ચ (ઈનપુટ/લેબર) માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ.૧૦,૦૦૦/- મુજબ પ્રો રેટા બેઝ પ્રમાણે સહાય મળવા પાત્ર રહેશે.”આદુ કે હળદરના હેક્ટર દીઠ (એકમ ખર્ચ ₹1,00,000): મોટા સામાન્ય ખેડૂતો માટે 50%, નાના/સીમાંત સામાન્ય ખેડૂતો માટે 65%, ST અને SC ખેડૂતો માટે 75%, 2 હેક્ટર સુધી.
હેક્ટરદીઠ ₹1,00,000 આ રીતે ગણાય છે: રોપણ સામગ્રી ₹60,000, ઇનપુટ ₹20,000 અને મજૂરી/બીજું ₹20,000; આ પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારો ખરેખર ખર્ચ, બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તે વપરાય છે (પરિશિષ્ટ-2; પરિશિષ્ટ-1, 13). HRT-2 માટે ઓછામાં ઓછી 0.20 હેક્ટર જોઈએ; HRT-3 (ST અને વન અધિકાર ધારકો, આદિવાસી જિલ્લાઓ) અને HRT-4 (SC) માટે ઓછામાં ઓછી 0.10 હેક્ટર; ખાતા દીઠ વધુમાં વધુ 2 હેક્ટર (પરિશિષ્ટ-1, 14).
“એકમ ખર્ચ:-૧,૦૦,૦૦૦/- પ્રતિ હે • HRT-૨ યોજના હેઠળ સામાન્ય જાતિના મોટા ખેડુતને ખર્ચના ૫૦% અથવા મહત્તમ રૂ.૫૦,૦૦૦/- પ્રતિ હે. સહાય તેમજ સામાન્ય જાતિના નાના/સિમાંત ખેડૂતને ખર્ચના ૬૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૬૫,૦૦૦/- પ્રતિ હે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે. • HRT-૩ યોજના હેઠળ અનુસુચિત જનજાતિના ખેડુતને અને HRT-4 યોજના હેઠળ અનુસુચિત જાતિના ખેડુતને ખર્ચના ૭૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૭૫,૦૦૦/- પ્રતિ હે. સહાય મળવાપાત્ર રહેશે”ખેતર ઢાંકવાના માળખાના ખર્ચના 40%, હેક્ટરે ₹5,00,000 સુધી ગણીને (વધુમાં વધુ હેક્ટરે ₹2,00,000), 0.20 થી 1 હેક્ટર સુધી પ્રમાણસર.
જમીન ખાતા/લાભાર્થી દીઠ વધુમાં વધુ 1 હેક્ટર, ઓછામાં ઓછું 0.20 હેક્ટર; પ્રમાણસર ચૂકવણી (પરિશિષ્ટ-2 કૉલમ 4–5). દરેક જિલ્લાના બધા ખેડૂતો માટે (પરિશિષ્ટ-1, 1–2). નક્કી સમયગાળામાં એ જ હેતુ માટે બીજી યોજનામાંથી મદદ લીધી હોય તો નહીં (પરિશિષ્ટ-1, 4).
“એકમ ખર્ચ:-રૂ.૫,૦૦,૦૦૦/- એકમ/સ્ટ્રકચર (૧.૦૦ હેક્ટર વિસ્તાર માટે) • એકમ ખર્ચના ૪૦% અથવા મહત્તમ રૂ.૨,૦૦,૦૦૦/- પ્રતિ હે. સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”બારમાસી ફળ પાકોની કલમો, ટિશ્યૂ-કલ્ચર છોડ કે રોપા પર તમે ખર્ચો તેના 90% સુધી, પાક મુજબ હેક્ટર દીઠ ખર્ચ સુધી ગણાય (કેરી ₹32,000, ચીકુ ₹22,000, દાડમ ₹20,000 …), 4 હેક્ટર સુધી; ફક્ત દરેક ₹250 સુધીની કિંમતના છોડ.
કલમો NHB-માન્ય, કૃષિ-યુનિવર્સિટી કે વિભાગની નર્સરીઓમાંથી; ટિશ્યુ-કલ્ચર છોડ DBT-માન્ય કે જાહેર લેબ (GNFC, GSFC, યુનિવર્સિટી લેબ) માંથી આવવા જોઈએ. ખાતા દીઠ વધુમાં વધુ 4 હેક્ટર. HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા-યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન-અધિકાર હક્કપત્ર ધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 ના GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે છે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારા ખરેખર ખર્ચમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“બાગાયતી પાકોના વાવેતર માટે પ્લાંટીંગ મટીરીયલમાં ૯૦% સહાય આપવાનો કાર્યક્રમ … પાક વાર નિયત કરવામાં આવેલ બહુવર્ષાયુ ફળપાકની કલમ/ ટીસ્યુકલ્ચર (રોપા) / નાળીયેરી તથા અન્ય ગૌણ ફળપાક માટે બીજથી તૈયાર કરવામાં આવેલ રોપા ઉપર થયેલ ખર્ચના મહત્તમ ૯૦% મુજબ સહાય. જે રોપાની કિંમત રૂ.૨૫૦/- સુધી હશે તેવા કિસ્સામાં જ સહાય મળવાપાત્ર થશે.”ખજૂર (ટિશ્યુ-કલ્ચર છોડ): છોડના ખર્ચના 50%, હેક્ટરે ₹4,37,500 સુધી ગણીને (છોડ દીઠ ₹3,500) — હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹2,18,750 — 0.20 થી 2 હેક્ટર પર.
આયાત કરેલા ટિશ્યૂ કલ્ચર છોડ (જ્યારે ભારતીય પુરવઠો ઓછો પડે)ને છોડ દીઠ વધુમાં વધુ ₹1,750 મળે છે. ખાતા દીઠ ઓછામાં ઓછું 0.20 હેક્ટર, વધુમાં વધુ 2 હેક્ટર. HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન અધિકાર પટ્ટાધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારો ખરેખર ખર્ચ, બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“ટીસ્યુકલ્ચર છોડ દ્વારા ખારેકની ખેતીમાં વાવેતર વિસ્તાર વધારવા સહાય આપવાનો કાર્યક્રમ • પ્લાંટીંગ મટીરીયલ માટે સહાય • યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૪,૩૭,૫૦૦/હે. (પ્રતિ રોપ- રૂ. ૩૫૦૦/-) • સહાય:- ખર્ચના ૫૦% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૨,૧૮,૭૫૦/હે. ની મર્યાદામાં સહાય.”ખજૂર ખેતી ખર્ચ: હેક્ટરે ₹40,000 ના 50% (વધુમાં વધુ ₹20,000/હેક્ટર), પહેલા વર્ષે 60% અને બીજા વર્ષે 40%, જો 75% છોડ જીવતા રહે.
HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા-યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન-અધિકાર હક્કપત્ર ધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 ના GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે છે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારા ખરેખર ખર્ચમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“ખેતી ખર્ચ માટે સહાય. યુનિટ કોસ્ટ-રૂ. ૪૦,૦૦૦/હે. • સહાય- ખર્ચના ૫૦% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૨૦,૦૦૦/- પ્રતિ હેક્ટરની મર્યાદામાં સહાય જેમાં પ્રથમ વર્ષે મળવાપાત્ર રકમના ૬૦% સહાય તેમજ બીજા વર્ષે જો ૭૫ % રોપા જીવંત હોય તો જ બાકીના ૪૦% સહાય ચૂકવવાની રહેશે.”ડ્રેગન ફ્રૂટ (કમલમ): હેક્ટરે ₹6,00,000 ના 50%, હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹3,00,000, 0.20 થી 1 હેક્ટર પર — પહેલા વર્ષે થાંભલા અને છોડ પર ₹2,44,420/હેક્ટર સુધી અને બીજા વર્ષે રિંગ કે માંડવા પર ₹55,580/હેક્ટર સુધી.
આ GR સામાન્ય જાતિના ખેડૂતો માટેનો દર છાપે છે; નાના, સીમાંત અને મહિલા ખેડૂતોને અગ્રતા મળે છે. જીવનમાં એક વાર, લાભાર્થી દીઠ 0.20–1 હેક્ટર; ચુકવણી પહેલાં સંયુક્ત ખેતર ચકાસણી. વર્ષ 1માં 1,111 સિમેન્ટના થાંભલા (₹3,33,300) અને 4,444 છોડ (₹1,55,540) ગણાય છે; વર્ષ 2માં 1,111 હેડ રિંગ કે 400 કિલો માંડવાનો તાર (₹1,11,160) ગણાય છે.
“કમલમ ફળ (ડ્રેગનફ્રુટ)ના વાવેતર માટે સહાયનો કાર્યક્રમ • યુનિટ કોસ્ટ:- રૂ. ૬,૦૦,૦૦૦/હે • સહાય: સામાન્ય જાતિના ખેડુતને ૫૦% અથવા મહત્તમ રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦/- બે માંથી જે ઓછુ હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”ઘનિષ્ઠ કેરી: કલમ દીઠ ₹100 સુધી (કે તેની ખરેખર કિંમત, જો ઓછી હોય), હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹40,000, હેક્ટરે ઓછામાં ઓછી 400 કલમ, 0.20 થી 2 હેક્ટર પર.
કલમ દીઠ ₹100 ગણાય છે, હેક્ટરે ₹40,000 ની મહત્તમ મર્યાદા સુધી (હેક્ટરે 400 કલમો), વધુમાં વધુ 2 હેક્ટર પર, એટલે વધુમાં વધુ 800 કલમો. કલમો NHB-માન્ય, યુનિવર્સિટી કે વિભાગની નર્સરીઓમાંથી; વાવેતરનો બાકીનો બધો ખર્ચ ખેડૂતનો. ચુકવણી પહેલાં ખેતરની સંયુક્ત ચકાસણી.
“આંબા, જામફળ ફળપાકમાં ઘનિષ્ટ ખેતી પધ્ધતિ અપનાવી ક્રોપ ડાઇવર્સીફીકેશન • આંબા પાકમાં કલમ દીઠ મહત્તમ રૂ. ૧૦૦/- અથવા પ્રતિ કલમ ખરેખર થયેલ ખર્ચ બે માંથી જે ઓછુ હોય તે ધ્યાને લઇને મહત્તમ રૂ. ૦.૪૦ લાખ પ્રતિ હેક્ટર સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”ઘનિષ્ઠ જામફળ: કલમ કે ટિશ્યૂ-કલ્ચર છોડ દીઠ ₹80 સુધી, હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹44,000, હેક્ટરે ઓછામાં ઓછા 550 છોડ, 0.20 થી 2 હેક્ટર પર.
છોડ દીઠ ₹80 ગણાય છે, હેક્ટરે ₹44,000 સુધી (550 છોડ), વધુમાં વધુ 2 હેક્ટર પર, એટલે વધુમાં વધુ 1,100 છોડ.
