ਇਹ ਪੰਨਾ AI ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਰਕਮਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਛਪੇ ਵਾਂਗ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ — ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਕਰੋ।
ਨਿੱਜੀ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਾਈਡ — ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨਹੀਂ। ਅਰਜ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਦਿਓ।
ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਬੀਮਾ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁਰਘਟਨਾ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖ਼ਰਚ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਤੁਸੀਂ ਸਾਉਣੀ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2%, ਹਾੜੀ ਲਈ 1.5%, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ 5% ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਬਾਕੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮੌਤ ਵਿਰੁੱਧ ਬਜ਼ਾਰੀ ਮੁੱਲ ਲਈ ਬੀਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ 15% ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘਰ 10 ਪਸ਼ੂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੱਕ ਹੈ (ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ਾਂ ਲਈ 5; 10 ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਸੂਰ ਜਾਂ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ = 1 ਪਸ਼ੂ ਯੂਨਿਟ)।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮਛੇਰੇ, BPL, 18–60 ਸਾਲ ਦੇ ਅਤੇ ਮਛੇਰਾ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ/ਮੰਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ₹4,500 ਮਿਲਦੇ ਹਨ (₹1,500 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ, 3 ਮਹੀਨੇ): ਸਰਕਾਰ ₹3,000 ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਬਚਤ ₹1,500 ਨਾਲ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਬੀਮੇ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਗੁਆਚੇ ਦਰਖ਼ਤ ਲਈ ₹1,900 (4–15 ਸਾਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ) ਜਾਂ ₹3,700 (16–60 ਸਾਲ) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਸਾਲ ਦੇ ₹143 ਵਿੱਚ (₹956 ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਬੋਰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਅਪੰਗਤਾ ਲਈ ₹7,00,000 ਦਾ ਹਾਦਸਾ ਬੀਮਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਤੁਸੀਂ ਸਾਉਣੀ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2%, ਹਾੜੀ ਲਈ 1.5%, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ 5% ਦਿੰਦੇ ਹੋ; ਬਾਕੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ40% — ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਚੱਕਰ ਲਈ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਬੀਮੇ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਰਕਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ₹25,000 ਅਤੇ ਕੁੱਲ ₹1 ਲੱਖ, 4 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਦੇ ਫ਼ਾਰਮਾਂ ਲਈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਸਾਲ ਦੇ ₹436 ਵਿੱਚ, ਬੀਮੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ₹2 ਲੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਸਾਲ ਦੇ ₹20 ਵਿੱਚ: ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ, ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ ₹2 ਲੱਖ; ਇੱਕ ਅੱਖ, ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ ₹1 ਲੱਖ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾ₹5,00,000 ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਅਪੰਗਤਾ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ, ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੱਥ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਮੌਸਮੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਹਰ ਸੀਜ਼ਨ ₹40,000 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ (ਗੰਨਾ ₹60,000 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ), ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 4 ਹੈਕਟੇਅਰ ਲਈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖੇਤੀ-ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ₹3,00,000।
ਆਮਦਨ ਸਹਾਇਤਾ₹10,000 ਹਰ ਸਾਲ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਏਕੜ ਜਾਂ ਵੱਧ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ; ਇੱਕ ਏਕੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੂੰ ਅਨੁਪਾਤਕ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ₹4,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਫ਼ਸਲ-ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ: ਹਰ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਬਾਰਾਨੀ (ਬਿਨਾਂ ਸਿੰਚਾਈ) ਫ਼ਸਲ ਰਕਬਾ: ₹8,500 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ, 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾ₹2,00,000 ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਜਾਂ ਲੱਤ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਅਪੰਗਤਾ 'ਤੇ ₹4 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹਾਦਸਾ ਬੀਮਾ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸੂਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਤੁਸੀਂ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ 2.5% ਦਿੰਦੇ ਹੋ: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਮਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ₹750 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ, ਫਲਾਂ ਲਈ ₹1,000 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ।
ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ2 ਦੁਧਾਰੂ ਗਾਵਾਂ ਜਾਂ ਮੱਝਾਂ ਤੱਕ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਬੀਮਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ₹3,000 (ਗਾਂ) ਜਾਂ ₹4,000 (ਮੱਝ) ਗਿਣ ਕੇ, ਹਰ ਪਸ਼ੂ ₹40,000 ਤੱਕ।
ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਬਾਲਗ ਮਾਦਾ ਦੁਧਾਰੂ ਗਾਂ ਜਾਂ ਮੱਝ ਲਈ ਸੂਬਾ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੂਬੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੇਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਭਰੋ।
ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਦੁਧਾਰੂ ਗਾਂ, ਮੱਝ ਜਾਂ ਊਠਣੀ: ₹37,500 ਹਰੇਕ, ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ 3 ਤੱਕ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣਦਰਜ ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਕਾਰਨ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ₹50,000 ਤੱਕ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਗਰਮ ਮਛੇਰੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ₹5 ਲੱਖ।
ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਸੂਬਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ 2.65% — 1 ਸਾਲ ਲਈ, 4.505% — 2, ਲਈ, 6.36% — 3 ਲਈ); ਤੁਸੀਂ 15% ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾਖੇਤ ਦੇ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਉਪਜ ਮੰਡੀ ਯਾਰਡ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ₹1,00,000।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਕੀਮ ਲਾਗਤ ਦਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ। ਰਕਮ ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਸਕੀਮ ਦੇ ਲਾਗਤ ਮਾਪਦੰਡ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਸਾਉਣੀ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2%, ਹਾੜੀ ਲਈ 1.5%, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ 5% ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਬਾਕੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦਾਂ ਹਨ: ਜੇ ਬੀਮਾਂਕਿਕ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟ ਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਸਿਰਫ਼ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਫ਼ਸਲਾਂ ਕਵਰ ਹਨ।
“Table 1 — Maximum Premium Rate payable by farmer (% of Sum Insured): Kharif, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 2.0% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Rabi, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 1.5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Kharif and Rabi, Annual Commercial/ Annual Horticultural crops: 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Perennial horticultural / commercial crops (pilot basis): 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less”ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮੌਤ ਵਿਰੁੱਧ ਬਜ਼ਾਰੀ ਮੁੱਲ ਲਈ ਬੀਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ 15% ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘਰ 10 ਪਸ਼ੂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੱਕ ਹੈ (ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ਾਂ ਲਈ 5; 10 ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਸੂਰ ਜਾਂ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ = 1 ਪਸ਼ੂ ਯੂਨਿਟ)।
ਦੇਸੀ ਅਤੇ ਦੋਗਲੇ ਦੁਧਾਰੂ ਪਸ਼ੂ, ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ (ਘੋੜੇ, ਖੋਤੇ, ਖੱਚਰਾਂ, ਊਠ, ਟੱਟੂ, ਨਰ ਗਾਂ/ਮੱਝ) ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ, ਭੇਡਾਂ, ਸੂਰ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼, ਯਾਕ ਅਤੇ ਮਿਥੁਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਮੱਦ 2)। ਦੋ-ਸਾਲਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਸਾਲਾ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮੁੱਲ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 8% ਅਤੇ 11% ਹੈ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 9% ਅਤੇ 11.5%)। ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਆਪ ਭਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਗਾਂ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੁੱਲ ₹3,000, ਅਤੇ ਮੱਝ ਦਾ ₹4,000, ਹੈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ, ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਭਾਅ (ਅੰਤਿਕਾ VI, ਪੈਰਾ 2)। ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੇਮ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ 21–25 ਦਿਨ ਅਤੇ 15 ਦਿਨ ਦੋਵੇਂ ਛਪੇ ਹਨ, ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇਰ ਕਰੇ ਤਾਂ ਹਰ ਸਾਲ 12% ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਿਆਜ ਨਾਲ (ਅੰਤਿਕਾ VI, ਪੈਰਾ 3)।
“Rate of premium: One year (Normal area) 4.5% NER/Himalayan States 5.5% Two year (Normal area) 8% NER/Himalayan States 9% Three year (Normal area) 11% NER/Himalayan States 11.5% Share of premium: Beneficiary 15% Central and state share 85%”ਮਛੇਰਿਆਂ, ਮੱਛੀ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਪੂਰੀ ਅਪੰਗਤਾ 'ਤੇ ₹5 ਲੱਖ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਅੰਸ਼ਕ ਅਪੰਗਤਾ 'ਤੇ ₹2.5 ਲੱਖ ਦਾ ਬੀਮਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ “ਮਛੇਰਿਆਂ” ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਕਾਮੇ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਲੱਗਿਆ ਹਰ ਕੋਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ (ਮੱਦ 14.1(ii))। ਬੀਮਾ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਨਵਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਮੱਦ 14.1(iii))। ਦਾਖ਼ਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਸੂਬਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮੱਦ 14.1(v))।
