शेतीचे मार्ग
शेतीचे 14 मार्ग — आणि सुरुवात करण्यासाठी मदत कोण देते.
नैसर्गिक, सेंद्रिय, पॉलीहाऊसखाली, जनावरे, मासे किंवा मधमाश्यांसह. तुमची जमीन, पाणी आणि वेळ यांना जे जुळते ते निवडा.
नैसर्गिक शेती
विकत घेतलेले खत किंवा कीटकनाशक नाही. जीवामृत आणि बीजामृतासारख्या शेण व गोमूत्राच्या मिश्रणांनी, आच्छादन आणि मिश्र पिकांसह मातीतील जीवांचे पोषण केले जाते.
सूटएक-दोन गायी असलेले आणि निविष्ठा खर्च कमी करू इच्छिणारे शेतकरी.
- तुमच्या तालुक्यातील नैसर्गिक शेती क्लस्टरमध्ये सामील व्हा.
- शेताच्या एका भागापासून सुरुवात करा; तीन हंगामांत हळूहळू बदल करा.
प्रमाणित सेंद्रिय
फक्त सेंद्रिय निविष्ठा, प्रमाणपत्रासह (PGS किंवा त्रयस्थ संस्था), ज्यामुळे तुम्हाला सेंद्रिय भावाने विकता येते.
सूटशहरातील बाजाराजवळ किंवा निर्यातदाराजवळ असलेले शेतकरी गट.
- क्लस्टर बनवा किंवा त्यात सामील व्हा — मदत प्रति क्लस्टर दिली जाते.
- पहिल्या दिवसापासून नोंदी ठेवा; प्रमाणपत्रासाठी त्या लागतात.
पॉलीहाऊस व शेडनेट
आच्छादनाखाली घेतली जाणारी पिके — ढोबळी मिरची, काकडी, टोमॅटो, फुले — ठिबक आणि फर्टिगेशनसह, वर्षभर.
सूटखात्रीशीर पाणी असलेले, बाजाराजवळचे, शिकायला तयार असलेले शेतकरी.
- चालू असलेल्या पॉलीहाऊसला भेट द्या आणि प्रशिक्षण घ्या.
- बांधकामापूर्वी राज्य फलोत्पादन विभागाकडे अर्ज करा.
ठिबक व अचूक शेती
ठिबक किंवा तुषार सिंचनाने पाणी आणि खत थेट मुळांपर्यंत जाते, त्यामुळे पाणी आणि मजुरी वाचते.
सूटविहीर किंवा कालवा असलेला कोणताही शेतकरी — विशेषतः फळबागा, ऊस आणि भाजीपाला.
- राज्याच्या सूक्ष्म सिंचन पोर्टलवर नोंदणी करा.
- सूचीबद्ध कंपनी निवडा; ती आराखडा बनवते आणि बसवून देते.
एकात्मिक शेती पद्धती
एकाच शेतात पिके, जनावरे, मासे, झाडे आणि कंपोस्ट, प्रत्येक पुढच्याला पोसतो — त्यामुळे एखादे अपयश तुम्हाला बुडवत नाही.
सूटवर्षभर उत्पन्नाची गरज असलेली लहान व कोरडवाहू शेते.
- तुमच्या जिल्ह्यासाठी IFS मॉडेल KVK कडे विचारा.
- दर वर्षी एक युनिट वाढवा — एक तळे, एक गाय, झाडांची एक रांग.
फळबागा व मळे
फळझाडे, नारळ, तेल ताड, मसाले — सुरुवात हळू, मग अनेक दशके उत्पन्न.
सूटपहिल्या पूर्ण काढणीसाठी तीन ते पाच वर्षे थांबू शकणारे शेतकरी.
- रोपे फक्त मान्यताप्राप्त रोपवाटिकेतूनच खरेदी करा.
- लहान झाडांमध्ये भाजीपाला घ्या.