“જામફળ પાકમાં કલમ/ ટીસ્યુ રોપા દીઠ મહત્તમ રૂ. ૮૦/- અથવા પ્રતિ કલમ/ ટીસ્યુ રોપા દીઠ ખરેખર થયેલ ખર્ચ બે માંથી જે ઓછુ હોય તે ધ્યાને લઇને મહત્તમ રૂ. ૦.૪૪ લાખ પ્રતિ હેક્ટર સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”ઘનિષ્ઠ કેરી કે જામફળ બાગના પહેલા વર્ષમાં આંતરપાક: વાવેતર સામગ્રીના ખર્ચના 50%, હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹10,000 (કેરી) કે ₹6,000 (જામફળ).
HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા-યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન-અધિકાર હક્કપત્ર ધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 ના GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે છે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારા ખરેખર ખર્ચમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“પ્રથમ વર્ષે આંતર પાકમાં અન્ય બાગાયતી પાકના પ્લાન્ટીંગ મટીરીયલના ખર્ચના ૫૦ ટકા લેખે મહત્તમ રૂ. ૦.૧૦ લાખ પ્રતિ હેક્ટર … (જામફળ) મહત્તમ રૂ. ૦.૦૬ લાખ પ્રતિ હેક્ટર”કેળના ટિશ્યુ-કલ્ચર છોડ: છોડ દીઠ ₹5, હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹15,000 (હેક્ટરે ઓછામાં ઓછા 3,000 છોડ), 0.20 થી 1 હેક્ટર પર, દર બે વર્ષે એક વાર.
માત્ર એવા ખેડૂતો માટે જેમની વિભાગની બીજી કેળ યોજનાઓ હેઠળની વિસ્તાર મર્યાદા પહેલેથી વપરાઈ ગઈ હોય. છોડ DBT માન્ય કે સરકારી ટિશ્યૂ કલ્ચર લેબમાંથી.
“કેળ પાકના ટીસ્યુકલ્ચર રોપ ઉપર સહાય • કેળપાકના ટીસ્યુકલ્ચર રોપા દીઠ મહત્તમ રૂ.૫/- સહાય ધ્યાને લઇ મહત્તમ રૂ. ૦.૧૫ લાખ પ્રતિ હેક્ટર બે માંથી જે ઓછુ હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”પપૈયાં: છોડ દીઠ ₹5, હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹15,000 (હેક્ટરે ઓછામાં ઓછા 3,000 છોડ), 0.20 થી 1 હેક્ટર પર, દર બે વર્ષે એક વાર.
માત્ર એવા ખેડૂતો માટે જેમની વિભાગની બીજી યોજનાઓ હેઠળની પપૈયાની વિસ્તાર મર્યાદા વપરાઈ ગઈ હોય. છોડ NHB માન્ય, યુનિવર્સિટી કે વિભાગની નર્સરીમાંથી (કે પૂરતી નર્સરીઓ માન્ય થાય ત્યાં સુધી તમારી પસંદગીની સારી નર્સરીમાંથી); બિયારણ ઉત્પાદકના અધિકૃત વેપારી પાસેથી.
“પપૈયા પાકમાં ફળ પાક ઉત્પાદકતા વધારવાનો કાર્યક્રમ • પપૈયા પાકના રોપા દીઠ મહત્તમ રૂ.૫/- સહાય ધ્યાને લઇ મહત્તમ રૂ. ૦.૧૫ લાખ પ્રતિ હેક્ટર બે માંથી જે ઓછુ હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”નાળિયેરી વાવેતર: વાવેતર સામગ્રી અને ઇનપુટ માટે હેક્ટરે ₹50,000 ના 75% (વધુમાં વધુ ₹37,500/હેક્ટર), 4 હેક્ટર સુધી, બે હપ્તામાં (75:25).
HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા-યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન-અધિકાર હક્કપત્ર ધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 ના GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે છે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારા ખરેખર ખર્ચમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“નાળીયેરી વાવેતર વિસ્તાર સહાય • યુનિટ કોસ્ટ રૂ ૦.૫૦ લાખ/ હે. • ખર્ચના ૭૫% મુજબ મહત્તમ ૦.૩૭૫ લાખ/હે.”નાળિયેરમાં પોષણ અને જીવાત વ્યવસ્થાપન: હેક્ટરે ₹10,000 ના 50% (₹5,000/હેક્ટર), 0.20 થી 4 હેક્ટર, ગુજરાત એગ્રો / ગુજકોમાસોલ વેપારીઓ મારફતે ઓછા ભાવે સામગ્રી રૂપે.
સ્ત્રોત પર મદદ: વેપારી કિંમતમાંથી બાદ કરે છે.
“નાળીયેરીમાં સંકલિત પોષણ /જીવાત વ્યવસ્થાપનને પ્રોત્સાહન • યુનિટ કોસ્ટ- રૂ.૧૦૦૦૦ /હે • ખર્ચના ૫૦%, (મહત્તમ રૂ. ૫૦૦૦/હે.)”જૂના બાગનું નવીનીકરણ (30 વર્ષથી જૂની કેરી, 20 વર્ષથી જૂનાં લીંબુ): છટણી, ટોપ-વર્કિંગ, ખાલી જગ્યા પૂરવી અને જીવાત/પોષણ વ્યવસ્થાપનના ખર્ચના 50%, હેક્ટરે ₹80,000 (કેરી) કે ₹50,000 (લીંબુ) સુધી ગણાય, 0.20 થી 2 હેક્ટર પર, જીવનમાં એક વાર.
કેરી એકમ: છટણી/કાપણી/ટૉપ-વર્કિંગ ₹40,000, ખાલી જગ્યા ભરવી ₹20,000 (હેક્ટરદીઠ 200 કલમ સુધી), સંકલિત જીવાત અને પોષણ વ્યવસ્થાપન ₹20,000. લીંબુ એકમ: ₹20,000, ₹10,000 અને ₹20,000. ઓજારો ISO/BIS/ISI પ્રમાણિત હોવાં જોઈએ; ઇનપુટ ગુજરાત એગ્રો/ગુજકોમાસોલના અધિકૃત વેપારીઓ પાસેથી.
“ફળપાકોના જુના બગીચાઓને નવસર્જન કરવા … આંબા પાક એકમ ખર્ચ – મહત્તમ રૂ. ૮૦,૦૦૦/હેક્ટર … ખર્ચના ૫૦% અથવા મહત્તમ રૂ. ૪૦,૦૦૦/હેક્ટર … લીંબુ પાક એકમ ખર્ચ – મહત્તમ રૂ. ૫૦,૦૦૦/હેક્ટર … ખર્ચના ૫૦% અથવા મહત્તમ રૂ. ૨૫,૦૦૦/હેક્ટર”ઔષધીય અને સુગંધિત પાક: ખર્ચના 75%, હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹11,250, 0.20 થી 4 હેક્ટર પર.
HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા-યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન-અધિકાર હક્કપત્ર ધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 ના GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે છે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારા ખરેખર ખર્ચમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“ઔષધિય / સુગંધિત પાકોના વાવેતર માટે સહાય • ખર્ચના ૭૫ ટકા અથવા રૂ.૧૧,૨૫૦/હેક્ટર ની મર્યાદા તે બે માંથી જે ઓછી હોય તેટલી સહાય મળવાપાત્ર થશે.”સરગવાના (મોરિંગા) છોડ: હેક્ટરે ₹8,000 ના 50% (₹4,000/હેક્ટર), 1 હેક્ટર સુધી.
છોડ NHB માન્ય, યુનિવર્સિટી કે વિભાગની નર્સરીમાંથી, કે પૂરતી નર્સરીઓ માન્ય થાય ત્યાં સુધી તમારી પસંદગીની સારી નર્સરીમાંથી.
“સરગવાની ખેતીમાં સહાય આપવાનો કાર્યક્રમ • પ્લાંટીંગ મટીરીયલ માટે સહાય • યુનિટ કોસ્ટ-રૂ.૮૦૦૦/ હેક્ટર • સહાય:- ખર્ચના ૫૦% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૪૦૦૦/- પ્રતિ હેક્ટરની મર્યાદામાં સહાય.”સરગવાની ખેતીનો ખર્ચ: હેક્ટરે ₹17,000 ના 50% (₹8,500/હેક્ટર), 1 હેક્ટર સુધી.
HRT-2 સામાન્ય (SC/ST પેટા-યોજના સિવાયનું) બજેટ સદર છે; તે રાજ્યના બધા ખેડૂતો અને વન-અધિકાર હક્કપત્ર ધારકો માટે ખુલ્લું છે (પરિશિષ્ટ-1, 3). SC અને ST ખેડૂતોને સામાન્ય રીતે એ જ ઘટકો HRT-4 અને HRT-3 ના GR હેઠળ મળે છે, જેના દર વધુ હોઈ શકે છે. પ્રમાણસર એકમ ખર્ચ અને તમારા ખરેખર ખર્ચમાંથી જે ઓછું હોય તે ગણાય છે (પરિશિષ્ટ-1, 18).
“ખેતી ખર્ચ માટે સહાય. યુનિટ કોસ્ટ-રૂ. ૧૭,૦૦૦ /હેક્ટર સહાય- ખર્ચના ૫૦% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૮૫૦૦/- પ્રતિ હેક્ટરની મર્યાદામાં સહાય”ટિશ્યૂ-કલ્ચર કે કલમી છોડમાંથી વેલાવાળાં શાકભાજી (પરવળ, ટીંડા, કંટોલા …): છોડના ખર્ચના 50%, હેક્ટરે ₹60,000 સુધી ગણાય (₹30,000/હેક્ટર), 1 હેક્ટર સુધી.
ટિશ્યૂ કલ્ચર છોડ DBT માન્ય કે સરકારી લેબ (GSFC, GNFC, યુનિવર્સિટી)માંથી; NHB માન્ય નર્સરીના કલમી છોડ પણ પાત્ર છે.
“વેલાવાળા શાકભાજીના ટીસ્યુકલ્ચરથી ઉત્પન્ન થયેલ પ્લાંટીંગ મટીરીયલ/ગ્રાફ્ટીંગ (છોડ/રોપા) દ્વારા વાવેતર માટે સહાય • યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૬૦,૦૦૦/હેક્ટર • સહાય:- પ્લાંટીંગ મટીરીયલ (છોડ/રોપા)ના ખર્ચના ૫૦ ટકા મુજબ મહત્તમ રૂ.૩૦,૦૦૦ પ્રતિ હેક્ટરની મર્યાદામાં સહાય.”બાગાયતી પાક માટે પાણીમાં ઓગળતું ખાતર: હેક્ટરે ₹20,000 ના 50% (₹10,000/હેક્ટર), 1 હેક્ટર સુધી.