“The fishers shall be eligible for insurance and insurance coverage under the PMMSY is as below: (a) Rs.5.00 lakh against death or permanent total disability (b) Rs. 2.50 lakh against permanent partial disability … The entire premium amount will be shared between the centre and state as per the funding pattern of the PMMSY which means that no beneficiary contribution is envisaged.”ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਬੀਮੇ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਗੁਆਚੇ ਦਰਖ਼ਤ ਲਈ ₹1,900 (4–15 ਸਾਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ) ਜਾਂ ₹3,700 (16–60 ਸਾਲ) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁੱਖ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਖ਼ਾਲੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਰੁਪਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ। ਛੋਟ: 7% — 2-ਸਾਲਾ ਪਾਲਿਸੀ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ 12% — 3-ਸਾਲਾ ਪਾਲਿਸੀ ਉੱਤੇ। ਬੌਣੇ/ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਰੁੱਖ 4–60 ਸਾਲ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਰੁੱਖ 7–60 ਸਾਲ; ਬੁੱਢੇ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰ ਰੁੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ। ਫਲ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਰੱਖੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ 50% ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਲੇਮ ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: 1 ਰੁੱਖ ਨੁਕਸਾਨ (10–30 ਬੀਮਾਯੁਕਤ), 2 (31–100), 3 (100 ਤੋਂ ਵੱਧ)।
“The farmer or grower is responsible for paying 15% of the premium, while the Board would cover the remaining 85% as a subsidy.”ਸਾਲ ਦੇ ₹143 ਵਿੱਚ (₹956 ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਬੋਰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਅਪੰਗਤਾ ਲਈ ₹7,00,000 ਦਾ ਹਾਦਸਾ ਬੀਮਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
₹956 ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ ਲਾਭ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਟੈਂਡਰ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਬੋਰਡ ਦੇ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; DSP ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖ਼ਰਚ ਬੋਰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
“For the Scheme Period up to November 2026, the total premium payable, inclusive of GST, shall be Rs.956. Out of this, the beneficiary shall be required to pay only the subsidized premium of Rs.143, and the balance shall be borne by the Board.”ਤੁਸੀਂ ਸਾਉਣੀ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2%, ਹਾੜੀ ਲਈ 1.5%, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ 5% ਦਿੰਦੇ ਹੋ; ਬਾਕੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦਾਂ ਹਨ: ਜੇ ਬੀਮਾਂਕਿਕ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਕਲੇਮ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਬੇ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਅੱਪਲੋਡ ਕੀਤੀ ਟਰਮ ਸ਼ੀਟ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਧਾਰਾ 2.10), ਫ਼ਸਲ-ਕਟਾਈ ਤਜਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
“13.1 The Actuarial Premium Rate (APR) would be charged under PMFBY& RWBCIS by the implementing Insurance Company. The rate of premium payable by the farmer will be as per the following Table 1: Kharif, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 2.0% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Rabi, All Food grain and Oilseeds crops (all Cereals, Millets, Pulses and Oilseeds crops): 1.5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Kharif and Rabi, Annual Commercial/ Annual Horticultural crops: 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less; Perennial horticultural / commercial crops (pilot basis): 5% of SI or Actuarial rate, whichever is less”40% — ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਚੱਕਰ ਲਈ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਬੀਮੇ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਰਕਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ₹25,000 ਅਤੇ ਕੁੱਲ ₹1 ਲੱਖ, 4 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਦੇ ਫ਼ਾਰਮਾਂ ਲਈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਚੱਕਰ ਲਈ। ਪਿੰਜਰਾ ਪਾਲਣ, RAS, ਬਾਇਓਫ਼ਲੌਕ, ਰੇਸਵੇਅ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਘਣੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 40% ਹੈ, ₹1 ਲੱਖ ਤੱਕ, 1,800 ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਲਈ। SC, ST ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਾ ਵਾਧੂ 10% ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
“1-B Incentivising aquaculture insurance — ‘Onetime incentive’ through NFDP will be provided in following manner: At the rate of 40% of the cost of premium subject to a limit of ₹ 25,000 per hectare of water spread area of the aquaculture farm. Maximum incentive payable to single farmer will be ₹ 1 lakh and maximum farm size eligible for incentive is 4 hectares of water spread area.”ਸਾਲ ਦੇ ₹436 ਵਿੱਚ, ਬੀਮੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ₹2 ਲੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