दुग्धव्यवसाय
दुभत्या गायी किंवा म्हशी, सहकारी संस्थेला किंवा स्वतःच्या मार्गाने दूध विक्री. मोफत लसीकरण आणि 1962 वर पशुवैद्य.
सूटचाऱ्याची जमीन असलेली आणि दिवसातून दोनदा घरी कोणी असणारी कुटुंबे.
- दहा सामान्य जनावरांऐवजी दोन चांगल्या जनावरांनी सुरुवात करा.
- जनावरे खरेदी करण्यापूर्वी हिरवा चारा घ्या.
शेळ्या, मेंढ्या, कुक्कुटपालन व वराह
लवकर परतावा देणारे लहान पशुधन. पशुधन मिशन प्रजनन युनिटवर भांडवली अनुदान देते.
सूटभूमिहीन व लहान शेतकरी; पशुपालक व चराई करणारे समुदाय.
- राज्य पशुसंवर्धन संस्थेत प्रशिक्षण घ्या.
- बँकेने मंजूर केलेल्या प्रकल्पासह NLM पोर्टलवर अर्ज करा.
मत्स्यपालन
तळी, बायोफ्लॉक टाक्या, पिंजरे किंवा RAS. PMMSY अंतर्गत महिला आणि SC/ST शेतकऱ्यांना जास्त वाटा मिळतो.
सूटसखल जमीन, शेततळे किंवा खात्रीशीर पाणी.
- जिल्हा मत्स्यव्यवसाय कार्यालयात नोंदणी करा.
- हाय-टेक प्रणालीआधी तळ्यापासून सुरुवात करा.
मधमाशीपालन
मधपेट्यांतून मधाचे उत्पन्न मिळते आणि जवळच्या मोहरी, फळे व भाजीपाल्याचे उत्पादनही वाढते.
सूटफुलोऱ्यातील पिकांजवळचा कोणताही शेतकरी; थोडी जमीन पुरते.
- सात दिवसांचे मोफत प्रशिक्षण घ्या.
- काही वसाहतींनी (कॉलनी) सुरुवात करा आणि फुलोऱ्यानुसार त्या हलवा.
अळिंबी उत्पादन
पेंढा किंवा कंपोस्टवर घरात वाढवली जाते — धिंगरी (ऑयस्टर) आणि बटण. शेत नव्हे, खोली लागते.
सूटलहान व भूमिहीन शेतकरी, महिला आणि तरुण.
- KVK किंवा अळिंबी संशोधन केंद्रात प्रशिक्षण घ्या.
- युनिट उभारण्याआधी एका खोलीत धिंगरी (ऑयस्टर) अळिंबीने सुरुवात करा.
रेशीम उद्योग (रेशीम)
तुती, टसर, एरी किंवा मुगाची पाने रेशीम किड्यांचे खाद्य; कोष राज्याच्या बाजारात विकले जातात.
सूटअतिरिक्त मनुष्यबळ असलेली कुटुंबे; टसर आणि एरीसाठी आदिवासी भाग.
- रोपे आणि संगोपन शेडसाठी राज्याच्या रेशीम उद्योग कार्यालयाशी संपर्क साधा.
कृषी वनीकरण व बांबू
शेताच्या कडेला किंवा पट्ट्यांत झाडे — बांबू, इमारती लाकूड, रबर — वाढत जाणारे बचत खाते.
सूटदर हंगामात पीक घेता न येणारी जमीन असलेले शेतकरी.
- आधी बांधांवर लागवड करा, म्हणजे पिकांवर सावली पडणार नाही.
बायोगॅस व पिकांचे अवशेष
शेणापासून स्वयंपाकाचा गॅस आणि स्लरी खत; पेंढा जाळण्याऐवजी यंत्राने व्यवस्थापन.
सूटदोन किंवा जास्त जनावरे असलेले कोणतेही कुटुंब; भात–गहू शेतकरी.
- बायोगॅस संयंत्रासाठी राज्याच्या नोडल संस्थेकडे अर्ज करा.