ખાતર નિયંત્રણ હુકમ હેઠળ માન્ય ખાતર, સરકારી, અર્ધ-સરકારી કે સહકારી સંસ્થાએ બનાવેલું, તેના અધિકૃત વેપારી પાસેથી ખરીદેલું.
“બાગાયતી પાકોમાં વોટર સોલ્યુબલ ખાતરમાં સહાય • યુનિટ કોસ્ટ – રૂ. ૨૦૦૦૦/ હેક્ટર • સહાય- સામાન્ય ખેડુત માટે ખર્ચના ૫૦% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૧૦૦૦૦/- પ્રતિ હેક્ટરની મર્યાદામાં સહાય.”ગુજરાત રાજ્ય બીજ નિગમનું જીરું, વરિયાળી, ધાણા, સુવા અને અજમાનું પ્રમાણિત બિયારણ: કાઉન્ટર પર વેચાણ કિંમતમાં 75% સુધી રાહત, 0.10 થી 1 હેક્ટર માટે, દર વર્ષે.
સ્ત્રોત પર મદદ: ગુજરાત રાજ્ય બીજ નિગમ કે તેના અધિકૃત વેપારી કિંમતમાંથી બાદ કરે છે.
“મસાલા પાકોના સર્ટીફાઇડ બિયારણ ઉપર સહાય યોજના … આ વેચાણ ભાવ ધ્યાને લઇ મસાલા પાકોના બિયારણની ખરીદી પર મહત્તમ ૭૫% સુધી એટસોર્સ સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”માત્ર દેવીપૂજક સમાજના ખેડૂતો: તડબૂચ, ટેટી કે શાકભાજીનું બિયારણ અને સૂક્ષ્મ પોષક કિટ, એકરે ₹5,000 ના 90% (₹4,500/એકર), 2 એકર સુધી, વર્ષમાં એક વાર.
માત્ર દેવીપૂજક ખેડૂતો માટે, જેઓ ચોમાસા પછી નદીના પટમાં, તળાવના પટમાં કે ભાડાપટ્ટાની કે પોતાની જમીનમાં પરંપરાગત રીતે ખેતી કરે છે. અમારી યાદીમાં આ સમુદાય માટે કોઈ વર્ગ નથી, તેથી કેલ્ક્યુલેટર તે ચકાસી શકતું નથી — તમે તેમાં હો તો જ અરજી કરો. ઇનપુટ ગુજરાત એગ્રોના અધિકૃત વેપારીઓ પાસેથી મળે છે.
“દેવીપૂજક ખેડુતોને તરબુચ / ટેટી /શાકભાજી /માઇક્રોન્યુટ્રીયન્ટ બિયારણ કીટ • યુનિટ કોસ્ટ : રૂ. ૫૦૦૦/કીટ્સ/એકર • ખર્ચના ૯૦ % અથવા રૂ. ૪૫૦૦/એકર, બે માંથી જે ઓછુ હોય તે મુજબ સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”બાગાયત વિભાગની નર્સરીઓ અને સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સમાંથી ખરીદેલી કલમો, છોડ અને રોપા: નક્કી કિંમતમાં 50% રાહત, વર્ષમાં એક વાર વધુમાં વધુ ₹5,000,.
સામાન્ય જાતિના ખેડૂતો માટે છાપેલું. ગુજરાત બાગાયત જ્ઞાન સોસાયટી ચલાવતી નર્સરીઓ પર સીધી સહાય.
“સામાન્ય જાતિના ખેડૂતોને બાગાયત ખાતાની નર્સરી અને સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ ખાતે ઉત્પાદીત પ્લાન્ટીંગ મટીરીયલ્સમાં એટસોર્સ સહાય આપવાનો કાર્યક્રમ. • નર્સરી/સી.ઓ.ઇ.ખાતે ઉત્પાદીત થતા કલમ/રોપા/ધરુ/અન્ય બાગાયતી પ્લાન્ટીંગ મટીરીયલ્સમાં નક્કી કરેલ ભાવના ૫૦% અથવા મહત્તમ રૂ.૫૦૦૦/- ની મર્યાદામાં એટસોર્સ સહાય ચુકવવાની રહેશે.”ટામેટાં, મરચાં અને બીજાં શાકભાજી માટે લાકડા કે વાંસના થાંભલા અને તારની કામચલાઉ (કાચી) ટ્રેલીસ: હેક્ટરે ₹52,000 ના 50% (₹26,000/હેક્ટર), 2 હેક્ટર સુધી.
0.10 થી 2 હેક્ટર માટે, દરેક ખાતા દીઠ જીવનમાં એક વાર. દેવીપૂજક લાભાર્થીઓને 90% મળે છે (દાખલ કર્યું નથી: ખાતાવહીમાં તેમનો વર્ગ નથી). SC/ST સિવાયના જે ખેડૂતો 1 હેક્ટરથી વધુનો દાવો કરે, તેમણે સૂક્ષ્મ સિંચાઈ વાપરવી પડે (પરિશિષ્ટ-1, 23).
“કાચા મંડપ ટામેટા/મરચાં અને અન્ય શાકભાજીના ટ્રેલીઝ • યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૫૨૦૦૦/હે. • સામાન્ય ખેડુતને ખર્ચના ૫૦ ટકા મુજબ મહત્તમ રૂ. ૨૬,૦૦૦/હે.”વેલાવાળાં શાકભાજી માટે અર્ધ-કાયમી ટ્રેલીસ (હદ પર સિમેન્ટ કે લોખંડના થાંભલા, અંદર લાકડું/વાંસ): હેક્ટરે ₹80,000 ના 50% (₹40,000/હેક્ટર), 2 હેક્ટર સુધી.
0.10 થી 2 હેક્ટર માટે, દરેક ખાતા દીઠ જીવનમાં એક વાર. દેવીપૂજક લાભાર્થીઓને 90% મળે છે (દાખલ કર્યું નથી: ખાતાવહીમાં તેમનો વર્ગ નથી). SC/ST સિવાયના જે ખેડૂતો 1 હેક્ટરથી વધુનો દાવો કરે, તેમણે સૂક્ષ્મ સિંચાઈ વાપરવી પડે (પરિશિષ્ટ-1, 23).
“અર્ધ પાકા મંડપ- વેલાવાળા શાકભાજીના પેડલ • યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૮૦,૦૦૦ / હે. • સામાન્ય ખેડુતને ખર્ચના ૫૦ ટકા મુજબ મહત્તમ રૂ. ૪૦,૦૦૦/હેક્ટર”વેલાવાળાં શાકભાજી માટે કાયમી ટ્રેલીસ (સિમેન્ટ કે લોખંડના થાંભલા, GI તાર): હેક્ટરે ₹1,60,000 ના 50% (₹80,000/હેક્ટર), 2 હેક્ટર સુધી.
0.10 થી 2 હેક્ટર માટે, દરેક ખાતા દીઠ જીવનમાં એક વાર. દેવીપૂજક લાભાર્થીઓને 90% મળે છે (દાખલ કર્યું નથી: ખાતાવહીમાં તેમનો વર્ગ નથી). SC/ST સિવાયના જે ખેડૂતો 1 હેક્ટરથી વધુનો દાવો કરે, તેમણે સૂક્ષ્મ સિંચાઈ વાપરવી પડે (પરિશિષ્ટ-1, 23).
“પાકા મંડપ- વેલાવાળા શાકભાજીના પેડલ • યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૧૬૦૦૦૦/હે. • સામાન્ય ખેડુતને ખર્ચના ૫૦ ટકા મુજબ મહત્તમ રૂ. ૮૦,૦૦૦/હેક્ટર”ફળ, શાકભાજી, ફૂલો અને છોડની નિકાસ માટે દરિયાઈ ભાડું: ભાડા બિલના 25%, બિલ દીઠ વધુમાં વધુ ₹50,000 અને વર્ષે ₹2.50 લાખ, પાંચ વર્ષ સુધી.
નિકાસકાર તરીકે માન્ય ખેડૂતો, ખાનગી સંસ્થાઓ, FPO/FPC અને સહકારી મંડળીઓ માટે. એક ભાડા બિલ દાખલ કરો; વાર્ષિક કુલ ₹2.50 લાખ સુધી મર્યાદિત છે.
“દરીયાઇ માર્ગે ફળ, શાકભાજી, ફૂલ તથા છોડના નિકાસ માટે વાહતુક ખર્ચ • વાહતુક બિલના ૨૫ ટકા સહાય,મહત્તમ રૂ. ૫૦,૦૦૦ ની મર્યાદામાં સહાય • પ્રતિ વર્ષે એક લાભાર્થીને વધુમાં વધુ રૂ. ૨.૫૦ લાખ સુધીની મર્યાદામાં સહાય”બાગાયતી ઉપજની નિકાસ માટે હવાઈ ભાડું: ભાડા બિલના 25%, બિલ દીઠ વધુમાં વધુ ₹50,000 અને વર્ષે ₹10 લાખ, પાંચ વર્ષ સુધી.
નિકાસકાર તરીકે માન્ય ખેડૂતો, ખાનગી સંસ્થાઓ, FPO/FPC અને સહકારી મંડળીઓ માટે. એક ભાડા બિલ દાખલ કરો; વાર્ષિક કુલ ₹10 લાખ સુધી મર્યાદિત છે.
“હવાઇ માર્ગે બાગાયત પેદાશની નિકાશ માટેના નૂરમાં સહાય • વાહતુક બિલના ૨૫ ટકા, મહત્તમ રૂ. ૫૦,૦૦૦ ની મર્યાદામાં સહાય • વાર્ષિક મહત્તમ રૂ.૧૦.૦૦ લાખની મર્યાદામાં સહાય”નિકાસ માટેની બાગાયતી પેદાશનું ઇરેડિયેશન: ગુજરાત એગ્રોએ નક્કી કરેલા ચાર્જના 25%, નિકાસકાર દીઠ વર્ષે વધુમાં વધુ ₹2.50 લાખ.
નિકાસકાર તરીકે માન્ય ખેડૂતો, ખાનગી સંસ્થાઓ, FPO/FPC અને સહકારી મંડળીઓ માટે.
“નિકાસકારોને બાગાયતી પાકોની ઇરેડીએશન પ્રક્રિયા માટે સહાય • યુનિટ કોસ્ટ –ગુજરાત એગ્રો દ્વારા વખતોવખત નક્કી થતા ઇરેડીએશન પ્રક્રિયાના ભાવો/ખર્ચના ૨૫% વાર્ષિક મહત્તમ રૂ. ૨.૫૦ લાખ પ્રતિ લાભાર્થીની મર્યાદામાં”સ્વરોજગાર બાગાયત નર્સરી (500 ચો.મી. માટે માળખું ₹3 લાખ + સ્ટાર્ટર કિટ ₹50,000): ખર્ચના 65%, 200 થી 500 ચો.મી. માટે વધુમાં વધુ ₹2,27,500,, જીવનમાં એક વાર.