18 ਅਤੇ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚਕਾਰ ਜੁੜੋ; ਕਵਰ 55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਪੈਰਾ 7, 9(1))। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੁੜਨ 'ਤੇ, ਪਹਿਲੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ (ਪੈਰਾ 4)। ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੀ ਹਰ ਸਾਲ ਕਲੇਮਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਪੈਰਾ 6)।
“5. Benefits: Rs.2 lakh is payable on member’s death due to any cause. 6. Premium: Rs.436/- per annum per member.”ਸਾਲ ਦੇ ₹20 ਵਿੱਚ: ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ, ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ ₹2 ਲੱਖ; ਇੱਕ ਅੱਖ, ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ ₹1 ਲੱਖ।
ਕਵਰ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਖਾਤਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬਕਾਇਆ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕਵਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 1–2)। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਾਤੇ ਉੱਤੇ ਕਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦੀ ਹਰ ਸਾਲ ਕਲੇਮਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
“Table of Benefits Sum Insured a Death Rs. 2 Lakh b Total and irrecoverable loss of both eyes or loss of use of both hands or feet or loss of sight of one eye and loss of use of hand or foot Rs. 2 Lakh c Total and irrecoverable loss of sight of one eye or loss of use of one hand or foot Rs. 1 Lakh Premium: Rs. 20/- per annum per member.”₹5,00,000 ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਅਪੰਗਤਾ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ, ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੱਥ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ।
PM ਜੀਵਨ ਜੋਤੀ ਬੀਮਾ, PM ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੀਮਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਪੈਸਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਆਫ਼ਤ ਜਵਾਬ ਫ਼ੰਡ ਦੀ ਰਕਮ (ਮੌਤ ਲਈ ₹4 ਲੱਖ) ਘਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਹੇਠ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ (ਧਾਰਾ 7)। ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਜੁਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸੱਟ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 5(3))। ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਉਮਰ 18 ਤੋਂ 70 ਸਾਲ (ਧਾਰਾ 4)।
“इस योजना के अन्तर्गत कृषक की दुर्घटनावश मृत्यु/दिव्यांगता की दशा में अधिकतम रू0 5,00,000/-(रूपये पांच लाख मात्र) की सहायता राशि निम्नानुसार देय होगी, जो कि राज्य सरकार द्वारा वहन की जायेगी:- 1- मृत्यु अथवा पूर्ण शारीरिक अक्षमता की स्थिति 100 प्रतिशत; 2- दोनों हाथ अथवा दोनों पैर अथवा दोनों आंखों की क्षति 100 प्रतिशत; 3- एक हाथ तथा एक पैर की क्षति 100 प्रतिशत”₹2,50,000 — ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਹੱਥ, ਇੱਕ ਪੈਰ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅੱਖ ਗੁਆਉਣ, ਜਾਂ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰ 100% ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੱਕੀ ਅਪੰਗਤਾ ਲਈ।
PM ਜੀਵਨ ਜੋਤੀ ਬੀਮਾ, PM ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੀਮਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਪੈਸਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਆਫ਼ਤ ਜਵਾਬ ਫ਼ੰਡ ਦੀ ਰਕਮ (ਮੌਤ ਲਈ ₹4 ਲੱਖ) ਘਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਹੇਠ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ (ਧਾਰਾ 7)। ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਜੁਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸੱਟ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 5(3))। ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਉਮਰ 18 ਤੋਂ 70 ਸਾਲ (ਧਾਰਾ 4)।
“4- एक हाथ या एक पैर या एक आंख की क्षति 50 प्रतिशत; 5- स्थायी दिव्यांगता 50 प्रतिशत से अधिक होने पर किन्तु 100 प्रतिशत से कम होने पर 50 प्रतिशत”₹1,25,000 ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ 25% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰ 50% ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੱਕੀ ਅਪੰਗਤਾ ਲਈ।
PM ਜੀਵਨ ਜੋਤੀ ਬੀਮਾ, PM ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੀਮਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਪੈਸਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਆਫ਼ਤ ਜਵਾਬ ਫ਼ੰਡ ਦੀ ਰਕਮ (ਮੌਤ ਲਈ ₹4 ਲੱਖ) ਘਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਹੇਠ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ (ਧਾਰਾ 7)। ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਜੁਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸੱਟ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 5(3))। ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਉਮਰ 18 ਤੋਂ 70 ਸਾਲ (ਧਾਰਾ 4)।
“6- स्थायी दिव्यांगता 25 प्रतिशत से अधिक होने पर किन्तु 50 प्रतिशत से कम होने पर 25 प्रतिशत”ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਮੌਸਮੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਹਰ ਸੀਜ਼ਨ ₹40,000 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ (ਗੰਨਾ ₹60,000 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ), ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 4 ਹੈਕਟੇਅਰ ਲਈ।