500 ચો.મી.થી ઓછા વિસ્તાર માટે પ્રમાણસર; આઈ-ખેડૂત પર નોંધાયેલી કંપનીઓનાં મંજૂર મોડલ.
“સ્વરોજગારલક્ષી બાગાયતી નર્સરી વિકાસ કાર્યક્રમ. • યુનિટ કોસ્ટ:- રૂ. ૩,૫૦,૦૦૦ / એકમ • નર્સરી સ્ટ્રક્ચર- રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦/એકમ (૫૦૦ ચો.મી વિસ્તાર માટે) • સ્ટાર્ટર કીટ: રૂ. ૫૦,૦૦૦/એકમ • સહાય: ખેડુતને ખર્ચના ૬૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૨,૨૭,૫૦૦/- બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”પ્રોજેક્ટમાં બારમાસી ફળ બાગ: વ્યક્તિગત ખેડૂતો અને ટ્રસ્ટ માટે ખર્ચના 50% (4 હેક્ટર સુધી), સાથે ખેતી કરતા FPO/સહકારી સભ્યો માટે 75% (50 હેક્ટર સુધી), MIDH-NHM ના પાક દીઠ એકમ ખર્ચ પર.
પ્રોજેક્ટ આધારિત, 2 હેક્ટર કે વધુ માટે (વ્યક્તિઓ અને ટ્રસ્ટ ફળ બાગ ભાગ માટે 4 હેક્ટર સુધી; સાથે ખેતી કરતા FPO/FPC/સહકારી સભ્યો 50 હેક્ટર સુધી), જીવનમાં એક વાર. ફળ બાગ ઘટક ફરજિયાત છે અને આઇટમ 2–7માંથી ઓછામાં ઓછી બે સાથે જોડવો પડે. એકમ ખર્ચ MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા મુજબ; ફળ બાગ સહાય પૂરું થયા પછી બે હપ્તામાં (60:40) ચૂકવાય છે, બીજો 90% છોડ જીવતા રહે તો.
“૧. બહુવર્ષાયુ ફળઝાડ વાવેતરમાં સહાય યુનિટ કોસ્ટ: રૂ. ૬૦.૦૦ લાખ ની મર્યાદામાં સહાય :- ➢ વ્યક્તિગત ખેડુત તથા ખેતીલાયક જમીન ધારણ કરેલ રજીસ્ટર્ડ ટ્રસ્ટ : ખર્ચના ૫૦ ટકા સહાય, મહત્તમ ૪ હે. ની મર્યાદામાં મળવાપાત્ર રહેશે. ➢ FPO, FPC, સહકારી મંડળીના સભાસદો સામુહિક રીતે ખેતી કરે તો તેઓને મહત્તમ ૫૦ હેક્ટરની મર્યાદામાં ખર્ચના ૭૫ ટકા સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”વેચેલા ઓઇલ-પામના તાજા ફળ ઝૂમખાંના દરેક ટન માટે, ₹8,500 અને ગોવા સમિતિના માસિક ભાવ વચ્ચેનો તફાવત તમને ચૂકવાય.
માત્ર કેન્દ્રની NMEO-ઑઇલ પામ યોજનામાં આવરી લેવાયેલા જિલ્લાઓમાં (પરિશિષ્ટ-1, 1 અને 30). તફાવત દર મહિનાના ગોવાના ભાવ પર આધાર રાખે છે, તેથી કોઈ રકમ બતાવી નથી.
“ફ્રેશ ફ્રુટ બંચીસ (FFB)ના ટેકાના ભાવ • ઓઇલપામ ફ્રેશ ફ્રુટ બંચીસ (FFB)ના ટેકાના ભાવ રૂ. ૮૫૦૦/- પ્રતિ મેટ્રીક ટન નક્કી થયેલ છે. • ઓઇલપામ ફ્રેશ ફ્રુટ બંચીસ (FFB) ના ટેકા ના ભાવ રૂ. ૮૫૦૦/- પ્રતિ મેટ્રીક ટન અને ગોવા રાજ્યની ઓઇલ પ્રામ અંગેની પ્રાઇસ ફીક્ષેશન કમીટી દ્વારા માસીક ધોરણે નક્કી થતા ઓઇલપામ ફ્રેશ ફ્રુટ બંચીસ (FFB)ના ભાવના તફાવતની રકમ જે તે જીલ્લાના ના.બા.નિ.શ્રી દ્વારા લાભાર્થી ખેડુત ને ચુકવવાની રહેશે.”હાઇ-ટેક નર્સરી: ખર્ચના વધુ 15%, મોટી નર્સરી (1–2 હેક્ટર) માટે હેક્ટરે ₹30 લાખ કે નાની (0.4–1 હેક્ટર) માટે હેક્ટરે ₹20 લાખ સુધી ગણાય.
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14). મોટી નર્સરીએ વર્ષે હેક્ટરદીઠ ઓછામાં ઓછા 50,000 પ્રમાણિત છોડ ઉછેરવા પડે, નાનીએ 25,000; છેલ્લા હપ્તાના 18 મહિનામાં NHB માન્યતા. નાની નર્સરી વધુમાં વધુ 1 હેક્ટરની હોય છે.
“૧. મોટી નર્સરી (૧ થી ૨ હે.) • મહત્તમ રૂ. 30.00 લાખ પ્રતિ હેક્ટર … ખાનગી ક્ષેત્રોને ખર્ચના 40 % સહાય … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય; ૨. નાની નર્સરી (૦.૪ થી ૧ હે. સુધી) • મહત્તમ રૂ. 20.00 લાખ પ્રતિ હેક્ટર … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”નવી ટિશ્યૂ-કલ્ચર લેબ (વર્ષે 25 લાખ છોડ): ખર્ચના વધુ 15%, ₹2.50 કરોડ સુધી ગણાય.
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14).
“૪. નવા ટીસ્યુકલ્ચર એકમની સ્થાપના • પ્રોજેક્ટ આધારિત મહત્તમ રૂ. 250 લાખ પ્રતિ 25 લાખ છોડની ઉત્પાદન ક્ષમતાવાળા પ્રોજેક્ટ માટે સહાય … ખાનગી ક્ષેત્રોના કિસ્સામાં 40 % credit linked back-ended સહાય … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”શાકભાજી અને મસાલા બીજ ઉત્પાદન (1–2 હેક્ટર): હેક્ટરે ₹50,000 (ખુલ્લું પરાગનયન) કે હેક્ટરે ₹1.80 લાખ (હાઇબ્રિડ) ના વધુ 15%.
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14).
“૬. શાકભાજી તથા મસાલા બીજ ઉત્પાદન અ) ઓપન પોલીનેટેડ ક્રોપ્સ (1 થી 2 હે.) • એકમ ખર્ચ રૂ. 50,000 પ્રતિ હેક્ટર … બ) હાઇબ્રીડ સીડ્સ (1 થી 2 હેક્ટર) • એકમ ખર્ચ રૂ. 1.80 લાખ પ્રતિ હેક્ટર … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”હેન્ડલિંગ, પ્રોસેસિંગ, પેકિંગ અને સંગ્રહ સાથે ગુણવત્તાયુક્ત બીજ અને વાવેતર સામગ્રી ઉત્પન્ન કરતું યુનિટ: ખર્ચના વધુ 15%, ₹3 કરોડ સુધી ગણાય.
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14).
“૮. નિયત થયેલા બાગાયતી પાકોના હેંડલિંગ, પ્રોસેસિંગ, પેકિંગ અને સંગ્રહ સહિત ગુણવત્તા યુક્ત બિયારણ અને વાવેતર સામગ્રીનું ઉત્પાદન એકમ • પ્રોજેક્ટ ખર્ચ રૂ. 300 લાખ પ્રતિ વર્ષ સુધી … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”નવા ફળ બાગ (ટપક વગર): પાક જૂથ માટે હેક્ટર દીઠ MIDH એકમ ખર્ચના વધુ 15% (સ્ટ્રોબેરી ₹2 લાખ, દ્રાક્ષ ₹3 લાખ, કેળના પીલા ₹1.10 લાખ, કેરી/જામફળ/દાડમ સામાન્ય અંતર ₹1.25 લાખ, પપૈયાં અને બીજાં ફળ ₹75,000 …), 2 હેક્ટર સુધી, બે હપ્તામાં (60:40).
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14). ડ્રેગન ફ્રૂટ, ખજૂર, બદામ કે અખરોટ માટે નહીં (કોઈ વધારાની સહાય છાપી નથી). 80% છોડ જીવતા રહે તો બીજો હપ્તો. સફરજનની હરોળો યાદીમાં નથી (ગુજરાતમાં ઉગાડાતાં નથી).
“B.2 નવા બગીચાઓ ઉભા કરવા (વિસ્તાર વધારવા માટે પ્રતિ લાભાર્થી મહત્તમ બે હેક્ટર વિસ્તાર માટે) … સામાન્ય વિસ્તારમાં ખર્ચના 40 % સહાય … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”ફૂલ, બીજ અને કંદ મસાલા અને સુગંધિત પાકો: હેક્ટર દીઠ MIDH એકમ ખર્ચના વધુ 15% (કટ ફૂલો ₹1.25 લાખ, કંદવાળાં ₹2.50 લાખ, છૂટાં ફૂલો ₹50,000, બીજ મસાલા ₹50,000, આદુ/હળદર/લસણ ₹1 લાખ, ઊંચા ખર્ચના સુગંધિત ₹1.25 લાખ, બીજા સુગંધિત ₹50,000), 2 હેક્ટર સુધી.
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14). બારમાસી મસાલા અને ઔષધીય પાક માટે કોઈ વધારાની સહાય છાપી નથી. આદુ/હળદર માટેનો રાજ્યનો અલગ GR (gj-adu-haldar-protsahan) જુદી યોજના છે.
“(IV) ફૂલોના વાવેતર માટે … (V) મસાલા પાકો … (VI) સુગંધિત અને ઔષધિય પાકો (લાભાર્થી દીઠ મહત્તમ બે હેક્ટરની મર્યાદામાં) … સામાન્ય વિસ્તારમાં ખર્ચના 40 % સહાય … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”MIDH હેઠળ જૂના બાગનું નવીનીકરણ: વધુ 15%, હેક્ટરે ₹10,000 (ટોપ-વર્કિંગ અને ખાલી જગ્યા પૂરવી) કે હેક્ટરે ₹40,000 (જંતુનાશક, ખાતર અને સિંચાઈ સામગ્રી) માંથી, 2 હેક્ટર સુધી.
આ માત્ર ખર્ચના રાજ્યના વધારાના 15% છે; MIDHનો હિસ્સો (35–50%) ગુજરાત બાગાયત મિશન મારફતે ચૂકવાય છે અને કેન્દ્રની MIDH નોંધમાં છે. રાજ્યની વધારાની સહાય મિશનના ચુકવણી હુકમ પછી જિલ્લો ચૂકવે છે (પરિશિષ્ટ-1, 13); જ્યાં મિશન પાસે ભંડોળ કે લક્ષ્યાંક ન હોય, ત્યાં HRT-2 ગેપ ફંડિંગ તરીકે બંને હિસ્સા ચૂકવી શકે છે (પરિશિષ્ટ-1, 12). કોઈ પણ શંકામાં MIDH-NHM માર્ગદર્શિકા નિર્ણય કરે છે (પરિશિષ્ટ-1, 14).
“B.3 જૂના બગીચાઓનું નવીનીકરણ/ નવસર્જન, કેનોપી મેનેજમેન્ટ … 2.ટોપ વર્કીંગ અને ગેપ ફીલીંગ એકમ ખર્ચ • રૂ. 0.10 લાખ પ્રતિ હેક્ટર 3.દવા, ખાતર અને ઇરીગેશન માટે ઇનપુટ ખર્ચ એકમ ખર્ચ • રૂ. 0.40 લાખ પ્રતિ હેક્ટર … રાજય સરકારશ્રીની વધારાની 15% પુરક સહાય”ટામેટાં, મરચાં અને બીજાં શાકભાજી માટે કામચલાઉ ટ્રેલીસ (કાચો માંડવો): હેક્ટરે ₹52,000 ના 75% (₹39,000), 0.10 થી 2 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર.
“યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૫૨૦૦૦ /હે. • ખર્ચના ૭૫ ટકા મુજબ મહત્તમ રૂ.૩૯,૦૦૦/હે. ની મર્યાદામાં સહાય”વેલાવાળાં શાકભાજી માટે અર્ધ-કાયમી માંડવો: હેક્ટરે ₹80,000 ના 75% (₹60,000), 0.10 થી 2 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર.
“યુનિટ કોસ્ટ- રૂ. ૮૦૦૦૦ / હે. • ખર્ચના ૭૫ ટકા મુજબ મહત્તમ રૂ.૬૦,૦૦૦/હે. ની મર્યાદામાં સહાય”વેલાવાળાં શાકભાજી માટે કાયમી માંડવો (સિમેન્ટ/લોખંડના થાંભલા): હેક્ટરે ₹1,60,000 ના 75% (₹1,20,000), 0.10 થી 2 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર.
“યુનિટ કોસ્ટ - રૂ. ૧૬૦૦૦૦/હે. • અનુ. જન જાતિના ખેડુતને ખર્ચના ૭૫% મુજબ મહત્તમ રૂ.૧.૨૦ લાખ/હે. ની મર્યાદામાં સહાય”મફત હાઇબ્રિડ શાકભાજી બિયારણ ઇનપુટ કિટ (કિટ દીઠ ₹2,000 સુધી, દર 0.10 હેક્ટરે એક કિટ, વધુમાં વધુ બે કિટ), બે વર્ષમાં એક વાર.
BPL, મહિલા, સીમાંત અને નાના ખેડૂતો પહેલાં પસંદ થાય છે.
“ઇનપુટ કીટની મહત્તમ કિંમત રૂ. ૨૦૦૦/કિટ રહેશે.”સરગવો (મોરિંગા): વાવેતર સામગ્રી — હેક્ટરે ₹8,000 ના 75% (₹6,000), 1 હેક્ટર સુધી.
“યુનિટ કોસ્ટ-રૂ.૮૦૦૦/ હેકટર સહાય:- ખર્ચના ૭૫% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૬૦૦૦/- પ્રતિ હેકટરની મર્યાદામાં સહાય”સરગવો (મોરિંગા): ખેતી ખર્ચ — હેક્ટરે ₹17,000 ના 75% (₹12,750), 1 હેક્ટર સુધી.
“યુનિટકોસ્ટ- રૂ. ૧૭,૦૦૦ /હેક્ટર • સહાય- ખર્ચના ૭૫% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૧૨,૭૫૦/- પ્રતિ હેકટરની મર્યાદામાં સહાય”ફળ પાકની કલમો, ટિશ્યુ-કલ્ચર છોડ અને રોપા: પાકના હેક્ટર દીઠ વાવેતર સામગ્રી ખર્ચના 90% (₹1,650–₹32,000), 4 હેક્ટર સુધી.
માત્ર NHB માન્ય, કૃષિ યુનિવર્સિટી કે વિભાગની નર્સરીમાંથી (ટિશ્યૂ કલ્ચર છોડ DBT માન્ય લેબ, GNFC, GSFCમાંથી) ખરીદેલા, દરેક ₹250 સુધીની કિંમતના છોડ માટે.
“પાક વાર નિયત કરવામાં આવેલ બહુવર્ષાયુ ફળપાકની કલમ/ ટીસ્યુકલ્ચર (રોપા) / નાળીયેરી તથા અન્ય ગૌણ ફળપાક માટે બીજથી તૈયાર કરવામાં આવેલ રોપા ઉપર થયેલ ખર્ચના મહત્તમ ૯૦% મુજબ સહાય.”બાગાયતી પાક માટે પાણીમાં ઓગળતું ખાતર: હેક્ટરે ₹20,000 ના 75% (₹15,000), 1 હેક્ટર સુધી.
“યુનિટ કોસ્ટ – રૂ. ૨૦૦૦૦/ હેકટર • સહાય- અનુ. જન જાતિના ખેડુત માટેખર્ચના ૭૫% મુજબ મહત્તમ રૂ. ૧૫૦૦૦/- પ્રતિ હેકટરની મર્યાદામાં સહાય.”ડ્રેગન ફ્રૂટ (કમલમ): હેક્ટરે ₹6,00,000 ના 75%, વધુમાં વધુ ₹4,50,000, 0.20 થી 1 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર — બે વર્ષમાં ચૂકવાય.
“યુનિટ કોસ્ટ:- રૂ. ૬,૦૦,૦૦૦/હે • સહાય: અનુ.જન જાતિના ખેડુતને ૭૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૪,૫૦,૦૦૦/- બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”ઘનિષ્ઠ કેરી: કલમ દીઠ ₹100 (હેક્ટરે ઓછામાં ઓછી 400 કલમ), હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹40,000, 0.10 થી 2 હેક્ટર.
મર્યાદા હેક્ટરદીઠ ₹40,000 છે; કેલ્ક્યુલેટર માત્ર 2-હેક્ટરની કુલ રકમ (₹80,000) લાગુ કરે છે. પહેલા વર્ષે આંતરપાકની રોપણ સામગ્રી: 50%, હેક્ટરદીઠ વધુમાં વધુ ₹10,000 (ઉમેર્યું નથી).
“આંબા પાકમાં કલમ દીઠ મહત્તમ રૂ. ૧૦૦/- અથવા પ્રતિ કલમ ખરેખર થયેલ ખર્ચ બે માંથી જે ઓછું હોય તે ધ્યાને લઇ મહત્તમ રૂ. ૦.૪૦ લાખ પ્રતિ હેક્ટર સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”ઘનિષ્ઠ જામફળ: કલમ કે ટિશ્યૂ છોડ દીઠ ₹80 (હેક્ટરે ઓછામાં ઓછા 555), હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹44,000, 0.10 થી 2 હેક્ટર.
મર્યાદા હેક્ટરદીઠ ₹44,000 છે; કેલ્ક્યુલેટર માત્ર 2-હેક્ટરની કુલ રકમ (₹88,000) લાગુ કરે છે.
“જામફળ પાકમાં કલમ/ ટીસ્યુ રોપા દીઠ મહત્તમ રૂ. ૮૦/- અથવા પ્રતિ કલમ/ ટીસ્યુ રોપા દીઠ ખરેખર થયેલ ખર્ચ બે માંથી જે ઓછું હોય તે ધ્યાને લઇ મહત્તમ રૂ. ૦.૪૪ લાખ પ્રતિ હેક્ટર સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”કેળના ટિશ્યુ-કલ્ચર છોડ: છોડ દીઠ ₹5 (હેક્ટરે ઓછામાં ઓછા 3,000), વધુમાં વધુ ₹15,000, 0.10 થી 1 હેક્ટર, બે વર્ષમાં એક વાર.
માત્ર એવા ખેડૂતો માટે જેમણે વિભાગની બીજી યોજનાઓ હેઠળ મળતો કેળનો વિસ્તાર પૂરો વાપરી લીધો હોય.
“કેળપાકના ટીસ્યુકલ્ચર રોપા દીઠ મહત્તમ રૂ.૫/- સહાય ધ્યાને લઇ મહત્તમ રૂ. ૦.૧૫ લાખ પ્રતિ હેક્ટર બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”સ્વરોજગાર બાગાયત નર્સરી (200–500 ચો.મી. માળખું ₹3,00,000 + સ્ટાર્ટર કિટ ₹50,000): 75%, જીવનમાં એક વાર વધુમાં વધુ ₹2,62,500,.
“યુનિટ કોસ્ટ:- રૂ. ૩,૫૦,૦૦૦ / એકમ … સહાય: અનુ.જન જાતિના ખેડુતને ૭૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૨,૬૨,૫૦૦/- બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”પપૈયાં: છોડ દીઠ ₹5 (હેક્ટરે ઓછામાં ઓછા 3,000), વધુમાં વધુ ₹15,000, 0.10 થી 1 હેક્ટર, બે વર્ષમાં એક વાર.
“પપૈયા પાકના રોપા દીઠ મહત્તમ રૂ.૫/- સહાય ધ્યાને લઇ મહત્તમ રૂ. ૦.૧૫ લાખ પ્રતિ હેક્ટર બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”30 વર્ષથી જૂના કેરી બાગનું નવીનીકરણ (છટણી, ખાલી જગ્યા પૂરવી, જીવાત અને પોષણ વ્યવસ્થાપન): હેક્ટરે ₹80,000 ના 75% (₹60,000), 0.10 થી 2 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર.
“એકમ ખર્ચ – મહત્તમ રૂ. ૮૦,૦૦૦/હેકટર … ખર્ચના ૭૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૬૦,૦૦૦/હેકટર બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”20 વર્ષથી જૂના લીંબુ બાગનું નવીનીકરણ: હેક્ટરે ₹50,000 ના 75% (₹37,500), 0.10 થી 2 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર.
“એકમ ખર્ચ – મહત્તમ રૂ. ૫૦,૦૦૦/હેકટર … ખર્ચના ૭૫% અથવા મહત્તમ રૂ. ૩૭,૫૦૦/હેકટર બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”પાક, લૂમ અને ફળ ઢાંકણ: 75% સહાય, હેક્ટરે શાકભાજી માટે ₹50,000 સુધી, કેળાં/પપૈયાં માટે ₹20,000, દાડમ/ખજૂર અને ફળ ઢાંકણ માટે ₹35,000 ના ખર્ચ પર; 0.10 થી 2 હેક્ટર, જીવનમાં એક વાર.