ਸ਼ਾਮਲ ਕਾਰਨ: ਹੜ੍ਹ, ਸੋਕਾ, ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਮੀਂਹ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣਾ ਅਤੇ ਗਾਰ ਭਰਨਾ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਮੀਂਹ, ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ, ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ, ਬੱਦਲ ਫਟਣਾ, ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ (ਧਾਰਾ 2)। ਸਾਰੇ ਕਲੇਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ₹1.60 ਲੱਖ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ; ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਫ਼ੰਡ ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਕਮ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 5(a)–(c))। ਚਾਲੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਰਡ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 6(c))।
“(a) Crops like Paddy, Vegetables, Pulses, Flowers, Ragi (Nachni), including seasonal fruits like watermelons, tuber crops, turmeric etc. Rs. 40,000/- per ha. per season, per crop. … (f) Sugarcane: (i) Ready to harvest i.e. nine months and above: Maximum compensation Rs. 60,000/- per ha. (ii) Four to nine months maximum compensation Rs. 30,000/- per ha.”ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਲਈ, ਪ੍ਰਤੀ ਰੁੱਖ ਤੈਅ ਰਕਮ — ਜਿਵੇਂ ₹5,000 — ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰੀਅਲ ਲਈ, ₹8,000 — 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਈ, ₹1,500 — ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੁਪਾਰੀ ਰੁੱਖ ਲਈ।
ਸ਼ਾਮਲ ਕਾਰਨ: ਹੜ੍ਹ, ਸੋਕਾ, ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਮੀਂਹ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣਾ ਅਤੇ ਗਾਰ ਭਰਨਾ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਮੀਂਹ, ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ, ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ, ਬੱਦਲ ਫਟਣਾ, ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ (ਧਾਰਾ 2)। ਸਾਰੇ ਕਲੇਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ₹1.60 ਲੱਖ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ; ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਫ਼ੰਡ ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਕਮ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 5(a)–(c))। ਚਾਲੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਰਡ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 6(c))।
“(c) Coconut Palms: … (iii) Coconut palms yielding and above 7 years Rs. 5000/- per palm for total loss. (d) Cashew: (i) Yielding tree: Rs. 1000/- per tree for total loss. … (i) Mango: … (ii) Yielding tree above 10 years Rs. 8,000/- per tree for total loss.”25% — ਪੰਪਾਂ, ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ, ਤੁਪਕਾ/ਫੁਹਾਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਵਾੜਾਂ, ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਖੂਹਾਂ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਕੇ ਗਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ, ਹਰ ਕਿਸਾਨ ₹1.60 ਲੱਖ ਤੱਕ।
ਸ਼ਾਮਲ ਕਾਰਨ: ਹੜ੍ਹ, ਸੋਕਾ, ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਮੀਂਹ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣਾ ਅਤੇ ਗਾਰ ਭਰਨਾ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਮੀਂਹ, ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ, ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ, ਬੱਦਲ ਫਟਣਾ, ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ (ਧਾਰਾ 2)। ਸਾਰੇ ਕਲੇਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ₹1.60 ਲੱਖ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ; ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਫ਼ੰਡ ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਕਮ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 5(a)–(c))। ਚਾਲੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਰਡ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 6(c))।
“Losses of water Pumpsets, Pipe line, Drip system, Sprinkler system, all types of fence except stone wall fence … 25% of the losses to standard cost as per scheme guidelines or evaluated cost whichever is less, maximum upto Rs. 1.60 lakhs per farmer”ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖੇਤੀ-ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ₹3,00,000।
ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ — ਟਰੈਕਟਰ, ਪਾਵਰ ਟਿੱਲਰ, ਵੀਡਰ, ਥਰੈਸ਼ਰ, ਟੋਕੇ, ਸੰਦ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਜਾਂ ਬੋਰਵੈੱਲ ਪੰਪ, ਲਿਫ਼ਟਾਂ — ਘਰ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੋਂ ਕਰੰਟ (ਧਾਰਾ 2–3)। ਪੀੜਤ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 4)। ਸਿਰਫ਼ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ; ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੇ ਕਾਮੇ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 2)।
“Death — Compensation applicable as per existing guidelines 1,50,000/- — Revised compensation as per Budget Assurance 2019-20 3,00,000/-”ਖੇਤੀ-ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹਾਦਸੇ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਅਪੰਗਤਾ 'ਤੇ ₹1,00,000।
ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ — ਟਰੈਕਟਰ, ਪਾਵਰ ਟਿੱਲਰ, ਵੀਡਰ, ਥਰੈਸ਼ਰ, ਟੋਕੇ, ਸੰਦ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਜਾਂ ਬੋਰਵੈੱਲ ਪੰਪ, ਲਿਫ਼ਟਾਂ — ਘਰ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੋਂ ਕਰੰਟ (ਧਾਰਾ 2–3)। ਪੀੜਤ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 4)। ਸਿਰਫ਼ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ; ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੇ ਕਾਮੇ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 2)।
“Permanent disability due to breakage of backbone or otherwise — 50,000/- — 1,00,000/-”ਦੋ ਅੰਗਾਂ ਲਈ ₹40,000, ਇੱਕ ਅੰਗ (ਜਾਂ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ) ਲਈ ₹30,000, ਤਿੰਨ ਪੂਰੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੱਕ ਲਈ ₹20,000, ਉਂਗਲ ਜਾਂ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ₹10,000।
ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ — ਟਰੈਕਟਰ, ਪਾਵਰ ਟਿੱਲਰ, ਵੀਡਰ, ਥਰੈਸ਼ਰ, ਟੋਕੇ, ਸੰਦ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਜਾਂ ਬੋਰਵੈੱਲ ਪੰਪ, ਲਿਫ਼ਟਾਂ — ਘਰ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੋਂ ਕਰੰਟ (ਧਾਰਾ 2–3)। ਪੀੜਤ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 4)। ਸਿਰਫ਼ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ; ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੇ ਕਾਮੇ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 2)।
“Amputation of two limbs/ permanent serious injury 40,000; Amputation of one limb (amputation of four fingers shall be deemed as loss of one limb)/ permanent serious injury 30,000; Amputation of full finger (up to 3 fingers) 20,000; Partial Amputation of finger/thumb 10,000”ਇੱਕ ਵਾਰ ₹2,00,000 ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਦਰਜ ਬਟਾਈਦਾਰ ਦੀ 18 ਅਤੇ 60 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
2026-27 ਲਈ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ 03.07.2026 ਦਾ ਸਰਕੂਲਰ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਕ ਬੰਧੂ (ਨਤੂਨ) ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ PM-KISAN ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2026-27 ਦਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ (22.06.2026) ਕ੍ਰਿਸ਼ਕ ਬੰਧੂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ — ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ₹3,000 ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਕਮ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਬਲਾਕ ਸਹਾਇਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕਰੋ।
“Under Krishak Bandhu (Death Benefit) component, in the event of death of a farmer /recorded Bhagchasi (Share-cropper) in the age group of 18 - 60 years, the legal heirs of the deceased will be eligible for one time grant of Rs. 2,00,000/-(Rupees Two Lakh) only.”ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਫ਼ਸਲ-ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ: ਹਰ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ PMFBY ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ 2% (ਸਾਉਣੀ), 1.5% (ਹਾੜ੍ਹੀ) ਜਾਂ 5% (ਸਾਲਾਨਾ/ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ) ਲਵੇਗੀ। ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ 2025-26 (ਪੈਰਾ 9) ਉਹੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਛੋਟ RWBCIS ਹੇਠ ਨਾਰੀਅਲ ਤੱਕ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
“by extending 100% subsidy on the premium payable by the farmers to cover all the loanee and non-loanee farmers under the scheme by the Government of Puducherry.”ਬਾਰਾਨੀ (ਬਿਨਾਂ ਸਿੰਚਾਈ) ਫ਼ਸਲ ਰਕਬਾ: ₹8,500 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ, 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ।
ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 33% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 2026 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਢਕਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ (ਧਾਰਾ 2.1, 4.1(iv))। ਹਰ ਕਿਸਾਨ 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ; ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭੁਗਤਾਨ ₹1,000 (ਬਾਰਾਨੀ), ₹2,000 (ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੀ), ₹2,500 (ਸਦਾਬਹਾਰ) (ਧਾਰਾ 1.3)। ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ (ਧਾਰਾ 1.4)। ਦਰਾਂ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੱਤਰ 6304 ਮਿਤੀ 31.12.2022 ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ (ਧਾਰਾ 1.2)।
“वर्षाश्रित (असिंचित) फसल क्षेत्र के लिए 8500 रूपये प्रति हेक्टेयर। यह अनुदान प्रति किसान अधिकतम दो हेक्टेयर के लिए ही देय होगा”ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲਾ ਰਕਬਾ: ₹17,000 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ, 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ।
ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 33% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 2026 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਢਕਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ (ਧਾਰਾ 2.1, 4.1(iv))। ਹਰ ਕਿਸਾਨ 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ; ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭੁਗਤਾਨ ₹1,000 (ਬਾਰਾਨੀ), ₹2,000 (ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੀ), ₹2,500 (ਸਦਾਬਹਾਰ) (ਧਾਰਾ 1.3)। ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ (ਧਾਰਾ 1.4)। ਦਰਾਂ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੱਤਰ 6304 ਮਿਤੀ 31.12.2022 ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ (ਧਾਰਾ 1.2)।