“ખર્ચના ૭૫% કે મહત્તમ રૂ.૩૭,૫૦૦/-પ્રતિ હેકટરની મર્યાદામાં … રૂ.૧૫,૦૦૦/- … રૂ.૨૬,૨૫૦/- … રૂ.૨૬,૨૫૦/-પ્રતિ હેકટરની મર્યાદામાં, બે માંથી જે ઓછું હોય તે સહાય મળવાપાત્ર રહેશે.”વિભાગની નર્સરીઓ અને સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સમાંથી કલમો, રોપા અને બીજી વાવેતર સામગ્રી: કિંમતના 75%, વર્ષમાં એક વાર વધુમાં વધુ ₹7,500, (કાઉન્ટર પર જ બાદ થાય).
“નર્સરી/સી.ઓ.ઈ.ખાતે ઉત્પાદીત થતા કલમ/રોપા/ધરૂ/અન્ય બાગાયતી પ્લાન્ટીંગ મટીરીયલ્સમાં નક્કી કરેલ ભાવના ૭૫% અથવા મહત્તમ રૂ.૭૫૦૦/- ની મર્યાદામાં એટસોર્સ સહાય ચુકવવાની રહેશે.”પ્રોજેક્ટ ગામોમાં 0.10–5 હેક્ટરવાળા ખેડૂતો: ખાડા, વાવેતર, છોડ સંરક્ષણ, ખાલી જગ્યા પૂરવા અને ખાતર માટે પરિશિષ્ટ-A ની હેક્ટર દીઠ પૂરી રકમ (ખરેખર ખર્ચથી ક્યારેય વધુ નહીં), 3 વર્ષમાં.
માત્ર 7,201 પ્રોજેક્ટ ગામોમાં (PoCRA તબક્કો-2), 21 જિલ્લાઓમાં (છત્રપતિ સંભાજીનગર, બીડ, જાલના, પરભણી, ધારાશિવ, લાતૂર, નાંદેડ, નાગપુર, ભંડારા, ગોંદિયા, ચંદ્રપુર, ગઢચિરોલી, હિંગોલી, અમરાવતી, અકોલા, વાશિમ, યવતમાળ, બુલઢાણા, વર્ધા, જળગાંવ, નાશિક). જમીન તૈયાર કરવી, ખાડા ભરવા, આંતરખેડ અને વાડ ખેડૂતના પોતાના ખર્ચે (કલમ 3.3 अ). MGNREGAની મજૂરી કે સામગ્રીના દર બદલાય ત્યારે દર સુધારાય છે (3.10). માત્ર વ્યક્તિગત ખેડૂતો, સંસ્થાઓ નહીં (2.1); બીજી યોજના હેઠળ પહેલેથી વાવેલો વિસ્તાર 5 હેક્ટરમાંથી બાદ થાય છે (2.5). આ રાજ્યવ્યાપી ભાઉસાહેબ ફુંડકર ફળ બાગ યોજનાથી અલગ છે, જેની 2023-24ની માર્ગદર્શિકા તે અનુસરે છે (3.1).
“ब. प्रकल्प अनुदानीत बाबी / कामे — १. खड्डे खोदणे. २. कलमे लागवड करणे. ३. पीक संरक्षण करणे ४. नांग्या भरणे. ५. रासायनिक/सेंद्रिय खते — 100 % नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प”શેતૂર વાવેતર: એકરે ₹60,000 ના 75% (SC/ST 90%) — એકરે ₹45,000 કે ₹54,000.
શેતૂર માટે સિંચાઈ સાથે ઓછામાં ઓછી 0.40 હેક્ટર મધ્યમથી ભારે, સારા નિતારવાળી જમીન જોઈએ (निकष 3–5). માત્ર 7,201 પ્રોજેક્ટ ગામોમાં (PoCRA તબક્કો-2), 21 જિલ્લાઓમાં (છત્રપતિ સંભાજીનગર, બીડ, જાલના, પરભણી, ધારાશિવ, લાતૂર, નાંદેડ, નાગપુર, ભંડારા, ગોંદિયા, ચંદ્રપુર, ગઢચિરોલી, હિંગોલી, અમરાવતી, અકોલા, વાશિમ, યવતમાળ, બુલઢાણા, વર્ધા, જળગાંવ, નાશિક). સામાન્ય ખેડૂતો 75%, SC અને ST ખેડૂતો 90% — ધોરણ કે ખરેખર ખર્ચ, બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તેના. પરિવાર દીઠ એક વ્યક્તિ, 5 હેક્ટર સુધીની જમીન, અને બીજી સરકારી યોજનામાંથી રેશમ માટે સહાય લીધી હોય તો નહીં. ઓછામાં ઓછાં 5 વર્ષ રેશમ ઉછેર ચાલુ રાખવો પડશે.
“तुती लागवड — प्रति एकर — ६०,००० — ४५,००० (७५%) — ५४,००० (९०%)”એકમ ખર્ચના 40–50%, ટપક વગર હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹30,000–₹50,000 અથવા ટપક સાથે ₹40,000–₹80,000 (સામાન્ય, ઘનિષ્ઠ કે અતિ-ઘનિષ્ઠ વાવેતર), ¼ થી 4 હેક્ટર માટે.
હેક્ટરદીઠ એકમ ખર્ચ: સામાન્ય ₹60,000 (ટપક સાથે ₹1,00,000), ઘનિષ્ઠ ₹1,00,000 (₹1,50,000), અતિ-ઘનિષ્ઠ ₹1,25,000 (₹2,00,000). કોષ્ટક સામાન્ય અંતર માટે 40–50% અને બીજા માટે 40% છાપે છે; તમારો ખર્ચ દાખલ કરો ત્યારે અમે 40% ગણીએ છીએ જેથી ક્યારેય વધારે ન બતાવીએ. યોજના પત્રક તારીખ વગરનું છે (2019 ફાઇલ); 2026-27નું બજેટ યોજના માટે ભંડોળ આપે છે, પણ હાલના દર જિલ્લા કચેરી પાસે ચકાસો.
“निर्धारित मापदण्ड अनुसार 40-50 प्रतिशत अनुदान सहायता 60:20:20 के अनुपात में तीन वर्षो में देय है ।”એકમ ખર્ચના 50%, બીજ મસાલા માટે હેક્ટરે વધુમાં વધુ ₹10,000 અથવા મૂળ અને કંદ મસાલા (હળદર, આદુ, લસણ) માટે હેક્ટરે ₹50,000, 0.25 થી 2 હેક્ટર માટે.
પુસ્તિકા એકમ ખર્ચ છાપતી નથી; મહત્તમ મર્યાદામાં તેના 50% જોવા માટે તમારો ખર્ચ દાખલ કરો. પુસ્તિકા તારીખ વગરની છે (2019 ફાઇલ); 2026-27નું બજેટ યોજના માટે ભંડોળ આપે છે, પણ હાલના દર જિલ્લા કચેરી પાસે ચકાસો.
“उन्नत/संकर मसाला फसल के क्षेत्र विस्तार के लिये इकाई लागत का 50 प्रतिशत बीज वाली फसल हेतु अधिकतम रूपये10000/- प्रति हेक्टेयर तथा जड़ एवं कंद/प्रकंद वाली फसलों जैसे- हल्दी, अदरक, लहसुन के लिये अधिकतम रूपये 50,000/- प्रति हेक्टेयर अनुदान दिये जाने का प्रावधान है । योजना में एक कृषक को 0.25 हेक्टेयर से लेकर 2.00 हेक्टेयर तक का लाभ दिया जा सकता है ।”ફળ બાગની વાડ માટે હેક્ટરે ₹1,08,970 ના 50% — હેક્ટરે ₹54,485 સુધી, 1 થી 2 હેક્ટર માટે.
વિભાગની સામુદાયિક વાડ યોજના હેઠળ પહેલેથી સહાય મેળવનાર ખેડૂતો માટે નહીં (કલમ 9). ઓછામાં ઓછો વિસ્તાર 1 હેક્ટર છે (કલમ 7(3)).
“फेंसिंग | हेक्टेयर | 1.08970 | 0.54485 | 50%”ફળ ઝાડ વાવવા હેક્ટરે ₹43,750 ના 25% — હેક્ટરે આશરે ₹10,938, 1 થી 2 હેક્ટર માટે.
“फल पौध रोपण | हेक्टेयर | 0.4375 | 0.10938 | 25%”નવા ફળ બાગમાં આંતરપાક તરીકે ઉગાડેલાં શાકભાજી માટે હેક્ટરે પૂરા ₹30,000, 1 થી 2 હેક્ટર માટે.
“फलोद्यानों में अंतरवर्तीय फसल के रूप में सब्जी फसलों का रोपण | हेक्टेयर | 0.3000 | 0.3000 | 100%”પ્રતિ હેક્ટર બિયારણની કિંમતના 40%, વધુમાં વધુ હળદર માટે ₹46,000 (2,500 કિલો બિયારણ) અથવા આદુ માટે ₹48,800 (1,500 કિલો બિયારણ), 0.25 થી 2 હેક્ટર માટે.
“हल्दी बीज (2500 कि.ग्रा.) — आदान की कीमत का 40% अथवा रू. 46,000/- जो भी कम हो। अदरक बीज (1500 कि.ग्रा.) — आदान की कीमत का 40% अथवा रू. 48,800/- जो भी कम हो।”જૈવિક ખાતર કે સૂક્ષ્મ પોષક તત્વો માટે ₹500 અને છોડ સંરક્ષણ રસાયણો માટે ₹500 — કુલ હેક્ટરે ₹1,000.
આ લાઇસન્સવાળા વેચનારાઓ પાસેથી ખરીદો; ચુકવણી પહેલાં બિલ ચકાસાય છે (કલમ 11(4)).
“जैव उर्वरक/सूक्ष्म तत्व 500/- ; पौध संरक्षण रसायन 500/-”0.40 હેક્ટર માટે 800 કિલો બટાકા બીજનો ખર્ચ, ₹40,000 સુધી ચૂકવાય.
કોષ્ટક મહત્તમ સબસિડી છાપે છે; તેનાથી વધુ ભાવનું બિયારણ ખેડૂત ભરે છે (કલમ 10(2)).
“0.40 हेक्टेयर हेतु फसल प्रदर्शन पर विभिन्न घटकों में देय अधिकतम अनुदान … आलू बीज (800 कि.ग्रा.) 40,000/-”જૈવિક ખાતર કે સૂક્ષ્મ પોષક તત્વો માટે ₹500 સુધી અને છોડ સંરક્ષણ રસાયણો માટે ₹500 — કુલ ₹1,000.