“सिंचित क्षेत्र के लिए 17000 रूपये प्रति हेक्टेयर। यह अनुदान प्रति किसान अधिकतम दो हेक्टेयर के लिए ही देय होगा”ਸਦਾਬਹਾਰ ਫ਼ਸਲਾਂ: ₹22,500 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ, 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ।
ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 33% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 2026 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਢਕਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ (ਧਾਰਾ 2.1, 4.1(iv))। ਹਰ ਕਿਸਾਨ 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ; ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭੁਗਤਾਨ ₹1,000 (ਬਾਰਾਨੀ), ₹2,000 (ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੀ), ₹2,500 (ਸਦਾਬਹਾਰ) (ਧਾਰਾ 1.3)। ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ (ਧਾਰਾ 1.4)। ਦਰਾਂ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੱਤਰ 6304 ਮਿਤੀ 31.12.2022 ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ (ਧਾਰਾ 1.2)।
“शाश्वत/बहुवर्षीय फसल के लिए 22500 रू0 प्रति हेक्टेयर। यह अनुदान प्रति किसान अधिकतम दो हेक्टेयर के लिए ही देय होगा”₹2,00,000 ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਜਾਂ ਲੱਤ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ।
ਕਿਸਾਨ, ਬੇਜ਼ਮੀਨਾ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 10–75 ਸਾਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਅ (ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਪੁੱਤਰ, ਅਣਵਿਆਹੀ, ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਜਾਂ ਵਿਧਵਾ ਧੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਪੈਰਾ (I))। ਗਿਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਜਾਂ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ, ਡੁੱਬਣਾ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਹਿਰ, ਕਰੰਟ, ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ, ਕਤਲ, ਡਿੱਗਣਾ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਬਿੱਛੂ ਦਾ ਡੰਗ, ਨਕਸਲੀ ਹੱਤਿਆ, ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਹਮਲਾ, ਜਣੇਪੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ, ਦੰਗੇ, ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ ਅਤੇ ਲੂ ਲੱਗਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਪੈਰਾ (III))। ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ: ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ, ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਟ, ਜੰਗ, ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ, ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ, ਜੁਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਹਾਦਸਾ, 10–18, ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ, ਜਾਂ ਮੋਟਰ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ (ਪੈਰਾ (IV))। ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੁਰਘਟਨਾ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ ਉਹ ਯੋਗ ਨਹੀਂ (ਪੈਰਾ (II)(ब))। ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ e-Shram ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ (ਪੈਰਾ (V)(आ))।
“अपघाती मृत्यू — रु.२,००,०००/-; अपघातामुळे दोन डोळे अथवा दोन हात किंवा दोन पाय निकामी होणे — रु.२,००,०००/-; अपघातामुळे एक डोळा व एक हात किंवा एक पाय निकामी होणे — रु.२,००,०००/-”ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਖ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਜਾਂ ਇੱਕ ਲੱਤ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ ₹1,00,000।
ਕਿਸਾਨ, ਬੇਜ਼ਮੀਨਾ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 10–75 ਸਾਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਅ (ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਪੁੱਤਰ, ਅਣਵਿਆਹੀ, ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਜਾਂ ਵਿਧਵਾ ਧੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਪੈਰਾ (I))। ਗਿਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਜਾਂ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ, ਡੁੱਬਣਾ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਹਿਰ, ਕਰੰਟ, ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ, ਕਤਲ, ਡਿੱਗਣਾ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਬਿੱਛੂ ਦਾ ਡੰਗ, ਨਕਸਲੀ ਹੱਤਿਆ, ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਹਮਲਾ, ਜਣੇਪੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ, ਦੰਗੇ, ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ ਅਤੇ ਲੂ ਲੱਗਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਪੈਰਾ (III))। ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ: ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ, ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਟ, ਜੰਗ, ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ, ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ, ਜੁਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਹਾਦਸਾ, 10–18, ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ, ਜਾਂ ਮੋਟਰ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ (ਪੈਰਾ (IV))। ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੁਰਘਟਨਾ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ ਉਹ ਯੋਗ ਨਹੀਂ (ਪੈਰਾ (II)(ब))। ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ e-Shram ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ (ਪੈਰਾ (V)(आ))।