“जैव उर्वरक/सूक्ष्म तत्व 500/- ; पौध संरक्षण रसायन 500/-”નાળિયેરીના રોપા: ₹85 ના 75% (છોડ દીઠ ₹63.75), લાભાર્થી દીઠ 5 થી 712 છોડ.
ઓછામાં ઓછા 5 છોડ. 2026-27 ના ઓનલાઇન અરજી પાના પર ઊંચો એકમ ખર્ચ છાપ્યો છે (₹115: ₹100 ઉત્પાદન + ₹15 વાહનવ્યવહાર; 75% = ₹86.25); હુકમ સુધરે ત્યાં સુધી અમે મંજૂરી હુકમના ₹85 / ₹63.75 બતાવીએ છીએ, જેથી આંકડો ક્યારેય વધારે ન બતાવાય.
“नारियल के पौधा की इकाई लागत 85.00 रूपये (उत्पादन व्यय 70.00 रूपये एवं जिला परिवहन व्यय 15.00 रूपये) है। इकाई लागत 85.00 रूपये प्रति पौधा पर 75 प्रतिशत सहायतानुदान यानि 63.75 रूपये देय होगा। … एक लाभार्थी को न्यूनतम 5 तथा अधिकतम 712 पौधा (प्रति हेक्टेयर 178 पौधा) अनुदानित दर पर उपलब्ध कराया जायेगा।”બીજ મસાલા: હેક્ટરે ₹50,000 ના 40% (હેક્ટરે ₹20,000), 2 હેક્ટર સુધી.
ઓછામાં ઓછું 0.25 એકર (0.10 હેક્ટર), વધુમાં વધુ 5 એકર (2 હેક્ટર) (ફકરો 8). જમીન વિહોણા અને ભાડૂઆત ખેડૂતો કરાર સાથે અરજી કરી શકે છે. દર MIDHની અમલીકરણ માર્ગદર્શિકા 2025, અનુસરે છે પણ આ રાજ્યના ભંડોળવાળી યોજના છે.
“बीज मसाला फसलों हेतु लागत 50,000.00 रूपये प्रति हेक्टेयर की दर से निर्धारित है, जिसका 40 प्रतिशत अर्थात् 20,000.00 रूपये प्रति हेक्टेयर की दर से अधिकतम 2 हेक्टेयर के लिये इनपुट उपादानों हेतु फसल के भौतिक सत्यापन पश्चात्, एक किस्त में अनुदान दिया जायेगा।”જામફળ, લીંબુ, એપલ બોર, બીલી, ફણસ, પપૈયાં, આમળાં, દાડમ કે સુગંધિત છોડ: એકરે ₹1,00,000 સહાય, 10 એકર સુધી.
સહાયમાં રોપણ સામગ્રી, ખેતરની તૈયારી, છાણિયું ખાતર અને પોષક તત્ત્વો, જંતુનાશકો, સિંચાઈ અને વાડ, વત્તા આવક વગરનાં શરૂઆતનાં વર્ષો માટે ટેકો આવરી લેવાય છે (ફકરો 5). ક્લસ્ટર એક મહેસૂલી ગામમાં 25 એકરના હોય છે (ડ્રેગન ફ્રૂટ માટે 15 એકર) (ફકરો 7); ખેડૂત દીઠ 0.25 થી 10 એકર (ફકરો 8). બે હપ્તામાં, 65:35ના પ્રમાણમાં ચૂકવાય છે; બીજા માટે 75% છોડ જીવતા રહેવા જોઈએ (ફકરો 13). શ્રેણી ક્વોટા 78.537 : 20 : 1.463 (સામાન્ય : SC : ST) મુજબ પસંદગી, 30% મહિલાઓ સાથે (ફકરો 16).
“योजना अन्तर्गत क्लस्टर निर्माण हेतु चयनित फसल यथा–अमरूद, नींबू, एप्पल बेर, बेल, कटहल, पपीता, आंवला, अनार एवं सुगंधित पौधा (तुलसी, लेमनग्रास, पामारोजा एवं जावा सिट्रोनेला) हेतु अनुदान की राशि 1.00 लाख रूपये प्रति एकड़ … दिया जाएगा।”ડ્રેગન ફ્રૂટ: એકરે ₹2,00,000 સહાય, 10 એકર સુધી.
સહાયમાં રોપણ સામગ્રી, ખેતરની તૈયારી, છાણિયું ખાતર અને પોષક તત્ત્વો, જંતુનાશકો, સિંચાઈ અને વાડ, વત્તા આવક વગરનાં શરૂઆતનાં વર્ષો માટે ટેકો આવરી લેવાય છે (ફકરો 5). ક્લસ્ટર એક મહેસૂલી ગામમાં 25 એકરના હોય છે (ડ્રેગન ફ્રૂટ માટે 15 એકર) (ફકરો 7); ખેડૂત દીઠ 0.25 થી 10 એકર (ફકરો 8). બે હપ્તામાં, 65:35ના પ્રમાણમાં ચૂકવાય છે; બીજા માટે 75% છોડ જીવતા રહેવા જોઈએ (ફકરો 13). શ્રેણી ક્વોટા 78.537 : 20 : 1.463 (સામાન્ય : SC : ST) મુજબ પસંદગી, 30% મહિલાઓ સાથે (ફકરો 16).
“एवं ड्रैगन फ्रूट हेतु अनुदान की राशि 2.00 लाख रूपये प्रति एकड़ दिया जाएगा।”બરેજામાં પાન: 100 ચો.મી. (0.01 હેક્ટર) માટે ખેડૂત દીઠ ₹11,750.
2026-27ની ફાળવણી 2,79,600 ચો.મી. આવરી લે છે — 2025-26ના લક્ષ્યાંક સામે મેળવેલો વિસ્તાર (ફકરો 3); બીજી શરતો મૂળ હુકમ નં. 53 તારીખ 02.06.2025ની છે (ફકરો 8), જે અમે આર્કાઇવ કર્યો નથી.
“पान विकास योजनान्तर्गत बरेजा में पान की खेती हेतु प्रति कृषक 100 वर्गमीटर (0.01 हे0) के लिए 11750.00 (ग्यारह हजार सात सौ पचास) रूपये मात्र का अनुदान प्रखण्ड उद्यान पदाधिकारी के भौतिक सत्यापनोपरांत संबंधित जिला उद्यान पदाधिकारी के द्वारा जांचोपरान्त भुगतान किया जायेगा।”હાઇબ્રિડ, વધુ ઉત્પાદન આપતા અને ખુલ્લા પરાગનયનવાળા શાકભાજીના બીજ તમને 75% ઓછા ભાવે વેચાય છે.
સ્થિતિ અજાણ: નિયામકની કચેરીનું FAQ તારીખ વગરનું છે (ફાઇલનું નામ 2025) અને આ યોજનાનું નામ આપતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. આ વર્ષે તે ચાલે છે કે નહીં તે જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(i) 75% subsidy sale of hybrid, HYV and OP quality vegetable seeds.”દૂધી અને બીજા વેલા માટે ટ્રેલીસ, ખેડૂત દીઠ 200 ચો.મી. સુધી, પૂરેપૂરો ખર્ચ ચૂકવાય.
સ્થિતિ અજાણ: નિયામકની કચેરીનું FAQ તારીખ વગરનું છે (ફાઇલનું નામ 2025) અને આ યોજનાનું નામ આપતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. આ વર્ષે તે ચાલે છે કે નહીં તે જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(iii) 100% assistance limited to 200 sqm per beneficiary in trellis making.”ફૂલોની વાવેતર સામગ્રી તમને અડધી કિંમતે વેચાય.
સ્થિતિ અજાણ: નિયામકની કચેરીનું FAQ તારીખ વગરનું છે (ફાઇલનું નામ 2025) અને આ યોજનાનું નામ આપતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. આ વર્ષે તે ચાલે છે કે નહીં તે જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(i) 50% subsidy on sale of flower planting materials.”ફળની વાવેતર સામગ્રી અડધી કિંમતે; જૂના લીંબુ વર્ગના બાગને નવજીવન આપવા ઇનપુટ.
ખાટાં ફળ (સાઇટ્રસ) પુનર્જીવનની સહાય રોપણ સામગ્રી અને ઇનપુટ રૂપે અપાય છે; FAQ તેનો કોઈ દર છાપતું નથી, તેથી માત્ર 50% રોપણ સામગ્રી સબસિડી બતાવી છે. સ્થિતિ અજાણ: નિયામકની કચેરીનું FAQ તારીખ વગરનું છે (ફાઇલનું નામ 2025) અને આ યોજનાનું નામ આપતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. આ વર્ષે તે ચાલે છે કે નહીં તે જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(i) 50% subsidy sale of planting materials. (ii) Planting materials and input assistance for citrus rejuvenation programme.”ચાના હેક્ટર દીઠ ₹10,000, એક વાર ચૂકવાય, 2 હેક્ટર સુધી ધરાવતા ઉગાડનારાઓ માટે.
2-હેક્ટરની મર્યાદા પ્ર.4માંની પાત્રતાની મહત્તમ મર્યાદા છે (2 હેક્ટર સુધીની જમીન), તેથી અમે વધુમાં વધુ 2 હેક્ટર ગણીએ છીએ. સ્થિતિ અજાણ: નિયામકની કચેરીનું FAQ તારીખ વગરનું છે (ફાઇલનું નામ 2025) અને આ યોજનાનું નામ આપતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. આ વર્ષે તે ચાલે છે કે નહીં તે જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(ii) One-time financial assistance @ ₹10000/- per hectare.”જૈવિક ખાતર, જૈવિક જંતુનાશકો, છોડ સંરક્ષણ સાધનો, બ્રશ કટર અને ચા કાપણી યંત્રોની અડધી કિંમત.
સ્થિતિ અજાણ: નિયામકની કચેરીનું FAQ તારીખ વગરનું છે (ફાઇલનું નામ 2025) અને આ યોજનાનું નામ આપતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. આ વર્ષે તે ચાલે છે કે નહીં તે જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“(iii) 50% subsidy on bio-fertilizers, bio-pesticides, bio-fungicides, plant protection equipments, brush cutters, harvesters’ etc.”નુકસાન પામેલી દરેક એલચી ગાંઠ કે મકાઈ ડોડા માટે ₹10; ડાંગર, મિલેટ, બટાકા, ફળ, શાકભાજી, આદુ અને યાદીમાંના બીજા પાક માટે, નુકસાન પામેલો વિસ્તાર બજાર મૂલ્ય પર ચૂકવાય છે.