“अपघातामुळे एक डोळा अथवा एक हात किंवा एक पाय निकामी होणे — रु.१,००,०००/-”ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਅਪੰਗਤਾ 'ਤੇ ₹4 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹਾਦਸਾ ਬੀਮਾ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸੂਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
₹4 ਲੱਖ 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਬੀਮੇ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਕਮ ਵਜੋਂ ਛਪਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਮਤੇ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਦੇ ਦਰਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੰਡਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਰਕਮ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। 2025-26 ਦਾ ਮਤਾ ਖਾਤੇਦਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ/ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਧਾਰਾ 11)।
“A provision of ₹146 crore for a scheme providing insurance coverage up to ₹4 lakh in case of accidental death/permanent disability of land holding farmers.”ਤੁਸੀਂ ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ 2.5% ਦਿੰਦੇ ਹੋ: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਮਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ₹750 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ, ਫਲਾਂ ਲਈ ₹1,000 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ।
ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਬੀਮਾ ਰਕਮ: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ₹30,000, ਮਸਾਲੇ ₹30,000, ਫਲ ₹40,000 (ਧਾਰਾ 7)। ਸ਼ਾਮਲ ਫ਼ਸਲਾਂ: ਟਮਾਟਰ, ਪਿਆਜ਼, ਆਲੂ, ਗੋਭੀ, ਮਟਰ, ਗਾਜਰ, ਭਿੰਡੀ, ਘੀਆ, ਕਰੇਲਾ, ਬੈਂਗਣ, ਮਿਰਚ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ, ਬੰਦ ਗੋਭੀ, ਮੂਲੀ, ਹਲਦੀ, ਲਸਣ, ਕਿੰਨੂ, ਅਮਰੂਦ, ਅੰਬ, ਬੇਰ ਅਤੇ ਲੀਚੀ (ਧਾਰਾ 4)। ਖ਼ਤਰੇ: ਗੜੇ, ਕੋਰਾ, ਮੀਂਹ/ਹੜ੍ਹ/ਬੱਦਲ ਫਟਣਾ/ਨਹਿਰ ਟੁੱਟਣਾ/ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ, ਹਨੇਰੀ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਅੱਗ (ਧਾਰਾ 5); ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ (ਧਾਰਾ 6)। ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸਲੈਬਾਂ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੰਨਾ 4 'ਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਰੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। 2026-27 ਦਾ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ (ਪੈਰਾ 27(xxi)) ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਵਧਾ ਕੇ ₹50,000 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਫਲਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ₹40,000 ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਲਈ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
“MBBY shall charge to farmers per acre risk contribution @ 2.5% of Sum Assured value. The contributing amount for different crops shall be as under: Vegetables 30000 — 750; Spices 30000 — 750; Fruits 40000 — 1000”ਸੂਬਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ 85% ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਦਾ 2.65% — 1 ਸਾਲ ਲਈ, 4.505% — 2, ਲਈ, 6.36% — 3 ਲਈ); ਤੁਸੀਂ 15% ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਭਰੋ, ਬੀਮਾ ਰਕਮ ਨਹੀਂ। ਗਾਂਵਾਂ 2–8 ਸਾਲ, ਮੱਝਾਂ 3–8 ਸਾਲ; ਸਬਸਿਡੀ ਨਾਲ ਹਰ ਘਰ 5 ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ (ਵੱਧ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 'ਤੇ)। ਮੁੱਲ: ₹90,000 ਤੱਕ, 10+ ਲੀਟਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਜਾਂ 8+ ਲੀਟਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੱਝ ਲਈ, ਜੋ ਗੋ-ਪਾਲਨ / ਮੱਝ ਉੱਦਮਤਾ / MKUY ਹੇਠ ਖ਼ਰੀਦੀ ਹੋਵੇ; ਹੋਰ ਪਸ਼ੂ ₹6,500 (ਦੋਗਲੇ) ਜਾਂ ₹9,000 (ਦੇਸੀ) ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ (NABARD ਮਾਪਦੰਡ)। ਕੇਂਦਰੀ NLM ਪਸ਼ੂਧਨ ਬੀਮੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
“85% of the insurance premium as Govt. share (Farmers share: 15% of the insurance premium) … 3 years 6.36% … 2 Years 4.505% … 1 Year 2.65%”ਖੇਤ ਦੇ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਉਪਜ ਮੰਡੀ ਯਾਰਡ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ₹1,00,000।
ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ। ਵਿਭਾਗ ਦੀ 2022-23 ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਦਾਅਵੇ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; APMC ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
“ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳಿಗೆ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿ ಮೃತಪಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅವರ ವಾರಸುದಾರರು ರೂ.1,00,000-00 ಗಳನ್ನು … ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.”ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਅਪੰਗਤਾ ਲਈ ₹10,000 ਤੋਂ ₹50,000, ਅਪੰਗਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਮੁਤਾਬਕ।
ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਛਾਪਦਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਅਪੰਗਤਾ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਦ-ਦਾਇਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
“ಅಥವಾ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂ.10,000/-ರಿಂದ ರೂ.50,000/-ಗಳ ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.”