સ્થિતિ અજાણ: 2023નું જાહેરનામું કોઈ અંતિમ તારીખ ધરાવતું નથી અને કહે છે કે દર દર વર્ષે 5% વધે છે, 1 જાન્યુઆરી 2024,થી, પણ ચુકવણીની ખાતરી કરતો 2025-26 કે 2026-27નો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન અમને મળી નથી. અમે 2023ના મૂળ દર બતાવીએ છીએ, જે હાલ ચૂકવાતા દર કરતાં ઓછા હોઈ શકે.
“II. The rates of Ex-gratia payment for crop depredation/damaged: (i) Cardamom No. of rhizomes @ ₹ 10/- each (ii) Maize No. of cobs @ ₹ 10/- each (iii) Paddy Area damaged Assessment based on market value”નવા નાળિયેર વાવેતરના 0.20 થી 1 હેક્ટર માટે, દરેક વર્ગના ખેડૂતને હેક્ટરે ₹9,225 (₹75 પર 123 રોપાનો ખર્ચ).
સહાય રોકડ નહીં, રોપા રૂપે અપાય છે; વિસ્તાર ઓછામાં ઓછો 0.20 હેક્ટર હોવો જોઈએ (પા.3), અને આ મેળવનાર ખેડૂતને CDB, MGNREGA કે બીજી યોજનાઓમાંથી નાળિયેર વિસ્તાર-વધારાની સબસિડી મળી શકતી નથી (વિભાગ 7, આઇટમ 5). આ 2023-24ની માર્ગદર્શિકા છે, સદર 2401-00-111-0-08, હેઠળ, જેમાં 2026-27ની કોઈ ફાળવણી નથી; વિભાગનું હાલનું “રાજ્ય ક્ષેત્રની યોજનાઓ” પાનું હજી આ કાર્યક્રમને સર્વગ્રાહી બાગાયત વિકાસ હેઠળ બતાવે છે, પણ ચાલુ વર્ષનો કોઈ હુકમ મળ્યો નથી, તેથી સ્થિતિ અજાણ છે.
“ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ತೆಂಗಿನ ಪ್ರದೇಶ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ರೂ.31,966.59ಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ರೈತರಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ರೂ.9225.00ಗಳ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ರೈತರು ರೂ.22741.59ಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ.”નવો કાળાં મરીનો બાગ સ્થાપવા હેક્ટરે ₹17,000 (વાવેતર સામગ્રી, સામગ્રી અને છોડ સંરક્ષણ).
માત્ર AIMS પોર્ટલ પર નોંધાયેલા, એ વિસ્તારના જમીન રેકોર્ડ ધરાવતા નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે.
“The estimated cost for the establishment of one hectare of pepper garden is Rs 40000/- by the internal estimation conducted by the department. An assistance to the tune of Rs. 17000 per hectare can be given for planting materials, critical inputs needed during their planting, prophylactic pest and disease management practices at the time of planting etc.”હેક્ટરે ₹40,000 સુધીની જાયફળની કલમો (કલમ દીઠ વધુમાં વધુ ₹250, કે તેનો ખરેખર ખર્ચ જો ઓછો હોય).
માત્ર AIMS પોર્ટલ પર નોંધાયેલા, એ વિસ્તારના જમીન રેકોર્ડ ધરાવતા નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે. રોપણ સામગ્રી 100% સહાયથી અપાય છે; દરેક કલમ ₹250 કે તેનો ખરેખર ખર્ચ, બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તે મુજબ ચૂકવાય છે.
“It is sanctioned to establish nutmeg in an area of 292.85765 ha with a financial outlay of Rs.117.14306 lakh with financial assistance @ 40000/Ha. … The maximum rate of assistance per grafts shall be Rs. 250.00 or the actual cost of it whichever is less.”નાળિયેરીના બાગમાં આંતરપાક તરીકે ઉગાડવા હેક્ટર દીઠ ₹13,750 સુધીની લવિંગની વાવેતર સામગ્રી.
માત્ર AIMS પોર્ટલ પર નોંધાયેલા, એ વિસ્તારના જમીન રેકોર્ડ ધરાવતા નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે.
“Cost of planting materials at a maximum rate of Rs.13,750 per hectare is admissible under this scheme component.”આદુ કે હળદર માટે હેક્ટરે ₹15,000 — વાવેતર સામગ્રી, ચૂનો, કમ્પોસ્ટ, જૈવિક ખાતર અને જૈવિક નિયંત્રણ એજન્ટ.
માત્ર AIMS પોર્ટલ પર નોંધાયેલા, એ વિસ્તારના જમીન રેકોર્ડ ધરાવતા નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે.
“An assistance of Rs. 15,000/- per hectare is sanctioned for planting materials, lime, compost/farm yard manure, wood ash, bio fertilizers and bio control agents.”કેરાગ્રામમમાં કાપીને દૂર કરેલા દરેક રોગી, જૂના કે ઘરડા નાળિયેર ઝાડ માટે ₹1,000.
કેરાગ્રામમ સહાય માત્ર 40 કેરાગ્રામમ ક્લસ્ટર (દરેક 100 હેક્ટર)માં છે, જે 2026-27 માટે જાહેર થયાં છે; તમારી પંચાયત તેમાંની એક છે કે નહીં તે તમારા કૃષિ ભવનને પૂછો. ઝાડ દીઠના ઘટકો કુલ મળીને હેક્ટરદીઠ ₹19,200 સુધી મર્યાદિત છે.
“Cut & removal of disease affected, old and senile palms ₹1000 per palm”દૂર કરેલાં ઝાડની જગ્યાએ વાવેલા દરેક સારી ગુણવત્તાના નાળિયેર રોપા માટે ₹60.
કેરાગ્રામમ સહાય માત્ર 40 કેરાગ્રામમ ક્લસ્ટર (દરેક 100 હેક્ટર)માં છે, જે 2026-27 માટે જાહેર થયાં છે; તમારી પંચાયત તેમાંની એક છે કે નહીં તે તમારા કૃષિ ભવનને પૂછો. ઝાડ દીઠના ઘટકો કુલ મળીને હેક્ટરદીઠ ₹19,200 સુધી મર્યાદિત છે.
“Replanting with good quality seedlings 50 ₹60/ seedling”રાજ્યવ્યાપી કેરા રક્ષા વારમ અભિયાનમાં ટોચની સફાઈ અને જીવાત નિયંત્રણ માટે ઝાડ દીઠ ₹75 (જંતુનાશક કે જૈવિક જંતુનાશક માટે ₹25 અને ચડવાનો ચાર્જ ₹50).
માત્ર કેરાગ્રામમમાં નહીં, આખા કેરળમાં ચાલે છે; 12.84 લાખ ઝાડનો લક્ષ્યાંક છે, 2026-27,માં, વધુ જીવાત અને રોગવાળા વિસ્તારોને અગ્રતા સાથે. ઝાડનાં થાળાં માટે લીલા પડવાશનું બીજ પણ અપાય છે (ઝાડ દીઠ ₹6.25).
“For this, an amount of ₹75.00 per palm is given, which includes ₹ 25/- for the cost of PPC/Bio pesticide and ₹50/- as a climbing charge.”પહાડોમાં ઑફ-સીઝન શાકભાજી: હેક્ટરે ₹50,000 ના 75%, 1 હેક્ટર સુધી — વધુમાં વધુ ₹37,500.
સ્થિતિ અજાણ: વિભાગનું કોષ્ટક તારીખ વગરનું છે અને આ આઇટમનું નામ આપતો ચાલુ વર્ષનો કોઈ હુકમ મળ્યો નથી. આ વર્ષે તે ખુલ્લું છે કે નહીં તે તમારા જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“उत्तराखण्ड में बेमौसमी सब्जी उत्पादन — उत्तराखण्ड के पर्वतीय क्षेत्रों में बेमौसमी सब्जी उत्पादन को बढ़ावा देने हेतु राजसहायता। — रू0 50,000 प्रति है0 का 75% — 01 है0”સારી ગુણવત્તાનાં લાલ મરચાંના દરેક ક્વિન્ટલ માટે ₹700.
કોષ્ટક જથ્થાની કોઈ ઉપલી મર્યાદા છાપતું નથી. સ્થિતિ અજાણ: વિભાગનું કોષ્ટક તારીખ વગરનું છે અને આ આઇટમનું નામ આપતો ચાલુ વર્ષનો કોઈ હુકમ મળ્યો નથી. આ વર્ષે તે ખુલ્લું છે કે નહીં તે તમારા જિલ્લા બાગાયત અધિકારીને પૂછો.
“मसाला मिर्च को प्रोत्साहन देने हेतु योजना — प्रदेश में उच्च गुणवत्तायुक्त मसाला मिर्च (लाल मिर्च) की खेती को बढ़ावा देने हेतु कृषकों को प्रोत्साहन राशि देना — प्रोत्साहन राशि रु0 700 प्रति कु0”આવરણ હેઠળ કાર્નેશન કે જરબેરાની વાવેતર સામગ્રી અને ખેતી: ખર્ચના 50%, 4,000 ચો.મી. સુધી (ધોરણ ₹610/ચો.મી.).
સ્થિતિ અજાણ: બાગાયત વિભાગ તેના યોજના પાના પર હજી આ માર્ગદર્શિકાની લિંક આપે છે, પણ તે 2018-19 / 2019-20ની છે અને યોજનાનું નામ આપતો ચાલુ વર્ષનો કોઈ હુકમ કે બજેટ લાઇન મળી નથી. આ વર્ષે તેને ભંડોળ મળ્યું છે કે નહીં તે તમારા બાગાયત વિકાસ અધિકારીને પૂછો.
“Cost of planting material & cultivation of Carnation & Gerbera under poly house/shade net house — Rs. 610/sqm — 50% of cost limited to 4000 sqm per beneficiary”ફળ બાગના નવીનીકરણ ખર્ચના 50%, હેક્ટરે ₹6 લાખ સુધી (અંદાજ હેક્ટરે ₹12 લાખ = 20 કનાલ).
છાપેલો અંદાજ સફરજન માટે છે (ટૉપ-વર્કિંગ, કલમ, કનાલ દીઠ 20 છોડથી ખાલી જગ્યા ભરવી, સાયન લાકડું, ઇનપુટ). જો તમારો ખરેખર ખર્ચ ઓછો હોય, તો સબસિડી ખરેખર ખર્ચના 50% છે. HADP હજી ચાલુ છે (2026ના સરકારી હુકમો 2026-27 માટે HADP ભંડોળ મંજૂર કરે છે), પણ આ પ્રોજેક્ટના ખેડૂત ઘટકો માટે અમને કોઈ ચાલુ હુકમ મળ્યો નથી, અને દર 2022ની માર્ગદર્શિકામાંથી છે. રોકાણ કરતાં પહેલાં વિભાગ પાસે ખાતરી કરો.
“The orchard rejuvenation shall carried out on first cum serve basis with 50% assistance to the maximum of Rs. 6.0 Lakh per Ha as per below given estimates. … Total cost per ha (20 Kanals) 1200000/=”